Dewanagala | දෙවනගල | පුදබිම

Описание: ඓතිහාසික දෙවනගල පුදබිම | Dewanagala

මාවනැල්ල මං සන්දියෙන් හැරී මාවැනැල්ල, හෙම්මාතගම, ගම්පල මාර්ගයේ කිලෝමීටර් පහක් පමණ ගමන් කළ විට මුණ ගැසෙන ස්වභාවික පර්වතයක් මත ඉදිකර ඇති විහාරය ඓතිහාසික දෙවනගල පුරාණ රජමහා විහාරයයි.
දෙවනගල රජමහා විහාරය ඉතා දර්ශනීය කඳු පන්තීන්ගෙන් වටවූ සුන්දර පර්වතයක් මස්ථකයේ මධ්‍යගතව පිහිටා තියෙනවා. පිහිටි පර්වතයෙන්ම නෙලන ලද පියගැටපෙළ තරණය කොට තුන් දෙසකින් දෙවනගල පර්වතයට පිවිසීමට පුළුවන් එසේ පියමනින විට අවටින් සතර කෝරලය වටලාගෙන සිටින සුන්දර කඳු පන්තින් දක්නට ලැබෙනවා. මෙම විහාරයට උතුරු දෙසින් අලගල්ල කන්ද ද, ඊශාන දෙසින් බලන, කඩුගන්නාව කඳු පන්තියද, නැගෙරහිර දෙසින් දිගින් දිගටම විහිදෙන කොටගල කඳු පන්තියද, දිස්වෙනවා. අම්බුළුවාව කඳු වැටිය, පිඹුරාගල, පහන තිබූ ගල, වැනි කඳු පෙනෙන්නේ ගිණිකොණ දිශාවෙනි. නිරිත දිශාවෙන් බතලේ ගලත්, ඌරා කන්දත්, මෑතකදී නාය යෑමකට ලක්වූ සාමසර කන්දත් දිස් වෙන අතර බටහිර දෙසින් වාකිරිගලත්, වයඹින් උතුවන් කන්දත් ඇතුළුව සෑම දිසාවකටම විහිදෙන ලොකු කුඩා කඳු වැටි දෙවනගල මුදුනට මනාව දැකගන්න පුළුවන්.
දෙවනගල රජමහා විහාරය පිහිටි ප්‍රදේශය අලංකාර කරමින් ඊට ආසන්නයෙන් අට්ටාපිටිය ගම අසලින් ගලා බසින මා ඔය හා මා ඔය වෙත ඇදී යන දිය දහරාවලින්, සාරවත් වූ කෙත්වතු සහිත භූමි භාගය නිරායාසයෙන්ම නෙතට රසඳුනක් මවනවා. දෙවනගල රජ මහා විහාරයට මාර්ග තුනකින් ප්‍රවිශ්ඨවීමට හැකිවන ලෙස පඩිපෙලවල් පවතින අතර මාවනැල්ල, අරණායක මාර්ගයේ අට්ටාපිටිය හන්දියෙන් හැරී මා ඔය තරණය කර ඓතිහාසික අට්ටාපිටිය ජයතිලකාරාම පුරාණ විහාරස්ථානය අසලින් වමට හැරී උඩපමුණුව මාර්ගයෙන් පිවිස, පිහිටිගල මත සමාන ලෙස කොටන ලද පඩි පෙළ තරණය කරමින් මද නැග්මක් ඔස්සේද, මාවනැල්ල හෙම්මාතගම මාර්ගයෙන් කටුගහවත්ත කඩමන්ඩිය අසලින් දකුණට හැරී සීඝ්‍ර දළ බෑවුමක් මත පිහිටි පියගැට පෙළ භාවිතා කරමින් ද පිවිසිය හැකි අතර දෙවනගල ගම මැදින්, අයගම හන්දිය ඉදිරිපිටින් හැරී පර්වතය මත සමාන ලෙස කොටන ලද පඩිපෙල් භාවිතා කරමින් ගමන් කරන මාර්ගයෙන්ද, දෙවනගල රජ මහ විහාරය පිහිටි පර්වත මස්ථකයට පිවිසිය හැකිය.
දෙවනගල රජමහා විහාරයේ ඇති ඉපැරණි ස්මාරකවලට අනුව මෙහි ඉතිහාසය අනුරාධපුර යුගයේ සිට මහනුවර යුගය දක්වා දිවෙන බව පෙනී යයි. ඒ අනුව දෙවනගල මුලින්ම විහාර කර්මාන්ත කරවා ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 5 වන සියවසෙහි රජකම් කළ ධාතුසේන රජතුමා විසිනි. ධාතුසේන රජතුමා විසින් අටලොස් විහාර කරවා ඒ ආශ්‍රිතව අටලොස් වැව්ද කරවා මහා විහාර පරපුරේ භික්ෂූන්ට පූජා කළ බවට මහා වංශයෙහි සදහන් වෙනවා.

ඉන් අනතුරුව පෙළොන්නරුව යුගයේදී පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රාජ්‍ය සමයේ ද, මහනුවර යුගයේදී කොනප්පු බණ්ඩාර හෙවත් පළමු වන විමලධර්මසූරිය රාජ්‍ය සමය ආදී යුගවලදී මෙම විහාරස්ථානයට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය නොබදව ලැබුණු බවට ඉතිහාසය සනාථ කරනවා.

1941 දෙසැම්බර් 12 වැනි දින නිකුත් කරන ලද ගැසට් පත්‍රයක් මගින් පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුවට දෙවනගල රජමහා විහාරය සන්තක භූමි පෙදෙස ඇතුළත් කර ඇතිමුත් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ සිදුකරන ලද ගම් බිම් සහිත සම්පූර්ණ විහාරගම ඇතුළත් බිම් මැනුම සකස් කර ඇත්තේ 1876 දීය. දෙවනගල ගල් පර්වතයේ සිට රුවන්දෙනිය ගම දක්වා අක්කර 72 ක් නිවැරදි ලෙස කියනවා නම් අක්කර 72 යි රූඩ් 3 ක් පුරා මෙම භූමිය විහිදෙනවා.
සතරකෝරළයට අයත්, ගලබඩ කොරලයේ මැදපත්තුවේ පිහිටා ඇති දෙවනගල රජමහා විහාරය, සබරගමුව පළාතේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අරණායක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික පුදබිමක්. කොළඹ මහනුවර මාර්ගයේ ගමන් කරනවිට කඩුගන්නාව ආශ්‍රිතව ඉහළ කඩුගන්නාවේ ගල විදපු තැන හා පහළ කඩුගන්නාව අතර ප්‍රදේශයේදී ඇස ගැටෙන කදු පංතීන් අතරේ බයිබලයක හැඩගත් බතලේගල කන්ද දිස්වන සීමාවේ, මනරම් ස්වභාවික පර්වත සිඛරයක් මත මුතු ඇටයක හැඩයෙන් යුතුව පෙනෙන චෛත්‍ය පිහිටි භූමිය දෙවනගලයි.
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 312ක් පමණ උසැති දෙවනගල පර්වතය ඓතිහාසික සිදුවීම් රැසක් සඟවාගත් වටිනාම පින්බිමක් වශයෙන් හඳුනාගන්න පුළුවන්.
ඉතිහාසය පිළිබඳව තතු දන්නන් විසින් පවසන පරිදි අලුත්නුවර ශ්‍රී දැඩිමුණ්ඩ දේවතා බණ්ඩාර දෙවියන් හිඟුලේ “කිරුම්ගල් පාය”ට වැඩමකර දෙවනුව මෙම ස්ථානයට වැඩම කළ නිසා මෙම පින්බිම දෙවනගල ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී තිබෙනවා. අලුත් නුවරට අධිපති දුනුමන්ත (දැඩිමුණ්ඩ) දෙවියන්ගේ අඩවියේ තමයි දෙවනගල පුරාණ විහාරස්ථානය පිහිටලා තියෙන්නෙ. දුනුමන්ත දෙවි ගෞතම බුදුන්ගේ සමකාලීනයෙක්. ඔහුගේ පියා යක්ෂ ගෝත්‍රික සෙන්පති පූර්ණක වූ අතර මව එරන්දතී නම් නාග ගෝත්‍රික කාන්තාවක් වූවාය.

තවත් මතවාදයකට අනුව අලුත්නුවර දෙවියන් දෙවරක් වැඩම කර ඇති ස්ථානයක් වූ බැවින් දෙවනගල වූ බවත් සඳහන්. අලුත්නුවර දෙවියන් පළමුව නැවතී සිටි ප්‍රදේශය ලෙසය “පරණ නුවර” වශයෙන්ද දෙවනගල අයත් ප්‍රදේශය හඳුන්වනවා. එසේම විෂ්ණු දෙවියන්ගේ රාම සැරය අලුත්නුවරට ගෙනයන්නට පළමුවෙන් දෙවනගල පිහිටි බවටද ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වෙනවා.
දෙවියන් වැඩවිසූ ගල යන අර්ථයෙන් මෙම ස්ථානය “අමරගිර”ලෙස හඳුන්වන අතර රන් වංගෙඩි දෙකක් මෙම ස්ථානයේ නිදන් කළ බව කියන කථාවක් අරඹයා මෙම ප්‍රදේශය දෙවනගල ලෙස නම් ලද බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වෙනවා. අනිත් මතය වන්නේ බතලේගලට පමණක් දෙවනි වූ නිසා මෙම භූමිය පිහිටි පර්වතය දෙවනගල ලෙසට නම් ලැබූ බවයි.
පුරාණ නම් පොතෙහි දෙවනගල හඳුන්වා ඇත්තේ “පරණ නුවර” යනුවෙනි. ක්‍රි.ව. 5 වන සියවසේ අනුරාධපුර යුගයේ දී ධාතුසේන රජතුමා “දාසෙන් පව්වෙ”හි කරන ලද විහාරයක් පිළිබඳව මහා වංශයේ සඳහන් වේ. එහි “දාසෙන් පව්ව” ලෙස හඳුන්වා ඇත්තේ දෙවනගල ලෙස පැවසෙනවා.
මෙම ප්‍රදේශය පොළොන්නරු යුගයේදී “ කිත්සෙන් පව්ව” ලෙසත් හඳුන්වා තිබෙනවා. ඒ ගැන සනාථ කරන සෙල් ලිපියක් අට්ටාපිටිය උඩපමුණුව දෙසින් ප්‍රවිශිෂ්ඨ වන මාර්ගයේදී දෙවනගල පර්වතයට පිවිසීම ආරම්භ කරණ ස්ථානයේ පර්වත මත සටහන් කොට තිබෙනවා.

#Dewanagala #දෙවනගල පුදබිම #දෙවනගල #ඓතිහාසික දෙවනගල පුදබිම #ඓතිහාසික දෙවනගල #දෙවනගල පුදබිම රැකගනිමු #දෙවනගල නාය යාම
#Deanagala #Buddhist #Dewanagala Buddhist Temple #Buddhist Vihara #Temples