79- 2026 KPSS Tarih HIZLI KISA TEKRAR - Küreselleşen Dünya - III - | KPSS, AYT, TYT, YKS

Описание: KISA KISA TARİH: Küreselleşen Dünya III

Küreselleşen Dünyada Türkiye ve Küresel Gelişmeler
Türkiye, 20. yüzyılın son çeyreğinden günümüze kadar uzanan süreçte jeopolitik konumunu stratejik bir güce dönüştürmüş; dış politikada, savunma sanayiinde ve bilimsel alanlarda önemli kırılma noktaları yaşamıştır. Bu süreç, ülkenin sadece bölgesel bir aktör değil, aynı zamanda küresel enerji hatlarının merkezinde yer alan "Enerjinin İpek Yolu" haline gelmesiyle şekillenmiştir.
1. Enerji Jeopolitiği ve Boru Hattı Projeleri
Türkiye, Hazar ve Rus doğal kaynaklarının Batı'ya ulaştırılmasında kritik bir köprü görevi görmektedir. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) hattı ile Azerbaycan petrolü dünya pazarına sunulurken, Mavi Akım projesiyle Rus gazı Karadeniz üzerinden Anadolu'ya ulaşmıştır. Günümüzde en aktif ve stratejik proje olan TANAP (Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı), Azeri gazını Avrupa'ya taşıyarak Türkiye'nin enerji koridoru rolünü pekiştirmiştir. 2022 yılındaki Rusya-Ukrayna savaşı, bu hatların önemini artırırken Avrupa'da yeni enerji krizlerini tetiklemiştir.
2. Bölgesel Dış Politika ve Türk Dünyası
1990'lı yıllardan itibaren Orta Asya ve Kafkasya ile bağlarını güçlendiren Türkiye, Türk Cumhuriyetleri ile alfabe ve dil birliği çalışmalarına öncelik vermiştir. Balkanlar'da ise Bosna, Kosova ve Arnavutluk gibi bölgelerde soydaşların haklarını korumak adına koruyucu bir rol üstlenmiştir. Özellikle 1980'lerde Bulgaristan'da yaşanan asimilasyon zulmü, Naim Süleymanoğlu'nun başarısıyla dünyaya duyurulmuş ve büyük bir göç dalgasına yol açmıştır. Yunanistan ile yaşanan Kardak Kayalıkları Krizi ve Kıbrıs meselesindeki Annan Planı, dönemin önemli dış politika sınavları olmuştur.
3. İnsani Yardım ve Askeri Görevler
Türkiye, yumuşak gücünü Kızılay aracılığıyla Endonezya'daki tsunamiden Arakan Müslümanlarına kadar geniş bir coğrafyaya ulaştırmıştır. Askeri alanda ise Birleşmiş Milletler ve NATO bünyesinde Somali, Bosna Hersek, Afganistan ve Kosova gibi bölgelerde barışın tesisine katkı sağlamıştır. TSK'nın BM nezdindeki ilk görevi Kore Savaşı iken, NATO bünyesindeki aktif görevleri modern dönemin barış operasyonlarıyla devam etmiştir.
4. Siyasi Dönüm Noktaları (1980'den Günümüze)
Türkiye'nin siyasi yapısı 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi ve sonrasında kabul edilen 1982 anayasası ile yeni bir döneme girmiştir. Turgut Özal liderliğindeki ANAP dönemi, ekonomide serbestleşmeyi getirirken; 1990'lı yıllar koalisyon hükümetleri ve Tansu Çiller'in ilk kadın başbakan olması gibi gelişmelere sahne olmuştur. 1997'deki 28 Şubat süreci "post-modern darbe" olarak tarihe geçmiş, 15 Temmuz 2016'daki FETÖ darbe girişimi ise halkın direnişiyle başarısızlığa uğratılmıştır.
5. Bilim, Teknoloji ve Savunma Sanayii
Türkiye, bilim dünyasında Aziz Sancar’ın Nobel Kimya Ödülü ve Gazi Yaşargil’in beyin cerrahisindeki başarılarıyla temsil edilmiştir. Savunma sanayiinde yerlilik oranı hızla artmış; Altay tankı, Bayraktar TB2 SİHA, Anka İHA ve Kızılelma gibi projelerle askeri bir yetkinlik kazanılmıştır. Teknoloji alanında ise ilk kopyalanan koyun "Oyalı" ve ilk yerli uçak "Hürkuş" gibi önemli adımlar atılmıştır.
6. Sosyal ve Kültürel Değişimler
Toplumsal yapıda köyden kente göçle birlikte "Arabesk" kültürü yaygınlaşırken, modern sanat alanında Türkiye küresel başarılar kazanmıştır. Sertab Erener’in 2003 Eurovision birinciliği ve Nuri Bilge Ceylan’ın Cannes Film Festivali'ndeki ödülleri bu sürecin zirve noktalarıdır. İletişim teknolojilerinde ise 1993 yılında ODTÜ üzerinden ilk internet bağlantısının kurulması, Türkiye'nin dijital çağa entegrasyonunu başlatmıştır.

#kpsstarih #kpss #tarih #ösym