Mit Masady. Starożytne i współczesne narracje historyczne

Описание: Doceń naszą pracę i postaw nam kawę! https://buycoffee.to/podcasthistorykow

Żydowski historyk Józef Flawiusz przedstawia w VII księdze swojej „Wojny żydowskiej” dramatyczny opis zdobycia przez Rzymian ostatniej żydowskiej fortecy pierwszego powstania żydowskiego, Masady. Według jego wersji obrońcy zamiast się poddać mieli zdecydować się na odebranie sobie życia. W latach 60-tych XX w. wykopaliska archeologiczne (Y. Yadin) miały rozstrzygnąć kwestię wiarygodności przekazu historyka. Tymczasem przyniosły jeszcze więcej wątpliwości (np. w kwestii ludzkich szczątków znalezionych w fortecy), a metodologia ich prowadzenia wzbudziła liczne zastrzeżenia. Czy Józef Flawiusz mijał się z rzeczywistością? Czy z tego epizodu militarnego wykreowano coś w rodzaju „mitu” polityczno-tożsamościowego, a jeśli tak, to kiedy i dlaczego? Na ile archeologia powinna wikłać się w sferę polityki i co z tego wynika?

Co znajdziesz w odcinku?
00:00:00 Wstęp
00:03:34 Co wiemy o samej Masadzie?
00:07:01 Wydarzenia które doprowadziły do oblężenia Masady - wersja Józefa Flawiusza
00:11:19 Przygotowania do oblężenia Masady
00:16:22 Jak wyglądały ostatnie chwile obrońców Masady według Józefa Flawiusza?
00:21:01 Oblężenie Masady jako źródło współczesnego mitu tożsamościowego
00:22:53 Czy Józef Flawiusz mógł, chciał i napisał prawdę o oblężeniu Masady? Problem chronologii
00:29:39 Nieścisłości w narracji Józefa Flawiusza
00:35:32 Analogiczne akty desperackiej obrony w literaturze starożytnej i u samego Józefa Flawiusza
00:38:02 Próby weryfikacji archeologicznej
00:41:28 Ciała obrońców czy Rzymian?
00:47:11 Rzekome szczątki Eleazara i jego bliskich
00:52:19 Kobiecy warkocz i hebrajskie prawo o brankach
00:58:42 Yigael Yadin - wojskowy, polityk, archeolog
01:03:55 Kontrowersyjne metody Yadina
01:09:03 Jak powstawał nowożytny "mit Masady"?
01:15:10 Archeologiczne uzasadnianie „mitu Masady". Zakończenie

Autorzy Podcastu:
Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej, wczesnym chrześcijaństwem i relacjami obu wobec "pogańskich" kultur ościennych. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir...

Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści.

Źródła i podstawowa literatura przedmiotu (wybór):
Józef Flawiusz, Wojna żydowska, tłum. J. Radożycki, Warszawa 1992
Rękopisy znad Morza Martwego, tłum. oprac. P. Muchowski, Kraków 2000
G. Vermes, Kto był kim w czasach Jezusa, tłum. K. Bażyńska-Chojnacka, P. Chojnacki, Warszawa 2006
W. Eck, Die Eroberung von Masada und eine neue Inschrift des L. Flavius Silva Nonius Bassus, ZNTW 60 (1960), s. 282-289
Y. Yadin, Masada: Herod’s Fortress and the Zealots’ Last Stand, Jew York 1966
Y. Yadin, J. Naveh, Masada I, Jerusalem 1989
H.M. Cotton (1989), „The Date of the Fall of Masada. The Evidence of the Masada Papyri”, ZPE 78 (1989), s. 157–162
D. Gill, „A Natural Spur at Masada”, Nature 364 (1993), s. 569-570
N. Ben-Yehuda, Masada Myth. Collective Memory and Mythmaking in Israel, Madison WI 1995
A. Ben Tor, Back to Masada, Jerusalem 1995
Y. Hirschfeld, „The Monastery of Marda: Masada in the Byzantine Period”, Bulletin of the Anglo-Israel Archaeological Society 19/20 (2001/2002), s. 119-156
J. Zias, A. Gorski, „Capturing a Beautiful Woman at Masada”, Near Eastern Archaeology 69/1 (2006), s. 45-48
P. Berdowski, „Papirusy i inskrypcje z Masady (teksty greckie i łacińskie)”, Nowy Filomata 11/1 (2007), s. 25
S.J. Cohen, The Significance of Yavneh and Other Essays in Jewish Hellenism, Tübingen 2010, zwł. s. 133-153
E. Wishau, Mythmaking of Masada, Univeristy of Wisconsin (Thesis) 2014
E. Cline, „The Masada Mystery”, Aeon (online) 2017
J. Magness, Masada. From Jewish Revolt to Modern Myth, Princeton-Oxford 2019
J. Zias, „Masada, the Human Remains. An Anthropological Critique”, online, 2019

Tagi: Izrael, Palestyna, Jordania, Masada, Qumran, Cesarstwo Rzymie, historia militarna Rzymu, Józef Flawiusz, esseńczycy, zeloci, sykaryjczycy, wojna żydowska, powstanie żydowskie, Biblia hebrajska, archeologia, wykopaliska, starożytny Bliski Wschód, archeologia Izraela, Yigael Yadin, Shmaria Guttman, Joe Zias, polityka, syjonizm, historia starożytna, XX w., tożsamość narodowa, tożsamość historyczna, konflikty współczesne

Linki do licencji do wykorzystanych ilustracji:
https://creativecommons.org/licenses/...
https://creativecommons.org/licenses/...
https://www.gnu.org/licenses/old-lice...

Ilustracje na miniaturze:
Postać po lewej: Popiersie anonimowej postaci, nazywane popiersiem Józefa Flawiusza
Postać po prawej: Yigael Yadin; Autor: Benno Rothenberg /Meitar Collection / National Library of Israel / The Pritzker Family National Photography Collection / CC BY 4.0
Zdjęcie pośrodku i w tle: Masada; Autor: Andrew Shiva / Wikipedia / CC BY-SA 4.0