Sesli Öyküler - Elementler Şehri

Описание: "Elementler Şehri" öykümüzün yer aldığı dergimizi satın almak için https://acmtr.org/urun/39-Sayi-Bir-Si... sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
----
Burası elementler şehri. Şehirde yaşayan birbirinden farklı bir sürü atom var. Tanışmaya ne dersiniz? Eğlenceyi kaçırmayın!
#atom #element #bilim
----
Elementler Şehri

Burası elementler şehri. Şehirde yaşayan birbirinden farklı bir sürü atom var. Bu şehirdeki atomların ne zaman ne yapacağını bilemezsiniz. Etrafa baksanıza; uçanlar, koşanlar, spor yapanlar, işe gidenler, alışveriş yapanlar...

Her biri birbirinden ilginç ve eğlenceli. Eğlenceli olmasına eğlenceliler de bir anda tozu dumana katabilirler.

Helyum hızlı ve çok hareketli. Hiç yerinde duramaz. Sadece o değil tabii, arkadaşları Oksijen ve Hidrojen’in de ondan eksik kalır yanı yok. Yorulmak nedir bilmezler. Bütün gün oradan oraya koştururlar. Bir araya gelirler. Hoop, bir yukarı, bir aşağı… Keyiflerine diyecek yoktur.

Şehirdeki trafiğin düzenini sağlayan Karbon’un gözünden hiçbir şey kaçmaz. Bir kızdı mı kömür gibi kararır, başından dumanlar çıkarır.

Elinde çantasıyla karşıdan karşıya geçmeye çalışan ciddi atomu gördünüz mü? İşte o Uranyum! Yalnızdır. Onu gülerken gören oldu mu bilinmez. Sakin ve ağırbaşlıdır. İşini çok sever, bütün gün çalışır.

“Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur,” diyen ise Cıva’dır. Soğuk espriler yapmaya bayılır. Spor yapar, kaslarını güçlendirmeye çalışır. Henüz kaslarına şekil verebilmiş değil ama çabası övgüye değer.

Altın’dan bahsetmeden olmaz. O, parlak eşyalara dayanamaz. Bütün gün etrafta parlak eşyalar arar durur.

Helyum uçucu mu uçucudur. Taşlı pelerini çıktığı an uçuverir. Öyle bir uçma ki gözlerinize inanamazsınız, arasanız bulamazsınız. Gökyüzünde mi? Uzayda mı? Yoksa yıldızların içinde mi? Kimse bilemez.

Helyum bir gün yine koştururken pelerini çözülüverdi. Gökyüzüne doğru uçtu gitti. Onu gören Oksijenler durur mu? El ele tutuşup arkasından zıpladılar. Yükseldiler ve sıkıca Helyum’un kollarından tutuverdiler. Döne döne aşağı indiler. Bu sırada çok eğlendiler.

Tabii bu kadar dönünce Helyum’un midesi bulandı. Bir yandan da gülme krizine girdi, gülerken de hıçkırmaya başladı. “Hıççk Hıççk Hıççk...” Hava yutmuş, midesi gaz dolmuş gibi. Başının üzerinde sanki yıldızlar çarpışıyor. Yoksa midesinde mi çarpışıyor?

Çarpışmanın ne olduğunu en iyi Uranyum bilir. Renkli ışıkları üzerinize tutar, gözlüklerinin arkasından sessizce bakar. İçinizde ne var ne yok görür. Helyum’un midesine de işte böyle baktı. Midesindeki toplarda hiçbir sorun yoktu. Hepsi çarpışmadan dönüyordu. “Geçici” dedi. Helyum’a uçmamasını önerdi.

“Zıplamadan, dönmeden, uçmadan oyun olur mu hiç!” diye söylenerek yanından ayrıldılar. Ta ki soğuk esprili Cıva onları korkutana kadar. “Böööö!” Cıva’nın sesi etrafta yankılanınca hepsinin ayağı yerden kesildi. Oksijenler bir yana kaçtı, Helyum yukarı uçtu.

“Hıççk Hıççk Hıççk…”

Küçük Atomlar

Elementler şehrinde tanıştığınız atomlar o kadar küçük ki gözle görmek imkânsız. Her şey ama her şey onların bir araya gelmesiyle oluşur. Çantanız, topunuz, kaleminiz hatta vücudunuz bile! Şaşırtıcı, değil mi?

Bir deneme yaparak gözümüzde canlandırmaya çalışalım. Elinize kurşun kaleminizi alın. Kaleminizin ucunu kâğıda bastırarak olabildiğince küçük parçalara ayırın. Küçük toz tanelerinden birine bakın. Onlar bile milyonlarca atomdan oluşur. Ne kadar küçük olduklarını hayal edebiliyor musunuz?

Atomların merkezinde çekirdek denilen kısım vardır. Burada proton ve nötron yer alır. Çekirdeğin etrafında dolanıp duranlar ise elektrondur. Bunlar çok enerjiktir. Birbirlerine çarpmadan dolanırlar.

Karbonun 6 protonu, 6 elektronu ve 6 nötronu vardır. Helyum atomuna bakın. Çekirdeğinde 2 proton, 2 nötron vardır. Etrafında da 2 elektron dolanır. Atomların proton sayısı onların kimlik numarası gibidir. Elementler şehrini incelerseniz hepsinin farklı bir numarası olduğunu görürsünüz.

Bazı atomlar elektronlarını paylaşmayı sever. Kimisi elektronlarını başka atomlara verir kimisi de ortaklaşa kullanır. Bu durumlarda atomlar bir araya gelir ve molekül oluşturur.

Örneğin soluduğunuz havayı düşünün. Havada iki oksijen atomundan oluşan oksijen molekülleri bulunur. Havadaki karbondioksit molekülleri ise bir karbon ve iki oksijenden oluşur.

Su, iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur. Yani soluduğunuz hava, içtiğiniz su bir ekip işidir. Gördüğünüz gibi atomlar bazen tek, bazen bileşik bazen de karışık hâldedir.
-----

Copyright ©️ 2021
Araştırmacı Çocuk içerikleri, Araştırmacı Çocuk Merkezi Eğitim ve Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından basın kanununa uygun olarak yayımlanmaktadır. Araştırmacı Çocuk içeriklerinin her hakkı Araştırmacı Çocuk Merkezi Eğitim ve Danışmanlık Ltd. Şti.’ye aittir. Kanalda yayımlanan yazı, fotoğraf, video, çizim, oyun ve etkinliklerin her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilerek tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz, kullanılamaz.