KALENDARIUM. 29.08.1535 r.

Описание: 29 sierpnia 1535 roku, w samym sercu długotrwałego i krwawego konfliktu znanego jako V wojna litewsko-moskiewska, rozegrało się wydarzenie, które na zawsze odcisnęło piętno na dziejach Rzeczypospolitej i Moskwy. Armia królewska, dowodzona przez jednego z najwybitniejszych dowódców epoki – hetmana wielkiego koronnego Jana Amora Tarnowskiego – wspierana przez hetmana wielkiego litewskiego Jerzego Radziwiłła, po miesiącu nieustępliwego oblężenia wreszcie wdarła się do twierdzy Starodub. Było to miejsce strategicznie ważne, kluczowe dla panowania nad północno-wschodnimi rubieżami. Zdobycie tej fortecy miało nie tylko wymiar militarny, ale także psychologiczny.
Oblężenie trwało tygodniami, a każdy dzień przynosił nowe wyzwania. Ziemia drżała od huku dział, mury warowni kruszyły się pod kolejnymi salwami, a żołnierze, wycieńczeni, trwali w bezlitosnym rytmie wojny. Z jednej strony obrońcy – żołnierze moskiewscy, świadomi, że kapitulacja oznacza nieuchronną klęskę. Z drugiej – wojska polsko-litewskie, napędzane wolą zwycięstwa i świadomością, że zdobycie Starodubu będzie triumfem na skalę całego konfliktu. W końcu nadszedł moment przełomowy: po miesiącu nieustannego naporu bramy i mury fortecy padły, a Starodub znalazł się w rękach Rzeczypospolitej. Do niewoli dostało się około 1400 moskiewskich żołnierzy, co ukazuje, jak zacięta i pełna determinacji była to obrona.
Decyzja, którą podjął Tarnowski po zdobyciu twierdzy, na zawsze zapisała się jako mroczny rozdział tej historii. Hetman rozkazał bowiem ściąć wszystkich pojmanych jeńców. Ten akt bezwzględności wstrząsnął opinią współczesnych i budzi emocje do dziś. W epoce, w której prawo wojny było surowe, a życie ludzkie często podporządkowane brutalnym regułom, masakra jeńców w Starodubie stała się symbolem bezlitosnej logiki konfliktów XVI wieku. Była to decyzja zarówno polityczna, jak i psychologiczna – pokaz siły, który miał odstraszyć przeciwników, a jednocześnie sygnał, że Rzeczpospolita nie cofnie się przed żadnym środkiem, aby bronić swoich interesów.
Choć Tarnowski uchodził za wodza niezwykle utalentowanego, mistrza strategii i logistyki, który wprowadzał nowoczesne rozwiązania w sztuce wojennej, to jednak jego decyzja w Starodubie odsłania ciemne oblicze epoki. Tak wyglądał świat, w którym granice etyki wojennej były płynne, a zwycięstwo nierzadko okupione było okrucieństwem, które współczesny obserwator może odebrać jako szokujące i niewyobrażalne.
Starodub, choć dziś pozostaje na marginesie wielkich bitew i oblężeń zapamiętanych przez zbiorową pamięć, w XVI wieku był świadkiem dramatu, który ukazuje całą złożoność epoki renesansowych wojen. Była to chwila triumfu, ale też gorzkiego zwycięstwa, w którym blask chwały mieszał się z cieniem tragedii. To właśnie dlatego wydarzenie z 29 sierpnia 1535 roku wciąż przyciąga uwagę historyków i pasjonatów, przypominając, że historia nie jest jedynie pasmem zwycięstw, lecz także opowieścią o dramatycznych wyborach, moralnych dylematach i cenie, jaką płaciły narody, aby trwać i zwyciężać.
#historia #Starodub #1535 #wojnamoskiewska #Rzeczpospolita #hetmanTarnowski #JerzyRadziwiłł #oblężenie #jeńcy #wojnyXVIwieku #pamięć #polskadawniej #kalendarium