Tajemnice katakumb: mity i rzeczywistość. O zwyczajach pogrzebowych chrześcijan pierwszych wieków.

Описание: Doceń naszą pracę i postaw nam kawę! https://buycoffee.to/podcasthistorykow

Dzięki m.in. twórczości Henryka Sienkiewicza („Quo vadis”) i jej adaptacjom mamy bardzo silnie zakorzeniony obraz katakumb, nie tylko jako podziemnych cmentarzy, ale i jako miejsc, w których nauczać mieli już sami apostołowie i ich uczniowie lub ukrywano się w czasie prześladowań. Praktycznie każde z tych wyobrażeń jest jednak błędne. Jak rzeczywiście wyglądała kwestia pierwszych pochówków wczesnochrześcijańskich? Kto i dlaczego zaczął drążyć katakumby i czemu to akurat okolice Rzymu stały się ich największym skupiskiem? Czy rzeczywiście w katakumbach ginęli jacyś męczennicy? Czy ukrywanie się w katakumbach przed represjami miałoby w ogóle jakiś sens?

Co znajdziesz w odcinku?
00:00:00 Wstęp
00:00:21 Uwarunkowania teologiczne wczesnochrześcijańskich pochówków
00:04:25 Kwestia kremacji u wczesnych chrześcijan
00:12:46 Co ze zmartwychwstaniem, jeśli ciało ulegnie zniszczeniu?
00:16:36 Trudności w identyfikacji grobów wczesnochrześcijańskich. Elementy synkretyczne
00:20:17 Powolne wyodrębnianie się wydzielonych pochówków chrześcijańskich
00:24:54 Czy katakumby były charakterystyczne jedynie dla Rzymu?
00:27:45 "Rzym podziemny" i początki kompleksów katakumbowych
00:35:15 Typy pochówków katakumbowych
00:39:34 Mity: Czy katakumby były czymś specyficznie chrześcijańskim?
00:50:40 Mity: Ukrywanie się chrześcijan w katakumbach
00:52:54 Rzeczywistość: Grzebanie zmarłych i ich upamiętnianie. Uczty czy liturgie?
00:58:58 Źródła mitów o "kościele katakumbowym" pierwszych wieków
01:03:58 Czy w katakumbach narodziła się sztuka chrześcijańska?
01:05:25 Koniec użytkowania katakumb, ich ponowne odkrycie i "biznes relikwiowy"
01:10:58 Naukowe badania katakumb. Zakończenie.

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Podstawowa literatura przedmiotu (wybór):
M. Simon, Cywilizacja wczesnego chrześcijaństwa, tłum. E. Bąkowska, Warszawa 1981
J.S. Partyka, „Cmentarze pierwszych chrześcijan”, Wiedza i życie 11/33 (1996), s. 33-37
F.W. Deichmann, Archeologia chrześcijańska, tłum. E. Jastrzębowska, Warszawa 1994
B. Filar, Archeologia chrześcijańska, Warszawa 1999
E. Jastrzębowska, Rzym w czasach Quo vadis, Warszawa 2001
E. Jastrzębowska, Sztuka wczesnochrześcijańska, Kraków 2008
A. Baruffa, Katakumby świętego Kaliksta, tłum. S. Skopiak, b.d i m. wyd.
E. Jastrzębowska, Podziemia antycznego Rzymu, Poznań-Gniezno 2014
Po Jezusie. Pierwsze wieki chrześcijaństwa, R. Dupont-Roc, A. Guggenheim (red.), Lutynia 2022, zwł. s. 70-72
A.D. Nock, „Cremation and Burial im the Roman Empire”, Harvard Theological Review 25/4 (1932), s. 321-359
V. F. Nicolai, F. Bisconti, D. Mazzoleni, Roms christliche Katakomben. Geschichte – Bilderwelt – Inschriften, Regensburg 2000
W.H.C. Frend, The Archaeology of Early Christianity. A History, Minneapolis MN 1998

Tagi: Rzym, starożytny Rzym, archeologia, archeologia chrześcijańska, ikonografia, sztuka wczesnochrześcijańska, kult świętych, relikwie, kult relikwii, papiestwo, historia Kościoła, historia chrześcijaństwa, prześladowania, judaizm, chrześcijaństwo, wczesne chrześcijaństwo, starożytność, późny antyk, katakumby, Rzym, Dura Europos, Henryk Sienkiewicz, Quo vadis

Licencje:
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...