เต้าข่วง เสียงเพรียกแห่งจิตวิญญาณ วันวานจากแดนที่ราบสูง

Описание: “เต้าข่วง”
เสียงเพรียกแห่งจิตวิญญาณ วันวานจากแดนที่ราบสูง

“เต้าข่วง” หมายถึง การเตรียมตัว เตรียมพร้อมเพื่อที่จะไปร่วมกิจกรรมการละเล่น เกี้ยวพาราสีตามประสาคนหนุ่มสาว ในช่วงหัวค่ำไปจนกระทั่งเวลาประมาณก่อนเที่ยงคืน ซึ่ง “ข่วง” หมายถึง ลาน หรือ บริเวณ ที่กว้างพอ สำหรับผู้คนที่จะทำกิจกรรมสาธารณะได้คราวละหลายๆคน ซึ่งการ “ลงข่วง”มักเป็นการกระทำภารกิจ “งานบ้านงานเรือน”ของหญิงสาวผู้พร้อมที่จะออกเรือน อย่างเช่น การเข็นฝ้าย เป็นต้น กิจกรรมนี้ ชาวอีสานจึงนิยมเรียกว่า “การลงข่วงเข็นฝ้าย”
“การลงข่วงเข็นฝ้าย” นับว่าเป็น กิจกรรมที่ได้รับความนิยมของคนหนุ่มสาวชาวชนบทอีสานในอดีต ด้วยเพราะนับเป็นโอกาส ที่จะได้มีการเกี้ยวพาราสี ตามประสาคนในวัยหนุ่มสาว ไม่ผิดต่อ ขนบธรรมเนียม และจารีต ประเพณี อีกทั้งบรรยากาศในยามค่ำคืน และสภาพแวดล้อมยังอำนวยให้ มีความรื่นรมย์ และรื่นเริงบันเทิงใจ ด้วยฝ่ายชายหนุ่มมักจะ เป่าแคน เกี้ยวสาวในโอกาส นั้นด้วย
การ “เต้าข่วง” จึงนับเป็นวาระสำคัญ ของการที่จะได้มีการพบปะสังสรรค์ ของ ของหนุ่มสาวชาวชนบทอีสานในอดีต ฝ่ายหญิงมักจะรวมตัวกันไปหาเก็บ “หลัว” (ตอ หรือโคนไผ่) หรือฟืน ไม้แห้งต่างๆ เพื่อก่อเป็นกองไฟ ให้แสงสว่าง ในระหว่างกิจกรรม ฝ่ายชายมักจะนัดกันตกลงทำความเข้าใจ ในเรื่องราวต่างๆเช่น การดีดพิณ เป่าแคน หรือกระทั่งอาจมีการซักซ้อม เพื่อลดความตื่นเต้น หรือแม้กระทั่งการเจรจาตกลง ว่าใครควรจะจับคู่สนทนากับฝ่ายหญิงคนใด นั่นเอง

งานทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม กลุ่มงานบริการวิชาการและทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน ได้ทำการศึกษา และออกแบบการแสดงชุดนี้ขึ้นจากคำให้การของผู้คนที่อาศัยอยู่ในภาคอีสานรุ่นเก่า รวมทั้งเอกสารต่างๆทั้งที่เป็นการเขียนธรรมดาและที่บันทึกในลักษณะจดหมายเหตุ ตลอดจนภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ เพื่อให้ผู้ชม ได้เห็นถึง รูปแบบ และลักษณะการละเล่น อันสะท้อนถึงวิถีชีวิต แนวคิด ตลอดจนปรัชญาในการดำรงชีวิต อันอาจจะก่อให้เกิดประโยชน์ในด้านการศึกษาเพื่อนำไปสู่การพัฒนาในมิติต่างๆ ต่อไป

นักแสดง นิสิตชั้นปีที่ ๑ วิชาเอก “แคน” วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัย มหาสารคาม
รายนามผู้แสดง
1. นายชาญชัย สุขจันทร์ดี ฟ้อน
2. นายธีรพงศ์ ศุภชารี ปรบมือ
3. ชาติอาชา พาลีละพสิษฐ์กุล เป่าแคน

ออกแบบการแสดง กีรติวจน์ ธนภัทรธุวานันท์
ออกแบบการแต่งกาย สถิต เจ็กมา
กำกับการแสดง กีรติวจน์ ธนภัทรธุวานันท์
ช่วยกำกับการแสดง ภานุ พรมเทศ
บันทึกภาพ บุญชู ศรีเวียงยา
ขอขอบคุณ - นิสิตชั้นปีที่ ๑ วิชาเอก “แคน”
และ อาจารย์ชาติอาชา พาลีละพสิษฐ์กุล
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ดนตรี “ลำเพลิน” ต้นฉบับ คณะสมใจ นิลบารัน
การแสดงนี้ จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษา ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านอีสานเท่านั้น
ขอขอบคุณ นายสำอาง เจียงคำ ติดต่อประสานงานสถานที่
นายณรงค์ฤทธิ์ เนื่องไชยศ ติดต่อประสานงานสถานที่
นายชาญชัย สุขจันทร์ดี นายแบบ คนฟ้อน
นายธีรพงศ์ ศุภชารี นายแบบ คนปรบมือ

ที่ช่วยเหลือเอื้อเฟื้อให้ภารกิจดังกล่าวสำเร็จลุล่วงด้วยดีทุกประการ