İktisadi Mülahazalar -5- | Toplumun Üç Rüknü: Vicdan Hürriyeti, Eşitlik ve Yardımlaşma |(1979/03/23)

Описание: 23 Mart 1979 – Bornova / İZMİR

İDEAL TOPLUMUN ÜÇ RÜKNÜ: VİCDAN HÜRRİYETİ, EŞİTLİK VE YARDIMLAŞMA

VAAZ
1. İdeal toplumun birinci temel rüknü, vicdanın duruluğa ermesidir. Bunun sağlanması da insanın, her türlü esaretten kurtulup hürriyete kavuşmasına bağlıdır. 03:23
2. İdeal toplumun ikinci temel rüknü, eşitliktir. Allah karşısında herkesin yaratılış ve ubudiyette eşit olması... 05:19
3. Eşitliğin, ruhlarda makes bulması gerektiği; bir kısım sözleşmelerin insanlar arasında eşitliği sağlamaya yetmeyeceği... 09:44
4. Ütopya yazarlarının hayalen tasavvur ettikleri gerçek eşitliği Efendimiz’in (s.a.s.) 14 asır önce hayata geçirdiği, asûde gönüllerin yeniden bu eşitliği sağlayabilecekleri... 17:46
5. “Ey insanlar! Biz sizi bir erkekle bir kadından yarattık. Birbirinizi tanıyıp sahip çıkmanız için milletlere, sülâlelere ayırdık. Şunu unutmayın ki Allah’ın nazarında en değerli, en üstün olanınız, takvada (Allah’ı sayıp haramlardan sakınmada) en ileri olanınızdır.” (Hucurât sûresi, 49/13) âyeti ve “Hepiniz Âdem’densiniz, Âdem ise topraktan yaratıldı.” hadisi... 19:24
6. Tarih boyunca horlanan, hakir görülen kadının ancak İslâm’la hak ettiği yere yükselerek saygı gördüğü... Efendimiz’in (s.a.s.), ‘kendisine iyilikte bulunmaya en layık olan kimseyi soran sahabiye üç defa annesini tavsiye etmesi, bir başka hadislerinde de “Cennet annelerin ayakları altındadır.” buyurması... 20:09
7. İdeal toplumun üçüncü rüknü, tesanüt ve teavündür. Yani, ferdin kendi mutluluğunu, başkalarının mutluluğu içinde araması... 34:43
8. Hz. Ömer’in (r.a.), vicdan duruluğuna ve kalp inceliğine sahip valileri eyaletlere göndermesi.. Şam’daki fakirlerin isimleri içinde en başta kendi atadığı vali Umeyr İbn Sa’d’ın ismini görmesi.. Karşısına mürafaa için çıkan bir zimmîye hakaret ettiği için Umeyr bin Sa’d’ın kendi kendini azletmesi... 40:18
9. Eşitlik anlayışı, İslâm’la gerçek mânâsını bulmuştur. Çağ açıp çağ kapatan Fatih’in kendini, teb’asından üstün görmeyerek haksız yere elini kestirdiği bir zimmî ile kadının karşısında sanık sandalyesine oturması... 44:13
10. Ferdin yetişmesi açısından ailenin önemi.. İslâm’ın aileye verdiği önem ve yuvadan kopuşla birlikte tarihinden, milli benliğinden ve vatanından kopan nesiller... 50:18
11. Efendimiz’in (s.a.s.), “Hepiniz çobansınız ve güttüğünüz şeyden mesulsünüz.” buyurarak âlemşümul bir mesuliyet anlayışı getirmesi.. Bu mesuliyetin ağırlığını hisseden Ömer bin Abdülaziz’in (r.a.), kendisine yapılan halifelik teklifini kabul etmek istememesi.. Fakat ısrarlara dayanamayıp kabul etmesi ve devrin ileri gelenlerinin ona tavsiyeleri... 59:44

HUTBE
1. Sağlıklı toplumların sağlıklı fertlerden kurulabileceği, ancak vicdanlarda insanlık duygusu bulunan ve Allah’a (c.c.) hesap verme mesuliyeti ile yetişen fertlerin toplum için faydalı olabileceği... 1:09:57
2. İçtimai tekâfül (toplumsal yardımlaşma ve dayanışma), fertlerin, birbirinin yardımına koşarak toplum içindeki arızaların giderilmesi için ortak hareket etmesi ve titiz davranmasıdır... 1:12:47
3. Asr-ı Saadet’te hayat-ı içtimaiyeye zarar verdiklerini düşünen ve işledikleri günahın ağırlığını vicdanlarında duyan Mâiz ile Gâmidiyeli kadının (r.anhüma) Efendimizden ısrarla fiillerine uygun düşen cezayı talep etmeleri... 1:15:22