Przegląd Tygodnia Czas Wschodni - Co słychać na Litwie?

Описание: Przeglądu Tygodnia zajmiemy się nieco szerzej omówieniu sytuacji na Litwie.

Wsparcie:
https://suppi.pl/czaswschodnipl

Białoruś

Aleksander Łukaszenka przyznał, że białoruska gospodarka znajduje się w recesji. Mimo wzrostu obrotów handlowych z Rosją (nieco ponad 102% zamiast planowanych 105%) poważne trudności sprawia sprzedaż wyrobów przemysłowych na rynku rosyjskim. Spadek wyników przemysłu oraz ujemne saldo obrotów towarowych (prawie 6 mld USD) pogłębiają problemy. Łukaszenka podkreśla konieczność szukania nowych rynków zbytu i silniejsze wejście na rosyjski rynek usług, przy jednoczesnym utrzymaniu ścisłej współpracy w ramach WNP i Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej.

Estonia

Rząd Estonii przyjął nową strategię rozwoju sektora energetycznego do 2035 roku (ENMAK 2035). Dokument ma zapewnić bezpieczeństwo energetyczne, tanią energię dla konkurencyjności oraz przejście na czystą gospodarkę. Kluczowe cele to stopniowy wzrost udziału OZE z planem pełnego pokrycia zapotrzebowania na prąd z odnawialnych źródeł po 2030 roku, gdy staną się konkurencyjne bez subsydiów. Miks opiera się na wietrze, słońcu, magazynach energii i mocach regulacyjnych. Strategia zakłada modernizację ciepłownictwa, rozwój pomp ciepła oraz zwiększenie udziału odnawialnego gazu do jednej trzeciej zużycia do 2035 roku. Rozważana jest przyszła energia jądrowa. Całość wymaga inwestycji około 15 mld euro w najbliższej dekadzie.

Litwa

Liczba Białorusinów mieszkających na Litwie systematycznie maleje. Według najnowszych danych Departamentu Migracji w grudniu 2025 roku na Litwie przebywało już tylko 28 417 obywateli Białorusi z ważnymi zezwoleniami na pobyt – to o ponad 11 tysięcy mniej niż rok wcześniej i najniższy poziom od 2021 roku. Największy spadek dotyczy posiadaczy zezwoleń czasowych (-32%). Przyczyną są m.in. wygasanie tymczasowej ochrony, powroty do kraju, emigracja do innych państw UE oraz zaostrzenie polityki migracyjnej wobec Białorusinów po 2022 roku.

Łotwa

Ryga generuje blisko dwie trzecie PKB Łotwy – w 2023 roku region stołeczny odpowiadał za 65,8% krajowego produktu brutto (ok. 26 mld euro z łącznych 39,5 mld). Pozostałe regiony znacznie odstają: Kurlandia 10,2%, Semigalia 7,8%, Łatgalia 7,1%. Wysoka koncentracja gospodarki w Rydze wynika z centralizacji usług, handlu, finansów i logistyki. Pozostała część kraju pozostaje peryferyjna, co pogłębia nierówności regionalne i depopulację prowincji.

Mołdawia

Mołdawia stoi przed kluczowymi wyzwaniami: integracja z UE wymaga reform i dywersyfikacji dróg transportowych, by zmniejszyć zależność od korytarza przez Ukrainę. Priorytetem jest rozwój alternatywnych połączeń z Rumunią (mosty, autostrady, linie kolejowe). Dyplomacja Kiszyniowa balansuje między zbliżeniem z Zachodem a relacjami z Rosją i Transnistrią. W 2025 roku kluczowe będą wybory, bezpieczeństwo energetyczne oraz odblokowanie funduszy unijnych. Infrastruktura drogowa pozostaje wąskim gardłem rozwoju gospodarczego kraju.

Obwód Królewiecki

Rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości zarejestrowało regulamin narodowego parku „Wisztyniecki” w obwodzie królewieckim (koniec grudnia 2025). Park o powierzchni 27,63 tys. ha, narzucony przez Kreml mimo sprzeciwu mieszkańców i władz eksklawy, przylega do granicy z Polską i obejmuje część Puszczy Rominckiej. Podzielony na strefy: ścisłej ochrony (4,22 tys. ha wzdłuż granic, do badań i obrony państwa), szczególnie chronioną, rekreacyjną (turystyka, glamping) oraz gospodarczą. Wstęp płatny (300 rubli), wiele miejsc wymaga kodów QR i przepustek FSB. Zagadka: dlaczego mimo oporu stworzono tak restrykcyjny obszar de facto buforowo-wojskowy?

Ukraina

Podzielone opinie Polakow na podstawie sondażu CBOS z grudnia 2025 (27.11-8.12, 948 os.). 48% popiera przyjmowanie uchodźcow z Ukrainy, 46% sprzeciwia sie (najgorsze wyniki od aneksji Krymu w 2014; w 2022 bylo 94% poparcia). Zdecydowani przeciwnicy (19%) przewazaja nad zwolennikami (13%). Sprzeciw najwiekszy na wsi (59%). Co do wojny: 54% za zakonczeniem nawet kosztem strat terytorialnych Ukrainy, 33% (wzrost z 28%) za kontynuacja walki bez ustepstw wobec Rosji. Ukraińskie media podkreślaja spadajace wsparcie i sceptycyzm wobec szybkiego pokoju. Trend: zmeczenie, centralizacja pomocy w miescie.