ცხენის ქართული ჯიშები, რომელსაც შენარჩუნება სჭირდება (ქართულ-ინგლისურ-რუსული კონტენტი)

Описание: საქართველოს მეცხოველეობა საუკუნეების განმავლობაში ჩამოყალიბებული ტრადიციაა, ხოლო ცხენოსნობა ამ კულტურის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია. სწორედ ამიტომ საქართველოში შექმნილია რამდენიმე უნიკალური ადგილობრივი ცხენის ჯიში, რომლებიც ხალხური სელექციის შედეგად მორგებულია ქვეყნის რთულ ბუნებრივ პირობებზე. დღეს ჩვენამდე მოღწეულია სამი მთავარი ჯგუფი: თუშური, მეგრული და ჯავახური ცხენი.

თუშური ცხენი კავკასიის ერთ-ერთ უძველეს ჯიშად ითვლება. იგი გამორჩეულია ამტანიანობით, სიმამაცითა და მთაში გადაადგილების უნარით. თუშური ცხენი განსაკუთრებით ფასობს მომთაბარე მწყემსებს შორის — ის ადვილად ეგუება უღელტეხილებს, კლიმატის მკვეთრ ცვლილებებს და მძიმე გზებს. პატარა, მაგრამ მოძრავი ტანი და ძლიერი ჩლიქები მას შეუცვლელ თანამგზავრად აქცევს მთიან ზონაში.

მეგრული ცხენი ჩამოყალიბდა დასავლეთ საქართველოს ნოტიო და ჭაობიან გარემოში. ეს ჯიში გამოირჩევა ძლიერი კონსტიტუციით, გამძლეობითა და მრავალმხრივი გამოყენებით — როგორც საჯდომად, ისე სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში. მეგრული ცხენი ერთნაირად კარგად მუშაობს როგორც მთაში, ისე დაბლობზე.

ჯავახური ცხენი შედარებით ახალია და სხვადასხვა ევროპული მძიმე საჯაგავ ჯიშებთან ნაჯვარით შეიქმნა. მრავალწლიანი სელექციის შედეგად ჩამოყალიბდა ძლიერი, ამტანი და თვინიერი ცხენი, რომელიც მკაცრ კლიმატურ პირობებს ადვილად ეგუება.

დღეს ქართული ცხენის ჯიშები სერიოზული საფრთხის წინაშეა — გენეტიკური რესურსების დაცვა და მიზანმიმართული მოშენება აუცილებელია, რათა ეს უნიკალური მემკვიდრეობა მომავალ თაობებსაც შეუნარჩუნდეს.

"აგროგარემოს AI ია" ბელა გელაშვილთან ერთად.
აღმოაჩინე და გაიცანი აგრარული საქართველოს გარემო.
Discover Georgia’s agricultural environment.
Познакомьтесь с аграрной средой Грузии
.............
Georgia’s livestock farming is a tradition shaped over centuries, and horsemanship is one of the most important elements of this culture. For this reason, several unique local horse breeds have been developed in Georgia, adapted to the country’s challenging natural conditions through traditional folk selection. Today, three main groups have survived: the Tushetian, Megrelian, and Javakhetian horses.

The Tushetian horse is considered one of the oldest breeds in the Caucasus. It stands out for its endurance, courage, and exceptional ability to move in mountainous terrain. The Tushetian horse is especially valued among nomadic shepherds, as it easily adapts to mountain passes, sharp climate changes, and difficult routes. Its small but agile body and strong hooves make it an indispensable companion in highland regions.

The Megrelian horse developed in the humid and marshy environment of western Georgia. This breed is distinguished by its strong constitution, resilience, and versatile use—both for riding and agricultural work. The Megrelian horse performs equally well in mountainous areas and lowlands.

The Javakhetian horse is relatively newer and was created through crossbreeding with various European heavy draft breeds. As a result of many years of selective breeding, a strong, hardy, and calm horse was formed, well adapted to harsh climatic conditions.

Today, Georgian horse breeds face serious threats—protecting their genetic resources and ensuring targeted breeding are essential to preserve this unique heritage for future generations.

"აგროგარემოს AI ია" ბელა გელაშვილთან ერთად.
აღმოაჩინე და გაიცანი აგრარული საქართველოს გარემო.
Discover Georgia’s agricultural environment.
Познакомьтесь с аграрной средой Грузии

.............
Животноводство в Грузии — это традиция, сформировавшаяся на протяжении веков, а коневодство является одной из важнейших её составляющих. Именно поэтому в стране были выведены несколько уникальных местных пород лошадей, которые в результате народной селекции прекрасно приспособились к сложным природным условиям. До наших дней сохранились три основные группы: тушинская, мегрельская и джавахская лошади.

Тушинская лошадь считается одной из древнейших пород Кавказа. Она отличается выносливостью, смелостью и отличной способностью передвигаться в горной местности. Особенно ценится среди кочевых пастухов — легко преодолевает перевалы, резкие климатические изменения и труднопроходимые дороги. Небольшое, но подвижное телосложение и крепкие копыта делают её незаменимым спутником в горах.

Мегрельская лошадь сформировалась во влажных и болотистых районах западной Грузии. Эта порода отличается крепкой конституцией, выносливостью и универсальностью в использовании — как верховая, так и в сельскохозяйственных работах. Она одинаково хорошо работает и в горах, и на равнине.

Джавахская лошадь является сравнительно молодой породой, созданной путём скрещивания с тяжёлыми европейскими упряжными породами. В результате многолетней селекции была выведена сильная, выносливая и спокойная лошадь, хорошо приспособленная к суровым климатическим условиям.

Сегодня грузинские породы лошадей находятся под серьёзной угрозой — сохранение генетических ресурсов и целенаправленная племенная работа необходимы, чтобы это уникальное наследие сохранилось и для будущих поколений.