«Վերնատուն». «Վերջին գիշերը երկրագնդի վրա». գրաֆիկական պատմությունների ժողովածուն 02.02.2026

Описание: «Վերջին գիշերը Երկրագնդի վրա» գրաֆիկական պատմությունների ժողովածու է, որը միավորում է Հայաստանի, Վրաստանի և Ուկրաինայի պատերազմական փորձառությունները։ Հայաստանյան պատմության հեղինակը գրող Անի Ասատրյանն է։

Ի տարբերություն Վրաստանի և Ուկրաինայի պատմությունների, որոնց գործողությունները ծավալվում են կոնկրետ և ճանաչելի տարածքներում, հայաստանյան իրադարձությունները տեղի են ունենում «գորշ գոտի» կոչվող վայրում, որը դուրս է պաշտոնական քարտեզներից։ Այս եզրույթը կիրառվում է միջազգային քաղաքական խոսույթում, խնդրահարույց տարածքների դեպքում։ Այս պատմության մեջ Հայաստանը քարտեզից դուրս էր։

Անի Ասատրյանը շեշտում է, որ ժամանակակից աշխարհում մեդիան վճռորոշ դեր ունի իրականության ձևավորման հարցում․ այն ամենը, ինչ տեսանելի է մեդիատիրույթում, ընկալվում է որպես գոյություն ունեցող իրողություն, իսկ տեսանելիությունից զուրկ իրադարձությունները պարզապես ջնջվում են ընդհանուր քարտեզից։
Գործում բացակայում է «պատերազմ» բառը և դրա հետ կապված ուղղակի նկարագրությունները։ Գործի մեջ չկա «պատերազմ» բառը, չկա պատերազմի հետ կապված իրողություն։

Քանի որ կա հրաժարում, պատմելու, խոսելու, հիշելու, թերապիայի վերածելու հետևաբար այն արվեստի լեզվով բյուրեղացնելու խնդիր կար։ Նախագծի գլխավոր նպատակն է տեսանելի դարձնել այն մեխանիզմները, որոնցով ձևավորվում է պատերազմական իրադարձությունների մասին մեր ընկալումը։ Մինչև որևէ իրողության բուն տեղի ունենալը, պատկերների, լեզվական կաղապարների և կրկնության միջոցով մեր պատկերացումներն արդեն որոշակիորեն կանխորոշված են լինում։ Սա յուրօրինակ առերեսում է պատերազմի «ինչպեսի» հետ, որը ստիպում է վերանայել մեր սեփական ընկալումների հիմքերը։