Κύθνος: Συρτός (οργ.), τσαμπούνα Φρ. Τζιωτάκης 2012.

Описание: Ο Φραγκίσκος Τζιωτάκης παίζει οργανικά δύο σκοπούς συρτού στην τσαμπούνα. Τον συνοδεύουν ο Γιάννης Παπαϊωάννου στο λαούτο και ο Θοδωρής Γεωργόπουλος στο τουμπάκι, στον δίσκο του Τζιωτάκη «Κάμετε τόπο στο χορό - Μουσικές από την Κύθνο», Εταιρεία Πολιτισμού "Ελλοπία" 2012.

Τον πρώτο σκοπό δεν τον ξέρω. Φαίνεται να είναι σκοπός για τραγούδι, γιατί είναι περιοδικής δομής, αλλά καθώς δεν ξέρω το τραγούδι δεν τον κατανοώ πλήρως.

Ο δεύτερος σκοπός αρχίζει στο 01:32. Είναι το κλασικό «Κάτω στον γιαλό», που παίζεται σχεδόν παντού όπου υπάρχουν τσαμπούνες σ' όλο το Αιγαίο. Για την ιστορία του σκοπού βλ. εδώ    • Μ. Ασία Σώκια, 4/13: Ο μέρμηγκας κι η ψείρ...  , και για μια ανθολογία αποδόσεών του από αντιπροσωπευτικούς τσαμπουνιέρηδες 19 διαφορετικών νησιών και τόπων, εδώ    • Το «τοπικό χρώμα»: "Κάτω στον γιαλό", από ...  . Στην Κύθνο, εκτός από το Κάτω στον γιαλό, τραγουδούν στον ίδιο σκοπό και το σκωπτικό «Σαν δεν ήξερες / να βράσεις μακαρόνια...». Προς το τέλος της ηχογράφησης η μελωδία επανέρχεται στον πρώτο σκοπό.

Ο αειθαλής Φραγκίσκος Τζιωτάκης γεννήθηκε το 1932 στη Δρυοπίδα της Κύθνου. Ήρθε στην Αθήνα νεότατος, κι όμως όντας ήδη ενεργός οργανοπαίχτης (βιολί και τσαμπούνα) στην Κύθνο. Από το 1959 συνεργάστηκε αρχικά με τον Σίμωνα Καρά και κυρίως, λίγο αργότερα και επί πάνω από μισόν αιώνα, με τη Δόρα Στράτου και το θέατρό της. Σ' όλο αυτό το διάστημα παραμένει ο κυριότερος πρεσβευτής της θερμιώτικης μουσικής παράδοσης προς το ευρύτερο (αθηναϊκό και πανελλήνιο) κοινό, με τακτική συμμετοχή όχι μόνο σε εκδηλώσεις, παραστάσεις, συναυλίες, ηχογραφήσεις, εκπομπές, αλλά και σε κάθε αφορμή για αυθόρμητο συμμετοχικό γλέντι, προσφέροντας πάντοτε γενναιόδωρα, αλλά και απολαμβάνοντας ο ίδιος πρώτος, μια έκρηξη χαράς και κεφιού. Πολλοί τον θυμόμαστε κατ' επανάληψη να χορεύει με την αγαπημένη του +κυρία Ειρήνη παίζοντας συνάμα τσαμπούνα.

Ο Φραγκίσκος διαχρονικά εκπροσωπεί μάλλον την Κύθνο συνολικά, παρά την ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Δρυοπίδα, με τις μικροδιαφορές που ξεχωρίζουν τη μουσική της παράδοση από εκείνην της Χώρας. Παραμένει πιστός στο ύφος της, και ποτέ δεν επεκτάθηκε πιο πέρα από εκεί όπου ήξερε πως πατάει γερά: στα δικά του.

Ύστερα από αυτή την πορεία δεκαετιών, ο Φραγκίσκος περίμενε υπομονετικά μέχρι τα ογδόντα, προτού αποφασίσει να βγάλει προσωπικό δίσκο. Στο «Κάμετε τόπο στο χορό» παίζει 14 κομμάτια της Κύθνου με βιολί (κάποια από αυτά διπλά) και δύο με τσαμπούνα, και τραγουδάει σε όλα όσα έχουν τραγούδι.

Η συνεργασία του Φραγκίσκου με τον επίσης Θερμιώτη λαουτιέρη Γιώργο Παπαϊωάννου κρατάει από παλιά, αν και δεν ξέρω ακριβώς από πότε. Ο Παπαϊωάννου, ένα από τα σπουδαιότερα λαούτα που να έχουν κάπως υπερτοπική παρουσία στη χώρα μας σήμερα, είναι ένας από τους ελάχιστους που υπηρετούν έξω από τα στενά όρια του τόπου τους ένα συγκεκριμένο παλαιινό παίξιμο (μελωδία με αυτοσυνοδεία), που με μικροπαραλλαγές σώζεται σήμερα στην Κύθνο και σε λιγοστά άλλα νησιά (Σέριφο, Αμοργό, Κάλυμνο...), φωτίζοντας τις μελωδίες από μια γωνία πολύ διαφορετική από αυτήν της συγχορδιακής συνοδείας που γενικά επικρατεί. Εκτός από τον Φραγκίσκο έχει κι άλλες εκλεκτές συνεργασίες, όπως με τα αδέρφια Κίκιλη (Κώστας Κίκιλης βιολί, Βασιλική Κίκιλη τραγούδι), σε απαράμιλλου ήθους και ομορφιάς αποδόσεις θερμιώτικων, καλύμνικων και άλλων τραγουδιών.