Opalanie się jest zdrowe, a filtry i okulary przeciwsłoneczne szkodliwe?! Fakty i mity

Описание: Miniatury filmów zostały wykonane samodzielnie przez autora niniejszego kanału lub pobrane na zasadzie CC0 (Creative Commons Zero) z domen publicznych i w żaden sposób nie naruszają niczyich praw autorskich.

Opalanie jest reakcją obronną i sposobem przystosowania się organizmu w celu zachowania homeostazy, polega na zwiększonej produkcji melanin przez melanocyty skóry. Nadmierne opalanie prowadzi do fotostarzenia się skóry, spowodowanej reakcjami wolnorodnikowymi, sieciowania elastyny i kolagenu, powstawania zmarszczek, oparzeń słonecznych, nadmiernego łuszczenia naskórka, zwiększa ryzyko raka kolczystokomórkowego i podstawnokomórkowego skóry, a także czerniaka. Sprzyja powstawaniu znamion i piegów. Zmiany w budowie kolagenu można zaobserwować w badaniu histopatologicznym po barwieniu metodami Mallory'ego i van Gieson na zrąb łącznotkankowy.

Witamina D3, która powstaje podczas opalania, a w zasadzie 7-dehydrocholesterol, nie jest w stanie uchronić nas przed niekorzystnym wpływom promieniowania 5% UVB 280-320 nm oraz 95% UVA 320-400 nm. W szczególności, nieprawdą jest, że witamina D3 wytwarzana podczas opalania zapobiega wszystkim szkodliwym lub negatywnym skutkom opalania. Należy pamiętać, że u osób z niewydolnością nerek lub dializowanych, nie powstaje witamina D3 ze słońca i osoby te muszą przyjmować kalcytriol 1,25-OH2-D3. Ilość witaminy D3, pokrywająca dobowe zapotrzebowanie, powstaje po 15-20 minutowej ekspozycji na słońce, jeszcze przed pojawieniem się opalenizny czy rumienia skóry. UWAGA! U osób opalonych i z ciemną karnacją witamina D3 wytwarzana jest po dłuższej ekspozycji na słońce.

Filtry przeciwsłoneczne chronią w 93%-99% przed promieniowaniem UVA i UVB. Wysoka ochrona jest przy filtrach SPF powyżej 15. W przypadku krótkiej ekspozycji 15-30 minut dziennie, ochrony oczu okularami przeciwsłonecznymi i noszenia ubrań z długim rękawem (kapelusz, biała koszula), stosowanie filtrów przeciwsłonecznych nie jest konieczne. Kremy zawierają pochodne fenonów, w formie keto-enolowej (tautomeria), na przykład benzofenony, metoksycynamoniany, benzonitryle, pochodne imidazolu, salicylany, palmityniany (palitynian retinylu), salicylan oktylu (estry aromatycznych i cyklicznych alkoholi). Na pewno nie są to substancje zdrowe, mogą oddziaływać na skórę i powodować uczulenie, alergię, a nawet fotodermatozy. Ogólne objawy, takie jak wpływ na gospodarkę hormonalną (ksenobiotyzm) są bardzo mało prawdopodobne, ponieważ zawartość substancji czynnej w filtrach nie przekracza 10%, z czego wchłania się również maksymalnie 10%. Naturalne, zdrowe filtry przeciwsłoneczne, to olej z nasion dzikiej marchwi i pestek malin, a także palmy buriti. Słabą ochronę zapewnia masło shea i olej z orzechów macadamia, a także z kiełków pszenicy.

Piśmiennictwo:
1. Nita Agar; Antony R. Young (2005). Mutation Research/Fundamental and Molecular Mechanisms of Mutagenesis. 571 (1–2): 121–132.
2. Weller, R; J Hunter; J Savin; M Dahl (2008). Clinical Dermatology (4th ed.). Malden, Massachusetts, USA: Blackwell Publishing. p. 268.
3. Sinha RP, Häder DP (2002). Photochem. Photobiol. Sci. 1 (4): 225–36.
4. Latha MS, Martis J, et al. J Clin Aesthetic Dermatol 2013, 6(1): 16­26.
5. Hughes MC, Williams GM, Baker P, et al. Ann Intern Med 2013, 158(11): 781­790.