Tadeusz Kantor - Dziś są moje urodziny - Today is my birthday - Aujourd'hui c'est mon anniversaire

Описание: All rights belong to their rightful owners. This video was not made for profit, no copyright infringement intended.

~

"Kilka dodatkowych
objaśnień i dygresji:
W tej nękającej mnie
szamotaninie
rozmyślań, uczuć, wątpliwości,
nadziei...
muszę uporządkować
moją przeszłość,
dokonać przeglądu
moich idei
w stosunku do dnia
dzisiejszego,
"stare" złożyć w kufrze
pamięci,
po prostu oczyścić pole
działania
dla nowego spektaklu.


Mój pokój na scenie
i jaka będzie jego
"fabuła",
nie ta znana, ze
wszystkich dramatów,
z przebiegiem wypadków,
z epilogiem i.t.d.
Raczej jaka będzie jego
"h i s t o r i a".

Rzecz się dzieje na scenie.
Realnie. Załóżmy:
Postanowiłem zamieszkać
na scenie - mieć łóżko, stół,
krzesła, i oczywiście obrazy. Moje.
Często wyobrażałem sobie
swoje mieszkanie w teatrze,
w środku, niemal na scenie, -
nie w hotelu.-
A więc mój - jak ja to nazywam -
Biedny Pokoik Wyobraźni -
na scenie. -
Muszę go urządzić.
Nie powinien wyglądać jak dekoracja.
Zgromadzić na scenie
przedmioty z mojego
pokoju. Tak jakbym
zrobił, gdybym rzeczywiście
postanowił mieszkać i żyć (!)
na scenie.
Więc: łóżko, stół, krzesła,
drzwi (ważne),
piecyk z rurą no i
"płótna"
na sztalugach."

(Tadeusz Kantor, rękopisy przechowywane w Archiwum Cricoteki, nr inw.: I/000142)

~

Przeniesienie spektaklu z Teatru CRICOT 2. Rejestracja telewizyjna odbyła się w hali „Sokoła", która kolejny raz stała się dla przedstawienia tym, co Artysta określał mianem „przestrzeni życiowej". Przestrzeń życiowa, czyli realna -- bowiem Iluzja i Realność to dwa terminy, a zarazem problemy stanowiące w widowisku „Dziś są moje urodziny" cel przemyśleń, wątpliwości i analizy Twórcy. „Iluzja" i „Realność" pojawiały się właściwie stale w poprzednich spektaklach Kantora, ale tym razem podjął próbę prześledzenia i unaocznienia granicy, która przebiega pomiędzy tymi dwoma światami. A właściwie spektakl -- materializując rozważania i wnioski -- miał przekraczać tę granicę.

W wersji pierwotnej początek widowiska „od zaraz" wprowadzał widza wyraziście na płaszczyznę, gdzie miał się rozegrać „ów rozpad iluzji" -- otóż sam Kantor miał wyjść do publiczności i opowiadać zdarzenie, a będący w ramach (Autoportret Twórcy) aktor reagował w pewnym momencie wychodząc z owych ram. W obecnej wersji wymiar realny buduje głos z taśmy...

Na scenie Biedny Pokój Wyobraźni, ramy obrazów, w nich w jednym rogu Autoportret Autora, w drugim„ Infantka " Velazqeza, na wprost widzów rama obrazu, a w niej drzwi, przez które wchodzą i wychodzą Drodzy Umarli. Postaci z obrazu -- ram, przekraczając ramy, łamiąc iluzję wchodzą w świat realny, ale przecież ten świat realny jest nadal iluzją, bowiem my, widzowie postrzegamy go jako świat sceny...

Pokój Wyobraźni staje się w spektaklu polem bitwy, miejscem ponownych narodzin, pomieszczeniem, gdzie pojawiają się nieżyjący przyjaciele, gdzie wszystkich dosięga gwałt i przemoc i gdzie na pobojowisku w „finale" pozostaje tylko Autoportret Artysty.

W Kantorowskim Pokoju Wyobraźni cała ludzkość może pomieścić swój los, ogrom talentu twórcy pozwala każdemu coś znajdować i o coś pytać -- chociaż odpowiedź jest nieubłaganie kontynuacją tamtej z „Umarłej klasy..." Życie można wyrazić w sztuce jedynie przez brak życia, przez odwołanie się do śmierci, przez Pozory, przez Pustkę i brak Przekazu -- podkreślał Kantor w manifeście „Teatr Śmierci" (1975).

„Dziś są moje urodziny" to ostatnie, nieukończone dzieło wybitnego twórcy. Widowisko powstało w oparciu o partyturę spektaklu, było grane w Krakowie w ramach imprez towarzyszących KBWE. Próby do tego spektaklu zaczęły się w styczniu 1989 roku, odbywały się w Krakowie i Tuluzie. Premiera miała miejsce w Tuluzie w styczniu 1991 roku. Tadeusz Kantor zmarł w Krakowie 8 grudnia 1990 roku. Miał 75 lat.

Czas: 78 min
Scenariusz i reżyseria: Tadeusz Kantor
Realizacja TV: Stanisław Zajączkowski

Premiera 1992