Teofila Żółkiewska (Postacie Wilanowa, napisy, PJM)

Описание: W Bibliotece Króla w pałacu w Wilanowie często poruszamy temat edukacji Jana Sobieskiego, a także jego wychowania. Cytujemy instrukcję wychowawczą, którą napisał dla synów Jakub Sobieski – ojciec przyszłego króla i rok starszego Marka. Mało natomiast mówi się o matce Jana Sobieskiego – Teofili z Daniłowiczów Sobieskiej.
Na portretach widzimy bardzo poważną i pobożną kobietę. Rzeczywiście Teofila była osobą surową, zamkniętą, ukształtowaną przez trudne okoliczności. Gdy miała 17 lat razem z matką Zofią i babcią Reginą Żółkiewską odpierały napad Tatarów na Olesko. Trzy kobiety stanęły na czele służby zamkowej, żeby obronić swój dom. To nie była wyjątkowa sytuacja. Z powodu wojen lub innych obowiązków mężczyzn nie było przy rodzinie całymi tygodniami, a czasami nawet miesiącami. Sytuacja wymuszała na kobietach umiejętność samodzielnego wychowania dzieci, zarządzania majątkiem, czasami nawet obrony domu i rodziny. Osamotnione kobiety brały na siebie wszystkie obowiązki, łącznie z tymi przynależnymi w tamtych czasach mężczyźnie.
Teofila dorastała wśród dzielnych niewiast o mocnym charakterze, ale w atmosferze ciągłego zagrożenia. Wyrosła z niej odważna i przygotowana do surowego życia panna. Mówiono o niej, że była dziewicą nadobną – prawdziwą wnuczką hetmańską. Jej dziadkiem był hetman Stanisław Żółkiewski, który zginął na polu bitwy, gdy Teofila miała 13 lat. Młoda dziewczyna bardzo przeżyła tę śmierć. Dalsza część jej życia pełna była tragedii, które zabrały wielu jej bliskich.
Urodziła siedmioro dzieci, ale tylko troje z nich dożyło wieku dorosłego: pierworodny Marek, rok młodszy Jan i córka Katarzyna. Czwórka dzieci umarła.
Dorosły Jan Sobieski opisał swoją matkę słowami: „Nie białogłowskiego, ale męskiego była serca, największe za nic sobie mając niebezpieczeństwa”.

Tekst: Joanna Kacperczyk
Tłumaczenie: Dostępni.eu – Alicja Szurkiewicz
Napisy: Dostępni.eu