46.SAFHA - TARİKAT İLMİNDEKİ MÂNÂLAR

Описание: Bu video, “Gizli Hazinenin Aynası” eserinden hareketle Seyr-i Sülûk’un kırk altıncı safhası olan
“Tarikat İlmindeki Mânâlar” konusunu ele almaktadır.
Bu derste; kulun ruhunun cisme girmesiyle birlikte ortaya çıkan iki ana hâl olan Rûhu Sultan ve Rûhu Hayvan mânâları açıklanmaktadır. Rûhu Sultan, bütün muhabbetini Allah’a yönelten ruh hâli; Rûhu Hayvan ise muhabbetini cisme ve dünyaya yönelten ruh hâli olarak ele alınır. Bu iki hâlin bazen birleştiği, bazen de birinin diğerine galip gelerek kulun seyrini belirlediği izah edilmektedir.
Safhada; bu iki ana hâl arasında yer alan beş ara nefis mertebesi (Levvâme, Mülhime, Mutmainne, Râdiyye, Mardiyye) üzerinden, kulun ya Rûhu Hayvanın hâkimiyetine düşüşü ya da Rûhu Sultanın hâkimiyetine yükselişi anlatılmaktadır. Rûhu Hayvanın saltanatının Nefsi Emmâre, Rûhu Sultanın saltanatının ise Nefsi Sâfiyye olduğu vurgulanır.
Derste ayrıca; Akl-ı Meâş (dünya ilimleriyle sınırlı akıl) ile Akl-ı Meâd (ahiret ilimleri ve Allah’ı tanıyan akıl) arasındaki fark ortaya konur. Rûhu Hayvanın galip geldiği hâllerde hakikat gözlerinin mühürlendiği, Rûhu Sultanın galip geldiği hâllerde ise kalp, göz ve kulakların ilâhî ilimlere açıldığı beyan edilir.
Şeriat–Tarikat–Hakikat–Marifetullah ilişkisi, tek kapılı bir ilim beldesi misaliyle açıklanır:
Şeriat duvar ve kapı, tarikat iç yollar, hakikat bağ ve bahçeler, marifetullah ise bu bağlardan çıkan meyveler olarak izah edilir. Ardından, mürşidin verdiği temsilli ders üzerinden, bu dört ilmin kulda meydana getirdiği hâller hikmetli bir misalle açıklanmaktadır.
Safhada; tasavvufî makamlar ve yolun rehberleri tanımlanır. Kâmil, mürşit, şeyh, mürit, derviş, ârif, veli gibi kavramların mânâları netleştirilir; müridin mürşidine intisabının, hicrette Hazreti Ebû Bekir ve Hazreti Ali’nin Peygamberimize olan teslimiyeti gibi olması gerektiği ifade edilir.
Derste Üçler, Yediler ve Kırklar, Kutbul Aktâb, Gavs, Ricâlül Gayb gibi mânâlar açıklanarak; bütün bu manevî derecelerin Allah katında bir tertip ve hikmet üzere olduğu vurgulanır.
Tarikat yolunda verilen derslerin, müridi dışı değil içi değiştirmeye yönelik olduğu belirtilir. “Etraf değişti” zannının aslında müridin kendi hâlinin değişmesinden kaynaklandığı, kul değiştiğinde çevrenin de değişeceği ifade edilir. Usûl ve edep kavramları; müridin mürşidine, cemaate ve hayata karşı duruşunun nasıl şekillenmesi gerektiği üzerinden anlatılır.
Safhada; zikir, râbıta, murâkabe, rüya, teveccüh, himmet, medet ve erbain (halvet–uzlet) kavramları ayrı ayrı ele alınır.
• Râbıta, kulun dağınık hâllerini tek bir merkezde toplaması,
• Murâkabe, ilmin kapılarını açan anahtar,
• Rüya ve teveccüh, derslerin ilerlemesine vesile olan manevî işaretler,
• Himmet, ahiret işleyişinin ana unsuru,
• Medet, kulun gücünün yetmediği yerde yardım talebi,
• Erbain, iç ve dış âlemin arındırılması ve hâllerin sabitlenmesi
olarak açıklanmaktadır.
Halvetin hikmeti; iç boşlukların hakikatle doldurulması, hâllerin sabitleştirilmesi ve kulun dünya etkilerinden arınarak Allah’ın muhabbetine yönelmesi şeklinde izah edilir. Peygamberlerin hayatlarından verilen misallerle, halvetin ilâhî bir sünnet olduğu vurgulanır.
Özetle bu derste:
• Rûhu Sultan ve Rûhu Hayvan mânâları
• Nefsin mertebeleri ve aklın iki yönü
• Şeriat–Tarikat–Hakikat–Marifetullah ilişkisi
• Mürid–mürşid bağı, râbıta ve teslimiyet
• Zikir, murâkabe, rüya, teveccüh, himmet ve medet
• Erbain (halvet) ve iç arınmanın hikmeti
işlenmektedir.
Bu ders, kulun tarikat ilminin mânâlarını idrak ederek, hâllerini dağınıklıktan kurtarması; muhabbetini dünyadan Allah’a çevirerek Rûhu Sultanın hâkimiyetine yönelmesi ve seyrini bu istikamette sürdürmesi içindir.