39. XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti I (Dağılma Dönemi) - Selami Yalçın

Описание: XIX. yüzyıl, Osmanlı Devleti için "En Uzun Yüzyıl" olarak adlandırılan, devletin varlığını sürdürmek amacıyla yoğun bir diplomasi ve ıslahat (reform) sürecine girdiği dağılma dönemidir.
Bu dönemin temel özellikleri ve ilk aşamadaki önemli gelişmeleri şunlardır:

Temel Siyasi Strateji: Denge Politikası
Osmanlı Devleti, toprak bütünlüğünü tek başına koruyamadığı için büyük devletler (İngiltere, Fransa, Rusya vb.) arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak Denge Politikası izlemiştir. Bu politika ilk kez Napolyon'un Mısır'ı işgali sırasında Fransa'ya karşı İngiltere ve Rusya'nın desteği alınarak uygulanmıştır.

Karşılaşılan Başlıca Sorunlar

Milliyetçilik İsyanları: Fransız İhtilali'nin etkisiyle azınlıklar (özellikle Sırplar ve Rumlar) bağımsızlık için ayaklanmıştır. 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan bağımsızlığını kazanmıştır.
İç İsyanlar ve Vali Sorunu: Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa, Osmanlı ordusunu yenerek Kütahya'ya kadar ilerlemiş; bu durum bir iç sorunken büyük devletlerin müdahalesiyle uluslararası bir sorun (Mısır Meselesi) haline gelmiştir.
Boğazlar Sorunu: Mısır isyanına karşı Rusya'dan yardım istenmesi ve 1833 Hünkar İskelesi Antlaşması'nın imzalanması, Boğazlar üzerinde Rus etkisini artırarak Avrupa devletlerini endişelendirmiştir.

İmparatorluğu Kurtarma Çabaları (Islahatlar ve Fikir Akımları)
Devletin çöküşünü durdurmak ve azınlıkları devlete bağlamak için radikal değişimlere gidilmiştir:

Demokratikleşme Adımları: Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856) ile hukuk, yönetim ve askeri alanlarda modernleşme hedeflenmiştir.
Fikir Akımları: Dağılmayı önlemek için Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi siyasi ve sosyal birlik arayışları ortaya çıkmıştır.