Göz Tembelliği (Ambliopi)

Описание: Daha fazla bilgi: https://gozdoktor.net/goz_tembelligi/

Göz Tembelliği günümüzde en sık karşılaşılan görme sorunlarından bir tanesidir. Tembel Göz ne demektir? Göz neden tembelleşir? Göz tembelliği tedavisi var mıdır? Göz tembelliği neden çocukluk yaşlarında ortaya çıkar da yetişkinlik dönemlerinde ortaya çıkmaz? Tüm bu soruların cevabını bu videoda açıklayacağım.

Bir bebek düşünelim. Sağ gözünün derecesi +1.00 derece, sol gözünün derecesi +4.50 derece olsun. Böyle bir durumda beyin sağ gözden gelen net görüntü ile sol gözden gelen daha bulanık görüntüyü eşleştiremez. Bu durumda beyin sol gözden gelen daha bulanık görüntüyü ihmal etmeye başlar. Aylar geçtikçe beynin bu baskılama işlemi kalıcı hale gelir. Yeterli bir süre geçtiğinde ise sol göz tembelleşmiş olur. Tembelleştikten sonra herhangi bir tedavi görmenin artması için etkili olmaz.

Görme işlevinin normal bir şekilde gelişebilmesi için her iki gözün retina tabakasına yeteri miktarda ışığın ulaşması gerekmektedir. Ayrıca her iki gözün retinası üzerine düşen görüntülerin netliğinin de aynı ya da benzer olması gerekmektedir. Normal bir görme işlevi için hayatın ilk yılları çok önemlidir. Bu süreçte göz ve beyin hızla gelişmekte ve değişmektedir. Bu nedenle çocukluk döneminde beyin bir ya da her iki gözden gelen uyarıyı baskılarsa göz tembelliği ortaya çıkar.

Peki göz tembelliği sadece gözdeki numara farklılığında mı ortaya çıkar?. Hayır. Göz tembelliğinin başka nedenleri de vardır.

Bebeklik ve erken çocukluk dönemlerinde ortaya çıkan herhangi bir göz sorunu göz tembelliğine neden olabilir. En sık görğlen neden kırma kusurları, yani hipermetropi, miyopi ve astigmatizmadır. Eğer iki göz arasında kırma kusuru farklılığı yüksek ise bu durumda derecesi yüksek olan tarafta göz tembelliğinin ortaya çıkma ihtimali oldukça yüksektir. Ancak her iki tarafta da göz derecesi yüksek ise bu durumda göz tembelliği her iki gözde de ortaya çıkabilir.

Sık görülen bir diğer neden gözde kayma yani şaşılıktır. Çocukluk ve bebeklik döneminde bir gözde kayma var ise göz tembelliği ortaya çıkabilir. Bunun nedeni biraz önceki örnekte bahsettiğim gibi her iki gözden beyne iletilen görüntünün farklı olması ve beynin iki görüntüyü tek bir görüntü olacak şekilde üst üste yerleştirememesidir.

Çocukluk çağında kırma kusurları ve şaşılık dışında ışığın gözün retina tabakasına ulaşmasını engelleyen katarakt, göz tümörleri ve bazı doğumsal anormallikler de göz tembelliğine neden olabilir.

Göz tembelliğinin tedavisi yaşla ilişkilidir. Tedavi en fazla 8-9 yaşlarına kadar etkilidir. Tedavide en önemli şey tanının erken konulmasıdır. Bunun için de en önemli konu çocuğunuzun hiçbir göz şikayeti olmasa bile doğumdan sonraki ilk 1 ay içinde ve 2-4 ve 6 yaşlarında muayene edilmesidir. Muayene sonucunda göz tembelliği yapma ihtimali olan şaşılık varsa bir an önce ameliyat yapılmalıdır. Katarakt durumunda ise yine acil olarak ameliyatın yapılması gerekmektedir.

Altta yatan şaşılık, katarakt gibi nedenler düzeltildikten sonra görmesi iyi olan göz her gün belirli bir süre kapatılarak az gören gözün çalışması sağlanır. Başlangıç döneminde iyi gözün kapatılması çocuğunuzu rahatsız edecektir. Bu dönemin sabırlı geçirilmesi ve kapama tedavisine mümkün olduğunca uyum sağlanması ilerleyen yıllarda iyi bir görme sağlanması için oldukça önemlidir. Göz kapama tedavisi açısından birkaç önemli nokta vardır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz.

Kapama günde tek bir kerede bitirilmelidir. Doktorunuz günde 3 saat kapama tedavisi vermişse bu durumda iyi gören gözün 3 saat süreyle devamlı kapalı tutulması gerekmektedir. 1.5 saat sabah, 1.5 saat akşam kapatılması çok doğru olmayacaktır.

Kapama tedavisi esnasında çocuğunuzun gözlerini aktif olarak kullanabileceği aktiviteler yapılmalıdır. Boyama kitapları ile boyama yapılabilir, tablet ve cep telefonları ile sevdiği bir oyunu oynaması mantıklı olabilecek yöntemlerdendir.

Kapama tedavisinde düzenli aralıklarla kontrol muayenesi yapılması gerekmektedir. Bu şekilde görme seviyesindeki değişiklikler daha yakından takip edilebilecektir.

Kapama tedavisinin etkinliği 8-9 yaşlarına kadardır. Kapama tedavisi ne kadar küçük yaşta yapılırsa etkinliği de o derece fazla olacaktır.