MADURO’NUN ANLATTIĞI: İNSAN DOKUSU BOZULURSA, DEVLET ÇÖKER

Описание: Tülin Daloğlu bu yayında, 6 Ocak 2021 Kongre baskını bağlamından hareketle Trump’ın “kural/gelenek zorlayan” siyaset tarzını ve bunun yalnızca Trump’a indirgenemeyecek, ABD’nin uzun süredir dış politikada uluslararası hukuku esneten çizgisiyle birleştiğini anlatıyor. 3 Ocak 2020’de Süleymani suikastı ile 3 Ocak 2026’da Maduro’nun “gece operasyonuyla” ABD güçlerince alınması iddiasını aynı tarihe denk gelen örnekler olarak yan yana koyup “tesadüf mü, daha büyük bir örüntü mü?” sorusunu açıyor. Ardından, Venezuela örneğinde uluslararası hukukun ihlali tartışmasını “Maduro yönetiminin içeride yarattığı kurumsal çürüme ve toplumsal yıkım” verileriyle birlikte okuyor; siyah-beyaz taraf tutmalar yerine gri alanlara bakmayı öneriyor. Yayını, “insan dokusu bozulursa devlet çöker” vurgusuyla; siyasetçilerin korku üretmek yerine yönetim kapasitesi ve çözüm vizyonu ortaya koyması gerektiğini söyleyerek kapatıyor.

00:00 – Giriş

00:16 – Çerçeve
Yayının ana sorusu: Trump’ın kural tanımazlığı ve bunun anlamı.

00:57 – 06 Ocak 2021: Kongre onayı, Trump’ın konuşması ve sonuçları
Seçim sonuçlarının tescili süreci, Trump’ın itirazı, konuşması ve “yönlendirme” tartışmaları; ikinci azil süreci.

02:37 – 6 Ocak’tan 5 yıl sonra ‘kural zorlayan’ Trump; tekrar nasıl seçil(ebil)di
Kurumsal düzen, tarihin yeniden anlatımı; 2024’te yeniden seçilmesi ve “Amerika’da nasıl olur?” sorusu.

05:24 – 3 Ocak Trump dış politikasında emsal günlerden: Süleymani (2020) → Maduro (2026)
3 Ocak 2020 Süleymani suikastı; 3 Ocak 2026 Maduro’nun gece yarısı alınması, “çok şiddet vardı” açıklaması, mahkemedeki ilk açıklamalar ve yaralanma iddiaları.

08:40 – “Sadece Trump kötü” okumasına itiraz ve nüans çağrısı
Trump karşıtı yorumculara eleştiri; birikimli hatalar, gri alanlar; “kötü-iyi” ikiliğine düşmeme.

14:00 – Uluslararası hukuk çerçevesi (BM Şartı ve meşruiyet)
Güç kullanma yasağı, rıza/ani tehdit/BMGK onayı tartışması; R2P (Koruma Sorumluluğu) parantezi.

18:47 – ABD iç hukuku (Savaş Yetkileri Yasası) ve ‘sızar’ savunması
Kongreyi bilgilendirme yükümlülüğü; Trump/Rubio’nun “paylaşsaydık sızardı” gerekçesi

20:28 – Askerî başarı ≠ siyasî başarı
ABD ordusunun kapasitesi; rejim değişikliği müdahaleleri; 1953 İran örneği üzerinden “uzun vadeli maliyet” vurgusu.

23:25 – Panama örneği (Noriega, 3 Ocak 1990)
Panama işgali sonrası Noriega’nın Vatikan temsilciliğinden çıkıp teslim oluşu; psikolojik harp detayları.

25:11 – Honduras örneği (Juan Orlando Hernández) ve ‘uyuşturucu’ gerekçesi tartışması
2022 gözaltı–iade süreci; 2024 ceza; 2025’te serbest bırakma iddiası üzerinden “asıl amaç neydi?” sorusu.

29:03 – Maduro neden ‘yalnız’ kaldı? Rejim devamlılığı ve tek pencereye sıkışmama
Yakın korumanın Kübalı olduğu iddiası; içeride sahiplenmeme; Rodriguez’in yemin etmesi; ABD hukuksuzluğu + Maduro’nun sorumluluğunu birlikte okuma.

38:08 – Crisis Group (2018) ile Venezuela’nın ‘çöküş anatomisi’
İnsani çöküş (hiperenflasyon, ilaç/gıda kıtlığı, önlenebilir hastalıklar), kurumsal erozyon, şiddet ve göç; “tek çıkış müzakere” vurgusu ve politika önerileri (insani koordinasyon, müzakereyi canlandırma, geçiş güvenceleri).

43:58 – Göç ve baskı kronolojisi (Reuters 2021 → BM 2024 → Amnesty 2024 → BM 2025)

43:58 – Reuters (2021) çerçevesi: kriz/tepki/pandemi sonrası rotanın ABD’ye dönmesi, kaçakçı ağları ve iltica dinamiği.

46:26 – BM (6 Şubat 2024) verileri: ülkeyi terk edenlerin büyüklüğü (7,7 milyon; “8 milyonu geçti” vurgusu), bölgesel yük.

49:10 – Amnesty (2024): seçim sonrası baskının sertleşmesi, keyfi gözaltılar; çocukların da dahil olduğu tutuklamalar.

51:31 – BM İnsan Hakları mekanizması (18 Mart 2025): keyfi tutuklamalar, kısa süreli zorla kaybetme iddiaları; misyonun görev uzatımı.

53:50 –CEPS (26 Ağustos 2024): elektronik oylamanın “kurumlar ele geçirilirse” şeffaflık üretmemesi; “aday ve hakem aynıysa sorun” argümanı.

57:50 – Journal of Democracy (1 Ocak 2025): 2024 seçimi için “tutanak/veriyle çalındı” iddiası; resmi sonuç–muhalefet kanıtı karşılaştırması.

1:00:31 – Sonuç: mesele “sadece Trump” değil, ABD’nin daha geniş örüntüsü; Türkiye siyasetindeki “korku üretimi” eleştirisi; “insan dokusu bozulursa devlet çöker” kapanışı ve siyasetçinin görev tanımı vurgusu.


Tülin Daloğlu sosyal medya hesapları:
YouTube 📌 @tulin_daloglu
Twitter 📌 / tulindaloglu
Instagram 📌 / daloglutulin