Nieuwsuur Nina Jurna 2025 Mei: Mennonieten Peru in conflict met Inheemse Gemeenschappen

Описание: Recensie VOLKSKRANT

Dankzij Nina Jurna ontvouwde zich voor de camera in de Peruaanse binnenlanden een verbazingwekkende wereld

Arno Haijtema 7 mei 2025
Over de auteur: Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant en tv-recensent.

Zonder dat ik andere respectabele buitenlandcorrespondenten van de NOS – Daisy Mohr, Elles van Gelder, Mitra Nazar, Nasrah Habiballah – ook maar iets tekort wil doen, is het tijd voor een kleine lofzang op Nina Jurna. Vanuit standplaats Paramaribo in Suriname ontsluit zij het reusachtige, verre Zuid-Amerika voor ons. En brengt zo grote, maar vaak ook wat ongrijpbare problemen als de verwoesting van de Amazone terug tot menselijke proporties.
________________________________________

Dinsdag toonde Nieuwsuur haar avontuurlijke reportage over de kolonisatie van het regenwoud door mennonieten. De oerconservatieve geloofsgemeenschap, eeuwen geleden gesticht in Friesland, heeft in een korte tijdsspanne 214 nieuwe agrarische gemeenschappen over het hele continent gesticht en daarmee maar liefst 4 miljoen hectare ongerept regenwoud getransformeerd tot landbouwgrond voor soja en rijst. Tezamen een gebied zo groot als Nederland. In het verpesten van het landschap houden de mennonieten het met raaigras bezaaide Friesland kennelijk graag in ere.
Dankzij Jurna ontvouwde zich voor de camera in de Peruaanse binnenlanden een verbazingwekkende wereld. Ze zwoegde uren per bootje over de rivier, gevolgd door een nog eens urenlange tocht over een onverharde weg om aan te komen bij een boerenfamilie: een diepgelovige vader, negen kinderen en – vermoedelijk, ze kwam niet aan het woord – een moeder.
NOS-correspondent Nina Jurna ontmoet Wilder Mori, leider van de plaatselijke Shipibo-Conibo gemeenschap, in de binnenlanden van Peru. NOS / NTR https://nos.nl/nieuwsuur/video/256628...
Ze leven zo veel mogelijk zonder eigentijdse fratsen als mobiele telefoons of elektriciteit, verplaatsen zich met paard en wagen. Een bescheiden bestaan met minimale klimatologische voetafdruk, wat evenwel volkomen wordt tenietgedaan door hun hevig gemechaniseerde, grootschalige landbouw.
De principes van materiële eenvoud wijken daarbij voor de heilige goddelijke opdracht de vruchtbare aarde te zijner ere te bewerken (en klaarblijkelijk uit te putten). Alle mennonitische jongetjes uit zijn gezin, legde de vader uit, stichten op hun 18de een eigen gemeenschap, dus dat belooft wat voor de regenwouden. Ter illustratie kwamen er drie jochies in beeld, met stoere petten, bretels over de schoudertjes: over een jaar of tien klaar om zich te vermenigvuldigen.
Verder trok Jurna, achter in een slippende brommertaxi, vier uur over een modderpad, naar leden van het inheemse Shipibo-Conibovolk, dat de wrange vruchten plukt van de mennonitische ontbossing. Hun voorouders oogstten medicinale planten als ayahuasca in het bos, maar die zijn nu niet meer te vinden.
Tienduizend hectare woud zijn de inheemse bewoners al kwijtgeraakt, waarbij de mennonieten beweren dat zij slechts cocavelden hebben omgeploegd ten behoeve van hun landbouw. De Shipibo-Conibo voeren processen om hun territorium terug te krijgen, maar het is twijfelachtig of ze kansrijk zijn. Tot nu toe trekken de mennonieten zich niets aan van rechterlijke uitspraken.
Hard werken moet deze reportage voor Jurna zijn geweest, met haar bespatte laarzen en de dodemansritten door de modder. Schitterend, hoe zij het avontuur dat de journalistiek kan zijn gestalte geeft.