Wandel met Emilia | Weekendje Holwerd-Ameland | Holwerd-Wadden, Friesland | 20-21 December 2025

Описание: Holwert is trouwens een Friese benaming voor Holwerd, net als Ljouwert voor Leeuwarden.
Het dorp is op een terp gebouwd (terp is zoiets als verhoging om iets erop te bouwen, zoals dorp, om dat tegen overstromingen te beschermen). Zulke landschapselementen komen best vaak voor in Friesland, maar ook in Duitsland.
De naam van het dorp is sinds de 11de eeuw (Holeuurt) niet veel veranderd. Raadsel is niet moeilijk om op te lossen: uurt is oude versie van werd, wat een bewoonde hoogte is (kan ook terp worden gezegd), en hol, net als engelse hole, verwijst naar een kuil in het midden van het dorp.
Ik heb lekker door stil en ruim gebied gewandeld. Op de dijk van 9 m hoogte. Met het uitzicht op kwelders - een nieuw woord voor mij. Kwelder is een moerassig land dat loop tot de zee zonder de duinen ertussen. Kwelders komen vooral in het Waddengebied voor. Omdat het land regelmatig onder het water komt te staan, heb je hier veel klei, modder, maar de grond is wel vruchtbaar. De mens hier aan de Waddenkunst haat de zee, houdt van de zee. In het dorp zelf was er niks te doen. Behalve een bar en snackbar kun je nergens om uit te eten (daarom frietjes i.p.v peperduur toetje). Ze hebben toch labyrint achter de doopsgezinde kerk (natuurlijk liep ik het!) en 'Xmas party' in de andere kerk. Bovendien was het dorp enorm gezellig versierd, zie de nacht foto's! Ik verbleef in Logement Nij Bonga , waar ik een platenspeler vond. Cassettespeler ook, maar die is wel goed bekend; met platen had ik nog helemaal geen ervaring. Nu wel!
Ik kwam hier toch niet echt om het dorp te bezoeken. Vanaf de veerhaven kun je met de boot naar Ameland (zeg: Amelan) gaan, en daar vind je de vuurtoren, die nog steeds actief is!
Ik liep langs de kust naar Hollum, een dorpje waar 's nachts de vuurtoren straalt. Door de Roosduinen, Het Groene Strand (het ontstond 30 jaar gelegen, toen zandplaat Bornrif zich dichterbij Ameland verplaatste en voegde zich samen met het strand), Rietpad... En het landschap bleef gehele dag met dikke mysterieuze mist omhuld. Ik hoor wel maar zie niet. Alsof je de enige persoon was.
Plotselling verschijnt de vuurtoren tussen de denenboompjes. Een mooie hoge vuurtoren (55 m) is in vrolijke rood-witte streepjes geverfd, die staat er sinds 1881 en is nog eentje door Quirinus Harder ontworpen. Bouwmateriaal? Natuurlijk, gietijzer. Koning Willem III besloot dat er de vuurtoren nodig is. In de 19de eeuw was het best druk in de Waddenzee, maar ook gevaarlijk. Rond Ameland liggen veel zandbanken, de stromen zijn onvoorspeelbaar, het zicht is slecht... Het land was niet trots op al de rotzooi. De vuurtoren werd dus zo in.... Deventer gebouwd. Daarna werd het in segmenten naar Ameland verscheept en daar afgemaakt. Eerst alles laten verzuipen, daarna iets moois bouwen 😎😎 Grappig genoeg is de vuurtoren gehele tijd naamloos is gebleven. Lange Jaap, Brandaris, Noorderlicht - zo veel leuke namen voor de Nederlandse vuurtorens. En deze altijd gewoon - De Vuurtoren. Je kan soms de naam 'Bornrif' zien (engelse Wiki bijvoorbeeld), maar dit is nep en onterecht! Deze naam is van zandplaat tussen Ameland en Terschelling 'geleend'. Leuk is dat De Vuurtoren gehele jaar bezocht mag worden!
De vuurtoren ligt dichtbij Hollum, het dorp des dorpen in Ameland! Hele Vlielandse populatie zou hierin kunnen passen. Groot aantal commandeurswoningen weerspiegelen welvaart van Hollum in de 16de de 17de eeuw. Wist je dat hoe meer getande randen in de gevels op zulke woningen zijn, hoe hoger de rang van de commandeur was? Even tellen dus 😆😆 Hier staat ook de koren- en mosterdmolen De Verwachting. In 1988 vervangde het de oude De Verwachting (1840-1949), die door achterstallig onderhoud gesloopt moest worden. Ten slotte bezocht ik natuurmuseum om wat meer over Ameland te leren.
De vroegste geschiedenis van Ameland is in mysterie gehuld. Er zijn wel sporen van de kerk uit de 12de eeuw gevonden, men zegt dat er een kerk al in de 9de eeuw kon staan.
In de 17de eeuw bestond Ameland echter uit 3 eilandjes (oftewel ogen), die vooral een combinatie van zandduinen en akkercomplexen waren. In de 19de heeft men stuifdijken aangelegd om de jonge eilanden aan elkaar te sluiten.
Wat ik erg gaaf vond, is dat in 1978-1995 Ameland een melkpijpleiding naar Holwerd had? Volgens mij, is dit vrij uniek in Nederland. Melk werd niet meer met het veerboot vervoerd, maar al die 10 kilometers - door de pijpen. Doe maar gek, het is al normaal genoeg.... Dit systeem had echter een groot nadeel: de melk warmde door het zeewater (buiten de pijpleiding natuurlijk) op, want het water is nooit koeler dan 4°C. Dat is helemaal tegen voedselveiligheid! En vooral het schoonmak van pijp erg ingewikkeld was. Daardoor werd de melk snel weer met de gekoelde melkvrachtwagens vervoerd, en na 5 jaar discussies is de pijpleiding voor glasvezel in gebruik genomen.