Urug'lanish | Fertilization | Embrional rivojlanishning birinchi haftasi

Описание: ⦁ Rivojlanishning birinchi haftasi urug'lanish (tuxumdon va spermatozoidning birlashishi) bilan boshlanadi va implantatsiya bilan tugaydi.
⦁ Urug'lanish - bu ikkita yetuk gaploid jinsiy hujayra, ya’ni, tuxum hujayrasi va spermatozoidning qo'shilib, bitta diploid hujayra, zigota hosil bo'lish jarayonidir.
⦁ Urug'lanish - bu hujayra bo'linishigacha bo’lgan, gaploid gametalarning birlashib, diploid differentsiatsiyalanmagan zigota hosil qilishidir.
⦁ Odatda urug'lanish joyi: bachadon, ya’ni, fallopiy naychasining ampulasi hisoblanadi.
⦁ Eyakulyatsiya – 200 millionga yaqin spermalarning vaginaga kirish jarayoni. Spermatozoiddan ajraladigan alkalin moddasi vaginadagi kislotali muhitni ishqoriy muhit tomon o’zgartiradi.
Urug'lanish bosqichlari:
1. Gametalarning yaqinlashishi;
2. Gametalarning kontakti va birlashishi;
3. Urug'lantirishning natijasi.

Gametalarning yaqinlashishi:
◾ Bu ayol jinsiy tizimidagi spermatozoidlar va tuxumdonlarni bachadon naychasining ampulasiga (odatiy urug'lanish joyi) tashishni o'z ichiga oladi.
◾ Spermatozoidlarning transportiga quyidagi omillar ta'sir qiladi:
► Urug'ning suyultirilishi → urug'da fibrinolizin mavjud bo'lib, u urug'ni eyakulyatsiyadan keyin 30 minut ichida suyultiradi;
P.S. Urug’ tarkibida, bundan tashqari, fruktoza monosaxaridi va sitrat (limon) kislota mavjud bo’lib, bular sperma uchun ozuqa, ya’ni, energiya manbayi bo’lib xizmat qiladi.
► Bachadon mushaklarining qisqarishi → sperma prostaglandinlari ayol jinsiy tizimidagi peristaltik qisqarishni rag'batlantiradi;
► Oksitotsinning ta'siri → jinsiy aloqa neyrogipofizdan oksitotsin sekretsiyasini rag'batlantiradi va bu ham bachadon qisqarishini keltirib chiqaradi;
► Spermatozoidlarning aspiratsiyasi → Bachadonning takroriy qisqarishi natijasida vakuum (shpritsga o'xshash ta'sir) hosil bo'lib, spermani bachadon bo'shlig'iga, so’ngra bachadon trubasiga aspiratsiya qiladi;
► Vaginada to'plangan spermatozoidlarning atigi 1%i bachadon bo'yni ichiga kiradi va faqat 300-500 tacha spermatozoidlar fallop naychasiga (urug'lanish joyida) etib boradi;
► Spermatozoidlarni bachadon bo'ynidan fallop naychasiga o'tkazish uchun 2-7 soat kerak bo'ladi;
► Xemotaksis → Sperma tuxum hujayrasini o'rab turgan korona radiata hujayralaridan ishlab chiqariladigan kimyoviy moddalar tomonidan tuxum hujayra tomon tortiladi;
◾ Spermatozoidlarning umr ko'rish muddati → eyakulyatsiyadan keyin, sperma ayol jinsiy tizimida 24-48 soat (ya’ni, 1-2 kun) davomida (maksimal 4 kungacha) yashashga qodir.
◾ Tuxum hujayrasini tashish:
► Tuxum hujayrasi bachadon naychalari mushaklarining siliar harakati va ritmik qisqarishi tufayli fallop naychasining fimbriatsiyalangan qismiga kiradi;
► Transselomik migratsiya → ba'zida, tuxum hujayra tuxumdon tomonidan bachadon naychasiga aspiratsiya qilingan holda, transselomik migratsiya orqali qarama-qarshi tomondan chiqariladi;
► Davomiyligi → tuxum hujayra bachadon naychasining ampulasiga etib borishi uchun 25 daqiqa kerak bo'ladi;
► Tuxumdonning umr ko'rish muddati → tuxum hujayrasi ovulyatsiyadan keyin 24-48 soat davomida yashashga qodir;

P.S. Steroid bo'lmagan yallig'lanishga qarshi dorilar (masalan, aspirin) prostaglandinlarga qarshi ta'sirga ega. Ularning ayollar tomonidan muntazam ravishda iste'mol qilinishi, ayolning reproduktiv tizimida spermatozoidlarning tashilishini kamaytiradi va tug’ish ko’rsatkichining pasayishiga olib kelishi mumkin!
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
★ Teglar: #embrion #uruglanish #embriologiya #tibbiyot #sperma #ovotsit
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
👍 "Layk" tugmasini bosishni unutmang!
🔥 Kommentariyada savol yoki fikrlaringizni qoldiring!
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
📔 Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Dudek Ronald W. (ed.) BRS Embryology
2. Langman's_Medical_Embryology_Longmans
3. Netter_F_H_,_Cochard_L_R_Netter's_Atlas_of_Human_Embryology
4. Textbook of Human Embryology
5. V Subhadra Devi Inderbir Singh's - Human Embryology 2017 Jaypee Brothers
6. Vishram Singh Embryology 2nd edition
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
⚡️ Video yozishda foydalanilgan programmalar va jihozlar:
🎬 Obs Studio 27.1.3 (64-bit)
🖥 Gaomon Tablet plansheti
🎙 Boya BY-M1 mikrofoni
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬