grodzisko pradziejowe na Górze Zyndrama w Maszkowicach🍂

Описание: #drone #bronzeage #archeology #djimini4pro #małopolska

📜 historia obiektu:
Góra Zyndrama - tę nazwę nosi wzniesienie o wysokości 410 metrów n.p.m. zlokalizowane w Maszkowicach na Sądecczyźnie. Nazwa odnosi się do lokalnej tradycji, zgodnie z którą na wzgórzu tym miał mieć swą siedzibę rycerz Zyndram z Maszkowic, jeden z ważniejszych dowódców królewskich w bitwie pod Grunwaldem. Grodzisko na wzgórzu znane było badaczom już od początku XX wieku, jednak w trakcie badań archeologicznych prowadzonych regularnie od roku 2010 dokonano znacznie bardziej zaskakujących ustaleń: pozostałości założenia obronnego nie pochodzą ze średniowiecza, lecz są znacznie starsze. Najstarszą formą osadnictwa na tym terenie był gród z wczesnej epoki brązu datowany na ok. 1750 rok p.n.e. Co jednak nietypowe i bardzo rzadkie - osada była ufortyfikowana: kamienny mur obwodowy chronił wnętrze grodu od strony północnej, zachodniej i południowej. Został on wzniesiony z nieuformowanych bloków kamiennych, układanych bez użycia zaprawy murarskiej. Jego długość wynosiła ok. 200 metrów, a grubość ok. 2 metry. Do wnętrza fortyfikacji prowadziły dwie bramy: północna oraz wschodnia. Brama po stronie północnej nie zachowała się w stanie pozwalającym precyzyjnie określić jej wygląd w epoce brązu, natomiast podjęto skuteczną próbę rekonstrukcji wyglądu bramy wschodniej. Najciekawszym elementem architektonicznym bramy było sześć płyt kamiennych ustawionych symetrycznie (po trzy) po obu stronach przejścia. Stele owe nie pełniły jednak żadnych funkcji konstrukcyjnych i należy je traktować jako formę dekoracji. Tego typu ozdoby mają odpowiedniki dopiero w basenie Morza Śródziemnego (m.in. w Grecji). Wewnętrzna zabudowa - w postaci szeregu niewielkich domów wzniesionych w jednej linii, wzdłuż umocnień - wykonana była z drewna i gliny, a ludność zamieszkiwała wówczas wyłącznie w obrębie fortyfikacji. Odkryta w pozostałościach owych domostw ceramika pozwoliła ustalić, iż obiekt wznieśli i zamieszkali przedstawiciele tzw. kultury Otomani-Füzesabony. Forteca została opuszczona ok. 1550 roku p.n.e. i zasiedlona ponownie w epoce żelaza (ok. 1000 roku p.n.e.) przez tzw. ludność kultury łużyckiej. Prawdopodobnie wówczas wcześniejsze kamienne fortyfikacje uległy częściowej degradacji, a umocnienia wznoszono wyłącznie z drewna i ziemi. Trzecim (i ostatnim) okresem zasiedlenia Góry Zyndrama był tzw. okres lateński (ok. 200-50 rok p.n.e.), gdy osada zamieszkana była przez społeczność tzw. kultury puchowskiej, związaną z plemionami celtyckimi. Archeolodzy nie odnaleźli na wzgórzu śladów zorganizowanego osadnictwa z czasów średniowiecza, zatem lokalna legenda o zamku rycerskim nie potwierdziła się. Obecnie stanowisko archeologiczne na Górze Zyndrama w Maszkowicach jest najstarszym i jedynym w Europie północnej przykładem kamiennej architektury obronnej z wczesnej epoki brązu. Wyeksponowano odrestaurowany (w latach 2019-2020) 49-metrowy odcinek muru obwodowego oraz zrekonstruowano (w roku 2018) bramę wschodnią, przy wykorzystaniu wyłącznie oryginalnego materiału.