ශ්‍රෙබ්‍රේනීට්සා ජනසංහාරය නිමවී වසර 30ක අනුස්මරණය

Описание: 2025 දී දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුරෝපයේ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි දරුණුතම අපරාධය ලෙස සැලකෙන ශ්‍රෙබ්‍රේනීට්සා ජන සංහාරයේ 30 වන සංවත්සරය සනිටුහන් විය. 2004 දී, හිටපු යුගෝස්ලාවියාව සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාව (ICTY) සමූල ඝාතනය ජන සංහාරයක් ලෙස තීන්දු කළේය.

1995 ජූලි මාසයේදී බොස්නියානු පිරිමින් 8,000 කට වැඩි පිරිසක් ඝාතනය කරන ලද අතර, බොස්නියානු කාන්තාවන්, ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් දහස් ගණනක් සර්බියානු ජාතිකවාදී බලවේග විසින් බොස්නියාවේ සහ හර්සගොවිනාවේ ඔවුන්ගේ ඉඩම්වලින් බලහත්කාරයෙන් පිටුවහල් කරන ලදී. අපරාධකරුවන් - රෙපබ්ලිකා ස්ර්ප්ස්කා රඩෝවන් කරඩ්සික් සහ ජෙනරාල් රැට්කෝ මැලැඩික් - දැන් පිළිවෙලින් එක්සත් රාජධානියේ සහ නෙදර්ලන්තයේ ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවම් විඳිති.

නියුරම්බර්ග් නඩු විභාගවලින් (1945-46) පසු ජාත්‍යන්තර අපරාධ නීතියේ වඩාත්ම වැදගත් ජයග්‍රහණ අතර ඔවුන්ගේ නඩු විභාග විය. යුගෝස්ලාවියානු යුද්ධ (1991-2001) අතරතුර ජන සංහාරය සිදු විය.

පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1918 දී පිහිටුවන ලද යුගෝස්ලාවියාව, දකුණු ස්ලාවික් ජනතාව එක්සත් කළේය. එයට වර්තමාන රටවල් හත ඇතුළත් විය: සර්බියාව, ස්ලෝවේනියාව, බොස්නියා සහ හර්(z)ගොවිනාව, ක්‍රොඒෂියාව, මොන්ටිනිග්‍රෝ, උතුරු මැසිඩෝනියාව සහ කොසෝවෝ. යුගෝස්ලාවියාවට පෙර, මෙම ප්‍රදේශ තුර්කියේ ඔටෝමන් සහ ඔස්ට්‍රියාවේ හැබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යයන් විසින් පාලනය කරන ලදී. මෙම ඓයිතිහාසික කලාපයේ ජනවාර්ගික-ආගමික විවිධත්වය හැඩගස්වා ඇත: ඕතඩොක්ස් කිතුනුවන් (සර්බියානුවන්, මැසිඩෝනියානුවන්, මොන්ටිනිග්‍රීන්වරුන්), කතෝලිකයන් (ක්‍රොඒෂියානුවන්, ස්ලෝවේනියානුවන්) සහ සුන්නි මුස්ලිම්වරුන් (බොස්නියැක්වරුන් සහ කොසෝවෝ ඇල්බේනියානුවන්).

1980 දී ජනාධිපති ජෝසප් බ්‍රොස් ටිටෝගේ මරණයෙන් පසු, නැගී එන ජනවාර්ගික-ආගමික ජාතිකවාදය රට කැබලිවලට ඉරා දැමීය. ආධිපත්‍යය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළ සර්බියානුවන්, යුගොස්ලවියාව බිඳවැටීමට විරුද්ධ වූ අතර ස්ලෝවේනියාව, ක්‍රොඒෂියාව සහ බොස්නියාවේ සර්බියානු සුළුතරයන් ඇතුළුව සර්බියානු-ඕතඩොක්ස් අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යයක් නිර්මාණය කිරීමට ඉලක්ක කළහ. නැගෙනහිර සහ මධ්‍යම බොස්නියාවේ බොස්නියැක් ජනතවගේ නිජබිම් විශේෂයෙන් ඉලක්ක කරන ලද්දේ, ඔවුන් සර්බියාවේ අපේක්ෂිත භෞමික අඛණ්ඩතාවයේ මාවතේ පිහිටා තිබීම නිසාය. ඒ නිසා වාර්ගික පිරිසිදු කිරීම සහ සමූහ පිටුවහල් කිරීම් ස්ර්බියානුවන් විසින් බලහත්කාරයෙන් සිදු කළේය.

ශ්‍රෙබ්‍රේනීට්සා ජන සංහාරයේ ඉලක්කය වූයේ ප්‍රතිරෝධය වැළැක්වීම සහ ඔටෝමාන් යුගයේ ශේෂයක් ලෙස සැලකෙන බොස්නියාක් අනන්‍යතාවය මකා දැමීමයි. සර්බියාවේ දැක්මට එක්වීම සඳහා බොස්නියාවෙන් වෙන් වී රිපබ්ලිකා සර්ප්ස්කා පිහිටුවීමට එවකට සේර්බියානු ජනාධිපති ස්ලෝබඩොන් මිලොසේවිච් සහය වූවේය.

අපරාධකරුවන් සිරගත කර තිබියදීත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ශ්‍රෙබ්‍රෙනිකා හි සැහැල්ලුවෙන් සන්නද්ධ නෙදර්ලන්ත සාම සාධක භටයින් 400 දෙනෙකුට සාමය බලාත්මක කිරීම නොව නිරීක්ෂක සාම සාධක හමුදාවක් ලෙස කටයුතු කිරීමට කිරීමට නියෝග කිරීම අදටත් දැඩි ලෙස මතභේදාත්මක කාරණාවකි. ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ බෙදීම් නිසා ගුවන් ප්‍රහාර සහ මැදිහත්වීම් සඳහා අවසර දීම ප්‍රමාද කිරීමට හේතු විය. අවසානයේ ක්‍රියාමාර්ග ගත් විට, එහි ප්‍රමාදය වැඩිය. මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ පද්ධතියේ ව්‍යුහාත්මක දෝෂ ඉස්මතු කරයි.

ඊශ්‍රායලය-පලස්තීනය වැනි ගැටුම්වල ජන සංහාර චෝදනා බොහෝ මානව හිමිකම් කණ්ඩායම් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරීන් මතු කර ඇති අතර, තවමත් එය වැලක්වීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය අපොහොසත් වී ඇත.

ශ්‍රෙබ්‍රෙනිකා ජන සංහාරය අපට ලබා ගත හැකි පාඩම වනුයේ - බලයේ සිටින අය ජීවිත බේරා ගත ගැනීමට හැකියාව තිබියදීත් එසේ නොකොට පසුතෙවෙන්නේ නම්, එම කඳුළු සැලීම අවංක නොවන බවයි.