VÀNG LÁ TRÊN CÂY TRỒNG: PHÂN LOẠI BỆNH, NGUYÊN NHÂN VÀ HƯỚNG ĐIỀU TRỊ | THƯ VIỆN NÔNG NGHIỆP

Описание: VÀNG LÁ TRÊN CÂY TRỒNG: PHÂN LOẠI BỆNH, NGUYÊN NHÂN VÀ HƯỚNG ĐIỀU TRỊ | THƯ VIỆN NÔNG NGHIỆP
1. Khái niệm và Cơ chế Sinh lý
Trong nông học, vàng lá (Chlorosis) là hiện tượng lá cây chuyển sang màu vàng do sự suy thoái hoặc ức chế quá trình tổng hợp diệp lục (chlorophyll) bên trong lục lạp. Khi diệp lục – sắc tố chính hấp thụ ánh sáng – bị giảm sút, các sắc tố phụ như Carotenoid (vàng/cam) và Xanthophyll sẽ hiện rõ ra bên ngoài.
2. Phân loại và Chẩn đoán Nguyên nhân
Để điều trị hiệu quả, việc chẩn đoán cần dựa trên vị trí lá (già hay non), hình thái vết vàng và các triệu chứng đi kèm như thối rễ hay đốm bệnh. Nguyên nhân được chia làm hai nhóm chính:
2.1. Nhóm nguyên nhân Phi sinh học (Dinh dưỡng và Môi trường)
Sự thiếu hụt khoáng chất được xác định dựa trên tính di động (mobility) của nguyên tố trong cây:
• Các nguyên tố di động (Triệu chứng xuất hiện ở lá già trước):
◦Đạm (N): Toàn bộ phiến lá vàng nhạt, cây còi cọc do N là thành phần của diệp lục và protein.
◦ Magie (Mg): Vàng thịt lá nhưng gân lá vẫn xanh, mép lá có thể cong lên (Mg là trung tâm phân tử diệp lục).
◦ Kali (K): Vàng và cháy xém bắt đầu từ mép và chóp lá lan vào trong.
• Các nguyên tố kém di động (Triệu chứng xuất hiện ở lá non/đọt trước):
◦ Sắt (Fe): Thịt lá non vàng tươi hoặc trắng, gân lá vẫn xanh đậm rõ rệt; thường gặp ở đất kiềm (pH LỚN HƠN 7.0).
◦ Kẽm (Zn): Vàng thịt lá non, lá bị nhỏ lại và mọc chụm thành bụi, khoảng cách đốt thân ngắn lại.
◦ Mangan (Mn): Vàng thịt lá non kiểu lốm đốm, không đồng nhất như thiếu Fe.
• Yếu tố đất: Đất quá chua (pH thấp) gây ức chế hấp thu dinh dưỡng tổng hợp, hoặc đất phèn gây ngộ độc Al, Fe khiến lá già có đốm gỉ sắt và rễ bị bó.
2.2. Nhóm nguyên nhân Sinh học (Bệnh hại)
Bệnh hại thường gây ra các tổn thương mô tế bào đi kèm:
• Nấm (Fungi):
◦ Vàng lá thối rễ: Do Fusarium, Phytophthora... khiến gân lá vàng trước, sau đó lan ra cả lá; rễ cái bị thối đen, tuột da.
◦ Thán thư/Đốm vòng: Vết bệnh tròn đồng tâm có quầng vàng xung quanh.
• Vi khuẩn (Bacteria):
◦ Bạc lá: Vàng từ mép lá lan vào theo gợn sóng, mô chết khô xám trắng, có thể thấy giọt dịch vi khuẩn vào buổi sáng.
◦ Héo xanh: Cây héo đột ngột khi lá vẫn còn xanh hoặc hơi vàng, mạch dẫn bên trong thâm nâu.
• Virus: Gây hiện tượng khảm lá (vàng xanh loang lổ), lá biến dạng, nhăn nheo do phá hủy bộ máy di truyền.
• Tuyến trùng: Gây vàng lá cục bộ, rễ xuất hiện các nốt sưng u, tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.
3. Giải pháp khắc phục và Hoạt chất điều trị
Tùy vào nguyên nhân, áp dụng các biện pháp kỹ thuật chuyên sâu:
• Do dinh dưỡng:
◦ Điều chỉnh pH đất bằng Vôi bột hoặc Dolomite.
◦ Bổ sung qua lá các dạng Magnesium Sulfate, Sắt Chelate (Fe-EDTA), hoặc Zinc Sulfate.
◦ Sử dụng Humic/Fulvic Acid để kích thích rễ.
• Do nấm bệnh:
◦ Sử dụng hoạt chất nội hấp như Azoxystrobin, Difenoconazole cho bệnh trên lá.
◦ Dùng Metalaxyl, Mancozeb (như Ridomil Gold) hoặc Fosetyl-Aluminium cho bệnh thối rễ.
• Do vi khuẩn: Sử dụng kháng sinh nông nghiệp như Kasugamycin, Streptomycin sulfate hoặc các gốc đồng như Copper Oxychloride.
• Do tuyến trùng: Xử lý bằng Abamectin (Tervigo), Fluopyram hoặc Ethoprophos trước khi trị nấm.
• Do virus: Không có thuốc đặc trị, cần tiêu diệt côn trùng trung gian (rầy, rệp) bằng các hoạt chất như Imidacloprid, Thiamethoxam, Pymetrozine và tiêu hủy cây bệnh.
#VangLaCayTrong
#BenhVangLa
#NguyenNhanVangLa
#KhacPhucVangLa
#ThieuDinhDuongCayTrong
#BenhCayTrong
#TrongLua
#RauMau
#CayAnQua
#NongNghiepVietNam
#KyThuatNongNghiep
#BonPhanCayTrong
#BenhThoiRe
#VangLaThieuSat
#nongdanvietnam
Vàng lá cây trồng nguyên nhân, Vàng lá lúa cách chữa, Bệnh vàng lá thối rễ, Vàng lá thiếu sắt, Vàng lá trên rau màu, Nguyên nhân vàng lá cây ăn quả, Cách khắc phục vàng lá, Vàng lá chín sớm lúa, Vàng lá do thiếu đạm, Bệnh vàng lá cà phê, Phân biệt vàng lá sinh lý bệnh lý, Bón phân chữa vàng lá, Vàng lá cây có múi, Review khắc phục vàng lá, Vàng lá cây trồng Việt Nam, Thuốc chữa vàng lá cây, Before after vàng lá cây trồng, Kỹ thuật chữa vàng lá, Vàng lá do nấm bệnh, Vàng lá cây trồng 2025