dwa średniowieczne grodziska w Daleszynie: uchwytna ciągłość osadnicza od VIII do XIII wieku

Описание: #archeologia #podróże #historia #polska #dronevideo #djimini4pro #wielkopolska

📜 Spis:
0:00 - 2:01 - grodzisko z czasów "plemiennych" IX-X w.
2:02 - 4:02 - grodzisko z czasów piastowskich XI-XIII w.

📜 historia:

grodzisko z czasów "plemiennych" IX-X w.:
Starszy gród w Daleszynie był założeniem typu "plemiennego" - ufortyfikowaną osadą służącą jako lokalne centrum władzy, miejsce schronienia ludności oraz punkt kontrolny dla okolicznych terenów. Powstał w wieku IX w miejscu istniejącej w tym miejscu starszej (VIII w.) osady otwartej. Jego powstanie wiąże się z okresem decentralizacji politycznej, kiedy nadobrzańscy Słowianie (zwani przez niektórych badaczy "Popielidami") utworzyli własne struktury władzy i organizacji terytorialnej. Tego typu grody budowano w strategicznych miejscach, często w dolinach rzecznych, co ułatwiało dostęp do wody, komunikację i obronę. Warownia ta była jednym z elementów większego zespołu osadniczego, na który składały się również otwarte osady wiejskie oraz punkty rzemieślniczo-gospodarcze. To świadczy o jego znaczeniu w skali lokalnej. Obiekt funkcjonował jako główny punkt osadniczy tego mikroregionu. W drugiej połowie X wieku rozpoczęła się ekspansja rodu Piastów, która objęła również ziemie zamieszkałe przez "Popielidów". Działania militarne księcia Mieszka I oraz jego ojca Siemomysła doprowadziły do podboju tych terytoriów. W wyniku walk lub przymusowego przesiedlenia ludności, grody konkurentów zostały zniszczone, opuszczone lub podporządkowane nowym władzom. W przypadku Daleszyna jego zanik był elementem szerszego procesu centralizacji władzy i tworzenia jednolitego systemu administracyjno-wojskowego opartego na nowych grodach książęcych. W bezpośrednim sąsiedztwie, najpewniej z wykorzystaniem dawnego zaplecza ludzkiego i infrastrukturalnego, wzniesiono nowy gród, już o charakterze stricte piastowskim, zbudowany według wzorców obowiązujących w zjednoczonym państwie wczesnopiastowskim.

grodzisko z czasów piastowskich XI-XIII w.:
Obiekt ma formę stożkowatego wzniesienia o średnicy podstawy około 30 metrów, otoczonego dawnym wałem ziemnym o wysokości około 4 metrów i szerokości około 10 metrów, z fosą o szerokości około 6 metrów, dziś częściowo zasypaną. Grodzisko stanowi pozostałość po niewielkim ośrodku obronnym i administracyjnym, który pełnił ważną rolę w zabezpieczaniu lokalnego odcinka szlaku handlowo-wojskowego biegnącego z terenów Śląska przez Śrem w kierunku centrum państwa Piastów. Historia grodu wiąże się bezpośrednio z przemianami osadniczo-politycznymi zachodzącymi w Wielkopolsce w okresie formowania się państwa polskiego. W wyniku ekspansji Mieszka I i jego ojca Siemomysła starsze plemienne grody przestały funkcjonować, a w ich miejsce powstawały nowe – lepiej ufortyfikowane i podporządkowane władzy książęcej. Gród w Daleszynie jest jednym z takich przykładów - to już obiekt piastowski, pełniący funkcję militarną, administracyjną i kontrolną. Archeolodzy datują istnienie grodu na okres od połowy XI do pierwszej połowy XIII wieku. Po tym czasie, prawdopodobnie w wyniku zmian politycznych, utraty znaczenia szlaku lub reorganizacji systemu obronnego, gród został opuszczony. Choć nigdy nie prowadzono tu pełnych wykopalisk archeologicznych, badania powierzchniowe prowadzone były kilkukrotnie. W wyniku tych badań pozyskano liczne artefakty, w tym fragmenty ceramiki, grotów strzał oraz żelazną sprzączkę - co potwierdza osadniczy i militarny charakter tego miejsca. Zabytek ten ukazuje proces przechodzenia od struktur plemiennych do zorganizowanej władzy wczesnopaństwowej pod auspicjami dynastii Piastów. Daleszyn stanowi istotny punkt na mapie rozwoju wczesnośredniowiecznego osadnictwa w Wielkopolsce.