4 ақпан — Дүниежүзілік қатерлі ісікпен күрес күні

Описание: Қатерлі ісікпен күрестегі ең тиімді жол — аурудың алдын алу және оны ерте, бастапқы сатысында анықтау. Бұл туралы Ұлттық ғылыми онкология орталығы Басқарма төрағасының медициналық қызмет жөніндегі орынбасары Әділбек Мұқажанов атап өтті.

«Қатерлі ісік 1–2 сатысында анықталса, толық жазылып шығу мүмкіндігі 95–100%-ға дейін жетеді. Ал 3–4 сатысында бұл көрсеткіш айтарлықтай төмендейді. Сондықтан ерте диагностика — өмірді сақтап қалудың басты кепілі».

Бүгінде елімізде тұрғындардың уақтылы тексеруден өтуіне барлық жағдай жасалған. Ұлттық скринингтік бағдарламалар аясында бірқатар онкологиялық ауруларға тегін тексерулер жүргізіледі. Атап айтқанда, сүт безі, жатыр мойны, ал жалпы халық үшін тоқ ішек қатерлі ісігіне арналған скринингтер бар. Мамандар жас ерекшелігіне сай бұл тексерулерден уақытылы өтіп отыруды ұсынады.

«Скрининг кезінде анықталған созылмалы аурулар дер кезінде емделсе, қатерлі ісікке ұласу қаупі айтарлықтай төмендейді. Сондықтан жылына кемінде бір рет кешенді тексеруден өту маңызды», — деді ҰҒОО өкілі.

2025 жылы ҰҒОО үшін маңызды кезең болғанын атап өткен абзал. Жаңа ғимарат пайдалануға беріліп, барлық диагностикалық және емдеу бағыттары кезең-кезеңімен толық іске қосылды. Қазіргі таңда орталықта ультрадыбыстық зерттеуден бастап КТ, МРТ, эндоскопиялық, радиоизотоптық диагностика, ПЭТ-КТ, ПЭТ-МРТ, ОФЭКТ-КТ секілді заманауи технологиялардың барлығы қолданыста.

Емдеудің барлық түрлері — хирургиялық, дәрілік (таргеттік және иммундық терапия), сәулелік терапия, сондай-ақ гистология, цитология, иммуногистохимия секілді зертханалық зерттеулер толық жолға қойылған. Аз инвазивті хирургия және сәулелік терапияның ең озық әдістері кеңінен қолданылады.

Орталықтың басты жетістіктерінің бірі — протондық терапияның іске қосылуы. Қазақстанда алғаш рет ҰҒОО базасында енгізілген бұл технология әлем бойынша санаулы 25 елде ғана қолданылады.

«Протондық терапия — сәулелік емдеудің ең заманауи түрі. Оның артықшылығы — сау тіндерге әсері минималды. Әсіресе балалар мен өмірлік маңызды ағзаларға жақын орналасқан ісіктерде тиімді», — деді спикер.

Сонымен қатар ҰҒОО — тек клиникалық емес, ғылыми-өндірістік орталық. Мұнда циклотронды өндірістік кешен жұмыс істеп, радиофармацевтикалық препараттар синтезделеді. Аймақтардан келген дәрігерлердің біліктілігін арттыру, резидентура бағдарламалары да тұрақты түрде жүргізілуде.

Өткен жылы орталықта емделген пациенттер саны айтарлықтай артты: бұрын 10–11 мың адамға көмек көрсетілсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 14 мыңға жетті. Онкогематология бағытында да өсім бар: сүйек кемігін трансплантациялау саны екі есеге артып, 150 жуық ем жүргізілді. Бауыр мен бүйрек трансплантациясы да тұрақты түрде ұлғайып келеді.

«Денсаулық — ең үлкен байлық. Салауатты өмір салтын ұстанып, ағзадағы өзгерістерге бейжай қарамаңыздар. Жылына бір рет тексеруден өтіп, созылмалы ауруларды дер кезінде емдеу — онкологиялық дерттің алдын алудың ең тиімді жолы», — деп Әділбек Мұқажанов қазақстандықтарға үндеу жасады.