Wykład dr. hab. Roberta Kołodzieja pt. "Dlaczego Jan III Sobieski pomógł cesarzowi pod Wiedniem?"

Описание: Jan III Sobieski kojarzony jest przede wszystkim jako zwycięzca spod Wiednia z 1683 r., pogromca Turków, władca, który miał uratować nie tylko stolicę cesarstwa, ale (według zdecydowanie przesadzonych wyobrażeń) samo cesarstwo, a nawet Europę przed Osmanami. Jednocześnie w przestrzeni publicznej można napotkać pojawiające się wątpliwości, czy polski król postąpił słusznie, skoro sto lat później Austria przyłożyła rękę do rozbiorów Polski i wraz z Rosją i Prusami doprowadziła do jej likwidacji. Jako wątpliwe i kontrowersyjne z punktu widzenia korzyści dla kraju podaje się również przyłączenie się Sobieskiego do powstałej w 1684 r. Ligi Świętej, mającej na celu prowadzenie dalszej wojny przeciw Imperium Osmańskiemu. Nawet niektórzy zawodowi historycy, przy próbie oceny polityki Jana III podnoszą, że udział w Lidze Świętej był dla Rzeczypospolitej niekorzystny.
Aby zrozumieć motywy działań Sobieskiego i jego wybory w polityce zagranicznej po 1683 r., należy wziąć pod uwagę położenie międzynarodowe Rzeczypospolitej, jej możliwości finansowe i militarne oraz pozycję króla w kraju i jego ograniczone możliwości działania na arenie międzynarodowej. Oceniając zaangażowanie króla w wojnę z Imperium Osmańskim nie wolno zapominać o osiągniętych efektach, a przecież w wyniku wojny udało się odzyskać wcześniej utracone na rzecz Turcji Podole wraz z Kamieńcem Podolskim, mimo iż twierdzy tej wojskom Rzeczypospolitej nie udało się zdobyć. Tym samym Polska wyszła z wojny z Imperium Osmańskim bez strat terytorialnych. Zważywszy na różnicę potencjałów obu krajów był to z pewnością sukces.