İmam Malik ve Süfyan-ı Sevri'nin İmam Azam'ı Kötüleyici Sözleri Var mıdır ? I Ebubekir Sifil

Описание: Dr. İsmail Hakkı Ünal, İmam Ebu Hanife'nin Hadis Anlayışı Ve Hanefi Mezhebinin Hadis Metodu
II- Ebu Hanife’yi Cerh edenler

3- Süfyân Sevrî (Ö. 161)

Ebu Hanife'den övgüyle söz ettiğini belirttiğimiz Süfyân Sevrî'den nak­ledilen diğer bir rivayette, "ashabının Ebu Hanife'yi iki veya üç kere tevbeye davet etüği kaydedilmektedir.[1361] Ebu Hanife'nin niçin tevbeye davet edildiğinin sebebini ibarenin devamından anlıyoruz. Çünkü "Süfyân, irca konu­sunda sert konuşan ve bu görüşte olanlara şiddetle karşı çıkan birisiydi".[1362]

İbnü'l-Cevzî'nin naklettiğine göre Süfyân, Ebu Hanife'nin sika ve emin bir kimse olmadığını da belirtmiştir.[1363] Sübkî, muasarat ve münâferet gibi bazı sebeplerden dolayı Sevri’nin Ebu Hanife aleyhindeki bu kabil sözlerine itibar edilemeyeceği görüşündedir.[1364]

Bununla birlikte Sevrî'nin, kardeşinin ölümü üzerine taziyeye gelen Ebu Hanife için hürmeten ayağa kalktığı, yerine oturttuğu, ona ikramda bu­lunduğu, bundan hoşlanmayanlara da:

"Bu, ilimde yeri olan bir zattır. İlmi için kalkmasam, yaşı için kalkarım, yaşı için kalkmasam takvası için kalkarım, takvası için kalkmasam fıkhı için kalkarım" dediği nakledilmiştir.[1365]

5- Mâlik b. Enes (Ö. 179)

Ahmed b. Hanbel'in kitabında yer alan bir rivayette, İmam Malik bir yandan Ebu Hanife'yi kastederek:

"Dinde hile yaptı" derken [1372] diğer taraf­tan, talebesi Leys b. Sa'd'a:

"Ebu Hanifenin yaman bir fakih olduğunu ve onun yanında ter içinde kaldığını" anlatır.[1373]

Bir yandan, Ebu Hanife'nin, eline kılıç alıp bu ümmete karşı savaşma­sının, kıyas ve reyi onlar arasında yaymasından daha ehven olacağını söy­lerken [1374] diğer yandan onun, Ebu Hanife'den rivayette bulunduğu, birçok fıkhı meseleyi ondan aldığı, hatta kendi ifadesine göre yanında Ebu Hani­fe'nin fıkhından 60.000 meselenin bulunduğu bildirilir.[1375]

Muvatta' da yer alan bir rivayette [1376] geçen "ed-Dâu'l-Udal" [1377] tabiri­nin tefsirini soranlara İmam Malik, bunun Ebu Hanife ve ashabı olduğunu söyler. Çünkü Ebu Hanife, insanları iki yönden, yani irca ve reyle sünnetleri reddetme yönünden, sapıklığa sevk etmiştir.[1378]

Bu rivayetin sahih olmadığını belirten Muvatta şârihi Bâcî, bunu şöyle açıklar:

"Çünkü Malik, aklı, ilmi, fazileti, dini ve kesin bilmediği bir konuda insanlar hakkında konuşmaması ile maruf biri olarak, böyle gerçek olmayan şeyleri hiçbir müslümana isnad etmez. Malik'in, Ebu Hanife'nin ashabından olan Abdullah b. Mübârek'e karşı gösterdiği ikram ve hürmet meşhurdur. Ebu Hanife ve Mâlik birbirlerinden ilim alışverişinde bulunmuşlar, Muhammed b. Hasen de, Muvattaı Mâlik'ten rivayet etmiştir. İbadeti ve zühdü ile tanınan, kadılık makamını reddettiği için sopa yiyen Ebu Hanife hakkın­da Mâlik, ancak onun faziletine yakışanı söyler. Ayrıca Malik'in, ehl-i rey­den hiç kimse aleyhinde konuştuğunu bilmiyoruz. Halbuki o, nakil cihetin­den, ashab-ı hadisten birçok kimsenin aleyhinde konuşmuştur. İnsanları başkalarının ayıbını araştırmaktan sakındıran İmam Mâlik nasıl olur da, imamlardan faziletlerine yakışmayacak bir şekilde bahseder".[1379]

[1361] A. İbn Hanbel, Kitabu’l-İlel. II. 225
[1362] Age., II, 225. Süfyân Sevrî'den naklen Tarihu Bağdad'da (XIII, 382) yer alan buna benzer bir rivayetin tenkidi için bkz. Te'nîb, 64-65.
[1363] Îbnu'l-Cevzî, Kitabu'd-Duafâ, III, 163; Bağdadi, Tarih, XIII, 417. Sevrî'den nakledilen bu ve benzeri rivayetlerin tenkidi için bkz. Te'nîb, 160-161.
[1364] Sübkî, Kâidetün fil-Cerh'ten naklen er-Ref 395, (Ebu Guddenin notu).
[1365] Laknevî, er-Ref, 395 (Ebu Gudde'nin notu).
[1372] A. İbn Hanbel, Kitabu'1-İlel, II, 189; Tarihu Bağdad'da da yer alan bu rivayetin tenkidi için bkz. Te'nîb, 116-117,
[1373] Kadı Iyaz, Tertîbul-Medârik, I, 152.
[1374] Îbn Abdilberr, Cami', II, 147.
[1375] Kevserî, Akvemü'l-Mesâlik, 1. Ebu Hanife ve imam Malik'in birbirlerinden rivayet alıp almadıkları­nın tahkiki için bkz. Age.. 1 -6.
[1376] Bkz. Muvatta, Kitabu'l-lsti'zan, 11.
[1377] Ed-Dâu'l-Udal: Doktorların tedavisinden aciz kaldıkları bir hastalık. Sonra bu tabir, din ve dünyaya ait halli mümkün olmayan işler için kullanılmıştır. (Bkz. Bâcî. el-Münteka VII. 299-300).
[1378] Bâcî, el-Müntekâ, VII, 300. Tarilıu Bağdad'da yer alan benzer bir rivayetin sened ve metin yönünden tenkidi için bkz., Te'nîb, 106.
[1379] Bâcî, el- Müntekâ, VII, 300. Dr. İsmail Hakkı Ünal, İmam Ebu Hanife'nin Hadis Anlayışı Ve Hanefi Mezhebinin Hadis Metodu, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları: 234

bkz: https://www.islamiokul.com/kutuphane/...

❆ devamı sabitlenmiş yorumda