پرسونا/چه چیزی این فیلم را فیلم متفاوتی میکند

Описание: دو چهره ی یک زن

پرسونا

پرسونا در لغت به معنای شخصیت می‌باشد. در یونان قدیم نیز بازیگران تئاتر نقابی بر چهره‌ی خود می‌گذاشتند که تداعی کننده‌ی نقش‌های مختلف بود و persona نام داشت. اما در علم روانکاوی و بر اساس نظریه‌ی روانشاس سوییسی گوستاو کارل یونگ که از شاگردان فروید نیز بوده است و سپس راه علمی‌اش را از این پدر روانکاوی جدا نموده، به معنای نقاب می‌باشد.

نقابی که انسان برای پنهان کردن چهره‌ی واقعی خویش آن را بر صورت می‌گذرد تا در جامعه مورد پذیرش بیشتری باشد و یا به عبارتی دیگر، خود ایده آلش را به مخاطبان نشان دهد. می‌توان اظهار کرد که مفهوم دوم بیشتر مد نظر فیلم Persona می‌باشد و آنچنان که هویداست، فیلم توضیحی سینمایی است بر این مفهوم روانکاوانه که در ادامه‌ی نوشته، بیشتر به آن خواهیم پرداخت.

فیلم Persona با نماهایی از اشیا و تصاویر گوناگون آغاز می‌شود. سپس پسربچه‌ای را قاب می‌گیرد که مانند جسدی روی تخت بیمارستانی خوابیده است و پس از آن بر میخیزد و به تصویر فلو و نامفهوم زنی خیره می‌شود و آنگاه داستان فیلم شروع می‌شود. این نکته را نیز باید گفت که فیلم دقیقا پس از پایان داستان، با همین سکانس آغازین که پسر بچه‌ای را خیره به تصویر فلو زن نشان می‌دهد، تمام می‌شود.

بنابراین می‌توان گفت که فیلم Persona فرمی دایره‌ای وار را داراست. همان طور که می‌دانیم در اسطوره، دایره نماد زن و زنانگی است. حرکت زن در اساطیر دوار است. چرا که زن به دلیل توانایی باروری‌اش هیچ گاه نمی‌میرد و به بیانی دیگر جاویدان است. بنابراین در مسیری دایره‌ای شکل تحول می‌یابد. درست مانند تحولی که آلما (بی بی اندرسون Bibi Andersson) در فیلم Persona می‌یابد. از آنجایی که در فیلم ما با دو شخصیت زن رو به رو هستیم، این فرم دایره‌ای شکل به داستان و محتوای اثر نیز نزدیک تر و هماهنگ تر می‌باشد.

دو شخصیت اصلی زن در فیلم Persona وجود دارند. یکی پرستار و دیگری بازیگر است. اما در واقعیت، این دو شخصیت، نمایانگر یک شخصیت واحد می‌باشند. یکی خودآگاه و دیگری ناخودآگاه هستند. الیزابت (لیو اولمان Liv Ullmann ) نقش یک بازیگر تئاتر را ایفا می‌کند. و آلما نقش پرستار و کسی که قرار است او را در بهبودی‌اش کمک کند ظاهر می‌شود. با توجه به مفهوم روانکاوانه پرسونا، الیزابت که بازیگر است، معنای پرسونا و نقاب و خودآگاه را داراست. کار بازیگر نقش آفرینی و گرفتن نقاب‌های گوناگون بر خویش می‌باشد. همچنین بازیگر آگاهانه نقش خویش را بازی می‌کند.

#اینگمار برگمان
#پرسونا