Budowniczy wieży Babel, założyciel miast Mezopotamii - mityczny Nimrod

Описание: Doceń naszą pracę i postaw nam kawę! https://buycoffee.to/podcasthistorykow

W rozdziale 10 Księgi Rodzaju pojawia się postać Nimroda, mitycznego fundatora cywilizacji Mezopotamii. Duża część badaczy uważa, że passus o Nimrodzie jest wtrętem (interpolacją) w oryginalnym rozdziale (tzw. „tablicy narodów”). Co może na to wskazywać? W jakim celu wymyślono i wprowadzono do tekstu biblijnego naszego bohatera? Jak wtórnie połączono go z tradycją o wieży (w) Babel? Jakie były jego losy w tradycji postbiblijnej?

Co znajdziesz w odcinku?
00:00:00 Wstęp
00:01:00 Nimrod w Księdze Rodzaju 10
00:10:55 Kontekst pojawienia się Nimroda w Rdz 10
00:15:20 Potomkowie Noego wg Rdz 10 - "tablica narodów"
00:19:29 Znane toponimy w passusie o Nimrodzie
00:26:12 Kłopotliwe toponimy
00:31:27 Kłopotliwy protoplasta: Nimrod, syn Kusza?
00:35:58 Kalne - czy to w ogóle jest miasto?
00:42:01 Starsza lub odrębna tradycja? Nimrod w innych tekstach biblijnych
00:44:55 Imię (?) Nimrod: problemy etymologii i znaczenia
00:48:21 Nimrod: człowiek czy półbóg?
00:52:20 Proponowane prawzorce mitologiczne, historyczne i ideologiczne
01:01:55 Nimrod w tradycji postbiblijnej - złoczyńca od wieży (w) Babel
01:04:22 Nimrod jako grzesznik oraz prześladowca Abrahama (!)
01:10:49 Wnioski i zakończenie

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Podstawowe źródła i literatura przedmiotu (wybór):
Sefaria.org (tekst hebrajski i tłumaczenie angielskie Talmudu b.)
Biblia Hebraica Stuttgartensia, (ed. 5 revon.), Stuttgart 1997
Septuaginta, ed. A. Rahlfs, R. Hanhart (wyd. 2), Stuttrart 2006
Biblia Tysiąclecia (online)
Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Nowy Przekład, Warszawa 1975
Księga Rodzaju i Księga Wyjścia, tłum. oprac. M. Piela, Kraków 2021
Biblia aramejska, t. I, Targum Neofiti 1: Księga Rodzaju, tłum. oprac. M.S. Wróbel, Lublin 2014
Józef Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, tłum. Z. Kubiak, J. Radożycki, Poznań 1962
Koran, tłum. oprac. J. Bielawski, Warszawa 1986
J. Lemański, „Tablica Narodów (Rdz 10,1-32) – czyli jak doświadczenie historyczne wpłynęło na refleksję wiary”, Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie 14 (2009), s. 107-158
M. Liverani, Nie tylko Biblia. Historia starożytnego Izraela, tłum. J. Puchalski, Warszawa 2010
E.G.H. Kraeling, „The Origin and Real Name of Nimrod”, AJSLL 38/3 (1922), s. 214-220
W.F. Albright, „The End of "Calneh in Shinar", JNES 3 (1944), s. 254-255
E. Lipiński, „Nimrod et Assur”, RB 73 (1966), s. 77-93
K. van der Toorn, P. W. van der Horst, „Nimrod before and after the Bible”, HThR 83/1 (1990), s. 1-29
V.P. Hamilton, The Book of Genesis, Chapters 1-17, Grand Rapids MI 1990
G.J. Wenham, Genesis 1-15 (Word Biblical Commentary), Waco TX 1987 R. Alter, Genesis. Translation and Commentary, London-New York 1996
R.E. Gmirkin, Berossus and Genesis, Manetho and Exodus. Hellenistic Histories and the Date of Pentateuch, New York-London 2006
B.K. Waltke, A Commentary to Micah, Grand Rapids MI-Cambridge UK 2007
M. Witte, „Völkertafel”, WiBiLex online, 2011
D.J. Carr, The Formation of Genesis 1-11, Oxford 2020

Tagi: Biblia hebrajska, biblistyka, Stary Testament, Księga Rodzaju, Abram, Abraham, Nimrod, Nemrod, Micheasz, Józef Flawiusz, Mezopotamia, Babilon, Babel, Asyria, Aszur, Sumer, Jerozolima, judaizm, islam, wczesne chrześcijaństwo, krytyka tekstualna, krytyka historyczno-literacka, niestoryczność Biblii, język hebrajski, okres powygnaniony, starożytny Bliski Wschód, mitologia