Raylı Sistemlerde Titreşim ve Gürültü

Описание: Demiryolu kaynaklı titreşim ve gürültü, modern kentsel yaşamda giderek artan bir çevresel faktördür. Ray ile tekerlek arasındaki rolling kontaktan (yuvarlanma temasından) doğan bu etkiler, zemin yoluyla binalara iletilerek hem fiziksel titreşim hem de yapı kaynaklı gürültü olarak algılanır.
● Algı ve Etki: Tren geçişlerinin binalarda yapısal hasara yol açtığına dair yaygın inanışın aksine, bu titreşimler genellikle kozmetik hasar eşiğinin çok altındadır. Ancak, 0.1 mm/s üzerindeki seviyeler insanlar tarafından hissedilebilir ve 0.3 mm/s üzerindeki değerler belirgin rahatsızlığa ve uyku bölünmesine yol açabilir.
● Belirleyici Faktörler: Titreşimin yayılımı; zemin tipi (yumuşak vs. sert), tren hızı, aks yükü ve binaların temel yapısına (15 kata kadar amplifikasyon riski) bağlı olarak büyük değişkenlik gösterir.
● Mitigasyon (Hafifletme): En etkili çözümler kaynağında (ray taşlama, tekerlek bakımı) veya iletim yolunda (gömülü ray sistemleri, elastomerik yastıklar) uygulanmaktadır. Özellikle periyodik ray taşlama, gürültü seviyelerinde 4-12 dB arasında doğrudan iyileşme sağlamaktadır.
● Hukuki Durum: Birçok ülkede mevcut hatlar için yasal bir zorunluluk bulunmasa da, yeni projelerde çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) kapsamında titreşim yönetimi kritik bir bileşen haline gelmiştir.