Lev Tolstoy: Devlet Üzerine (1908)

Описание: Lev Tolstoy'un bir dönem sekreterliğini de yapmış olan ve Tolstoy ile ilgili çeşitli anı ve biyografi eserlerinin yazarı Nikolai Gusev (H. H. Гусев), 1 Ekim 1908'de günlüğüne şöyle yazmıştır:

"N. A. Morozov ile yoldaşlarının yaklaşık 30 yıldır hapishanede gördüğü zulüm Lev Nikolayeviç'in zihnini tekrar meşgul etmeye başladı ve devlet mefhumunun çok büyük kötülüklere sebep vermesi meselesini gün yüzüne çıkardı. Dünkü durmaksızın bu meseleyi yazdı (bir kısmını bana dikte ettirdi) ve ortaya devlet karşıtı 17 sayfalık bir makale çıktı."

Söz konusu bu makale, "Vakit Geldi" (Время пришло) adını taşımaktadır ve yukarıda bu makalenin ilk birkaç paragrafının tarafımca tercüme edilmiş halini görmektesiniz. (Yazının tamamını Patreon'da ister online olarak okuyabilirsiniz, isterseniz de PDF olarak indirip okuyabilirsiniz:   / 33915753  )

Gusev'in anılarında belirttiği bu makale ilk defa "Birlik" (Единение) adlı bir dergide 1917 yılında yayımlanmıştır ve sonrasında çeşitli mecralarda tekrar kullanılmıştır. Gusev'in aktardığına göre makaleye bu adı veren V. G. Chertkov'dur (В. Г. Чертковы) ki, kendisi Tolstoy eserlerinin editörü ve de önde gelen Tolstoyanlardan biridir.

Makalenin adının sonradan verilmesinden de anlaşılacağı üzere, aslında bu tamamlanmış bir makale değildir. Tolstoy bu makaleyi kaleme almış dikte ettirmiş ama son tahlilde sadece bir taslak metin olarak bırakmıştır. Yine de makalenin ilk birkaç paragrafını seslendirmiş ve kayıt altına aldırmıştır. Ancak belirtmem gerekiyor ki ses kaydının son kısmında söyledikleri yazılı makale ile anlam olarak benzese de birebir aynılık içermemektedir, bunun sebebi de daha önce belirttiğim gibi, bu yazının taslak niteliğinde olmasıdır.

Tolstoy bu makaleyi yazdıktan yaklaşık iki yıl sonra yaşamını yitirmiştir. Yaşamı boyunca barışsever olan, şiddete karşı bile şiddetle karşı vermenin yanlış olduğunu ifade eden Tolstoy, bu makalesinde özellikle "devlet" kavramına neredeyse var gücüyle saldırarak, devletin eylemlerinin suç olduğunu, devletin yasalarına uymamanın ise hak olduğunu iddia ediyor. Buna rağmen, örgütlü bir devrimin de yanlış olduğunu belirterek ne olursa olsun şiddetten kaçınmanın en doğru olan olduğunu söylüyor.

Devlet karşıtı bu makalenin Tolstoy''a ait herhangi bir kitapta daha önce Türkçeye çevrilip çevrilmediğini bilmiyorum, ben karşılaşmadım, ama Tolstoy ile ilgili her kitabı da okumadığım için çevrilmişse de görmemiş olma ihtimalim vardır.

Dolayısıyla oldukça önemli gördüğüm bu makaleyi çevirmenin gerekli olduğunu düşündüm. Üstelik makalenin yanı sıra, Tolstoy bu yazının ilk birkaç paragrafını da seslendirmiş, onu da çevirdim ve Tolstoy'a ait kimi görüntülerle harmanladım.

* *

Çeviri: Ümid Gurbanov
Blog: https://umidgurbanov.substack.com
Twitter:   / umidgurbanov  
* *
Twitter:   / ufaktefekceviri  
Patreon:   / umidgurbanov