Nietzsche: Apollon ve Dionysos'un Oyunu Olarak Sanat ve Hayat BÖLÜM 1

Описание: Bu podcast serisiyle amacım bir akademisyen ve araştırmacı olarak çalışmalarımı genel kitleye paylaşmak, çalışmalarım hakkında bilgi vermek kadar içerdiği konulara aşinalık yaratacak bir giriş oluşturmak. Bu podcast serisi, “Kültüre Karşı Sanat Sanata Karşı Kültür” (Çizgi Kitabevi, 2024) kitabımın bölümlerinden hareketle NotebookLM’le yapılmıştır. Bölümlerin sesli özetiyle gerçekleştirilen serinin oluşmasında NotebookLM’e bir müdehale veya yönlendirme yapılmamış olup, NotebookLM’in kendi yapısına özgü çalışma sürecinin sonucu sizlere sunulmaktadır. Ortaya çıkanlar belli bir nitelikte olduğu düşünülerek sizlerle paylaşılması uygun görülmüştür.
Akademik ve entelektüel çalışmaların kendisine özgü dili ve işleyişinin üretimlerinin alana aşina insanlarca anlaşılabilir ve tartışılabilir özelliği yanında sanat ve sanat hakkında her başlığa ve konuya merak duyanlar için de anlaşılabilir olmasını amaçlayarak bu seriye başladım.
Dikkatinize,
Her podcastte geçen “kaynaklar” ifadesi çalışmama atıf yapılmaktadır.


Bu bölümün kitapta geçen başlıklar ve alt başlıklar;
I.Friedrich Nietzsche ve Sanat/ımız: Hepimiz Dionysos muyuz?
Apollon, Dionysos ve Özgür Tinler
Dionysos ve Çocuk
Nietzscheci Bir Sanat .......

Fikir vermesi adına kısa pasajlar,

Sanatın Nietzsche çağında mıyız? Nietzsche’nin popüler imgesi yıkıcı ve
nefret dolu bir Alman’dır. Öyle ki Almanlığa karşı da nefret doludur. Ve öyle
ki kendisine karşı da. Bir tür ben merkezcil dünya hayalinde kişisel gelişim
için Nietzsche, Buda gibidir. İnanılır ki Nietzsche, birey olmanın yüceltildiği
bir hayatı, onu saran örfleri ve kuralları hiçe sayan birisini müjdelemektedir.
Nietzsche bireysellik afrodizyağına sahip şekilde kendisine sarılmaya devam
edilen isimlerdendir. (S.29).

Çok fazla Picasso var (tıpkı Nietzsche gibi). İspanya geleneklerinden
Paris’in yenilikçi dünyasına adım atan genç Picasso’nun nasıl dönüşüm geçirdiğini hayal edebiliriz. Paris o dönemde izlenimci resmin etkisiyle gökkuşağı renklerinden oluşan bir palete sahiptir. Picasso bu paleti izlemiştir. Canlı renkler paletine girivermiştir. Gece hayatı, palyaçolar ve diğerleri bu renklerle biçim kazanmıştır. Mavi döneminde ise kalabalıkların içindeki yalnız melankolik insanı görürüz. Hepsinde de toplumun kuşatıcılığı karşısında yalnız ve üzgün figürler karşımıza çıkmaktadır. Bu resimler gündeliğin acısını, istekleri, arzuları ile kuralları arasında kalanlar göstermektedir. “Yaşam” (1903) resmi aşk ile aile arasında kalan bir adamı, “Trajedi” (1903) ise her şeyin ortasında bir aileyi göstermektedir. Yalnız, kabuklarına çekilmiş hayatlar, Nietzsche’nin sözünü ettiği ağırlığın altında ezilenlerdir (S.35).

Eğer böyleyse Andy Warhol’un “Marilyn Monroe” eserinin post-Apollonca sanata örnek olabileceğini iddia edebilirim. Apollonca sanat, Yunan dünyasında Tanrılarla hayatı yaşanabilir kılmıştır (Nietzsche, 2010: 28). Yunan kozmolojisinin ve mitlerinin uzağındayız bugün. Daha da önemlisi yirminci yüzyılın başından itibaren geleneksel kültürel formların dağıldığını görmekteyiz. Halk kültürü ve saray kültürü çoktan popüler kültürle içi boşaltılmış vaziyettedir. Kültürün kendiliğinden sürecinin yerini alan planlama günümüz kitle kültürünün ana unsuru olmuştur. Günümüzün mitleri, kitle kültürünün yıldızlarıdır (…) (S.39).

Rafael örneğinde Apollonca eser yeni vizyonlar sunabilir. Warhol’a döndüğümüzde imgeler başıboş dolaşımında kendimizi kaybettiğimiz duygusal yatırım şeklinde görünmektedir. Marilyn, aktüel anlamda gerçeğini kaybetmiştir. Yaşamöyküsünün dramatikliğinde görürüz ki güzellik ülküsünün tüketim toplumundaki varlığına kendisini uygunlaştırmakla kendi benliğini gösterme arasında kalan ve ezilen birisidir Marilyn (…) (S.40).

Engin ÜMER, “Kültüre Karşı Sanat Sanata Karşı Kültür Nietzsche'den Deleuze'e Freud'dan Hakikat Sonrası Zamanlara” (Çizgi Kitabevi, 2024).

Kitap için:
Kitapyurdu: https://www.kitapyurdu.com/kitap/kulture-k...
DNR: https://www.dr.com.tr/kitap/kulture-karsi-...
AmazonTr: https://www.amazon.com.tr/K%C3%BClt%C3%BCr...