Sokiani - Serap Çiğdem Şahin & Lena Tsampouri

Описание: Sözler:

Ah aman aman Sökeli,
Sökeli kalbim senin için acıyor

Ah aman aman Menemen(li)
Menemen(li) kalbimi yaktın, kül ettin

Ah aman aman Ödemiş
Ödemiş(li) çiçek açıp yaşayasın

Ah aman aman Bergama(lı)
Bergama(lı) kazan kazan ver bana

Ah aman aman Foçalı
Foçalı kalbim senin acıyor.

Yıllar önce, Yunanca'yı öğrenirken kafayı taktığım ve hâlâ tüm çalışmalarını bitiremediğim bir derya deniz Domna Samiou'dan duyduğum bir şarkı. Her seferinde keyifle dinlemekle birlikte Yunanca Şarkı Okuma Atölyesinde dinleme egzersizi olarak da çalıştığımız bir eser. Bu Bayındır halk şarkısı ile İzmir civarında bir yolculuğa çıkıyoruz.

“Σωκιανή” (Sokiani), Küçük Asya yani Anadolu'nun geleneksel bir zeybekikosu olup, farklı dönemlerde ve bölgelerde çeşitli varyasyonlarıyla kayıtlara geçmiştir.
Şarkının en erken tespit edilen kaydı 1910 yılında, “Μενεμέν Ζεϊμπέκ” (Menemen Zeibek) başlığıyla Σμυρναίικη Εστουδιαντίνα (Smyrnaiki Estudiantina) tarafından yapılmıştır.

1928’de Antonis Dimantidis Dalgas tarafından “Ζεϊμπέκικο Μελεμενιό” (Zeibekiko Melemenio) ismiyle Yunanistan’da yeniden kaydedilmiştir ve bu versiyon dönemin müzikal estetiğini taşır.
1929 yılında Manolis Karapiperis, New York’ta parçayı “Σωκιανή” (Sokiani) olarak kaydetmiş, ancak Victor etiketiyle yapılan bu kayıt hiçbir zaman yayımlanmamıştır.

Şarkının ABD'deki diğer varyantları arasında Achilleas Poulos’un Türkçe sözlerle seslendirdiği versiyon (1920) ile “Αμάν Αμάν Χιώτισσα” (Aman Aman Hiotissa) ve “Ζεϊμπέκικο Ουσάκ” ( Zeibekiko Ousak) başlıkları altında yayımlanan sürümler de yer alır.

Domna Samiou, 1960 yılında Nea Smyrni’de, annesinin Bayındır (Küçük Asya/ Anadolu) kökenli arkadaşlarından bu şarkının bir versiyonunu derlemiştir; bu derleme 1995 yılında stüdyo kaydı olarak yayımlanmıştır.
Melodik ve metinsel varyasyonlar, parçanın sözlü gelenekte nasıl evrildiğini ve yerel yorumlara açık yapısını ortaya koyar.

“Sokiani” versiyonu, Söke, Menemen, Ödemiş, Bergama ve Foça gibi yer adlarıyla coğrafi aidiyet duygusunu güçlendirir.

Sözlerdeki Türkçe deyimler (“καζάν-καζάν βερ μπανά” yani "Kazan kazan ver bana" gibi), eserin çokkültürlü yapısını ve Küçük Asya (Anadolu) müziğinde görülen dilsel geçişkenliği açıkça yansıtır. Hatta bazı versiyonlarında "Menemen, ben bu işe gelemem." cümlesi de Türkçe olarak duyulur.

Kaynaklar : Domna Samiou ve Panos Konstantopoulos araştırmaları .

Not: Ödemiş ile ilgili sözleri gönlümüze göre değiştirdik.