katharagama dewalaya | සබරගමුවේ සැගවුණු | Uggal Aluthnuwara Katharagama Devalaya | balangoda

Описание: රත්නපුර දිස්තිරික්කයේ ඉඹුල්පේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටි උග්ගල් අළුත්නුවර කතරගම දේවාලය දීර්ඝ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි.අක්කර 10 ක් වු මනරම් භූමි භාගයක තුන්මහල් ප්‍රාකාර මත පිහිටි මලුවේ නටබුන්ව ඇති ටැම්පිට විහාරයත්, දාගැබත්,බෝධින්වහන්සේත්,කඳසුරිදුගේ දෙවොලත් ඒ හා සම්බන්ධ දන්,මුළුතැන් ගෙවල් හා ගබඩා ගෙවල් ද වේ.ප්‍රාසාදය සිව් දෙසට සතර වාහල් දොරටු කරවා,අගනා වාස්තු විද්‍යාත්මක නිර්මාණයන්ගෙන් සමන්විත දේවාල භූමිය සතර වීදියකින් යුක්ත වන අතර,දේවාලයේ ප්‍රධාන වාහල්කඩ අභියස පත්තිනි දේවාලය පිහිටා ඇත.ඊට අමතරව, දේවාලයේ ප්‍රධාන මුරගල අසලින් ගණ දෙවි කෝවිලද එයට ආසන්නයේම ඉපැරණි කොස් රූප්පයද පිහිටා ඇත.පත්තිනිකෝවිල සහ වල්ලි අම්මා කෝවිල සිංහාසන වීදියේ පිහිටා තිබේ.ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුක්ත මෙම කතරගම දේවාලයේ ආරම්භය ශක වර්ෂ 1304 තරම් ඈතට දිව යයි.ගම්පල රාජධානිය පැවති එම වකවානුව,කතරගම දෙවියන් කෙරේ ජන සමාජය තුල තිබු ආගමික විශ්වාසය වර්ධනීය වූ යුගයක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය.එම යුගයේ මෙම දේවාලය ආරම්භ වූ බවට කතා පුවතක් දේවාලය සතු පැරණිම ලිඛිත සාක්ෂිය වන “මැදගම සන්නස” හෙවත් පැරණි ලේඛම් මිටියේ දැකවෙයි.



ශක වර්ෂ 1304 වනවිට මෙම ප්‍රදේශය “මැදගම් නුවර”ලෙස හඳුන්වා ඇත.භාරතයේ මධ්‍ය දේශයෙන් පැමිණ මෙහි පදිංචි ව සිටි “සංඝනාථ” නම් වූ බ්‍රහ්මණයාට කඳසුරිදුන්ගේ හස්තයෙන් ස්වර්ණායුධයක් පහල වන අයුරු සිහිනෙන් පෙනී ඇත.පසුදා අළුයම වැව්තාවුලට පැන් ස්නානය පිණිස පැමිණි මෙම බ්‍රහ්මණයා පෙර දින සිහිනෙන් දුටු ස්වර්ණායුධය අන්දර ගසක වැඩ සිටින අ යුරු දැක තිබේ.එතනින් නික්ම ගිය ඔහු,මේ බව ඔහුගේ සහෝදරයා වන මංගලනාථටත් නාගර දේවී,පරවර දාස,මැදගම බණ්ඩාර ,වන්නිරාළ,බඩහැලවන්නියා,කදිරසිංගා යන අයටත් දන්වා,ඔවුන් සමඟ ස්වර්ණායුධය වැඩ සිටින අන්දර ගස ලඟට ඇවිත් බලා,සත දිනක් පුද පූජා පවත්වා ඇත.



සත්වන දිනට පහන් වූ රාත්‍රියේ දී සංඝනාථ බ්‍රහ්මණයාට එම ස්ථානයට නුදුරින් පිහිටි”ගැටනෙටුල ගස” නම් වූ ගල්ලෙනට දේවාභරණය වැඩම කරවන ලෙස සිහිනෙන් පෙනී ඇත.පසුව උත්සවාකාරයෙන් එම ගල්ලෙනට ස්වර්ණායුධය වැඩම්මවා පුද පූජා පවත්වා ඇත.මෙම ගල්ලෙන අද ද දේවාලයට නුදුරින් පිහිටා තිබේ.මෙසේ පුද පූජා පැවැත්වෙන අතරතුර,මෙම ඓශ්චර්යමත් සිදුවීම් එතෙරවා කෝරළයේ සේනාව සමඟ ගොස් සූර්ය්‍යවංශික පරාක්‍රමබාහු රජුට සැල කරන ලදුව,එම රජුද සිව්රඟ සේනාවන් සමඟ මෙම ස්ථානයට පැමිණ ගල්ලෙනෙහි තැන්පත් කර තිබු ස්වර්ණායුධය දෙස කඩතිර මෑත් කර බලද්දී,එහි තේජානුභාවය දැක මහත් බැතිබර වූ රජු,මැදගම්නුවර තාවකාලිකව රාජධානියක් සකසා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ දේවාලය ස්ථාපිත කිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත.එය රන්කොත් 9කින් යුක්ත අලංකාර දේව ගෘහයක් වූ අතර,ගල්ලෙනහි තැන්පත් කර තිබු ස්වර්ණායුධය මෙම දේවාලේ තැන්පත් කරන ලදී.



ඉන්පසු මැදගම් බණ්ඩාරගේ ගමෙනුත් ගැට්ටපාන ගමෙනුත් වන්නිරාලගේ ගමෙනුත් අමුණු17ක් මඩ බිම අඳවා ,දන්මුළුතන් පවරනු පිණිස ඉඩම් පූජා කර තේවාවන් කිරීම සඳහා රාජකාරි කිරීමට කරදිමල්නාරච්චිරාළ,තටුකොලක පොන්නමල්නාච්චිරාළ හා පොල්බොක්කේ අරුමක්කා ද,දේවාලයට පඬුල්ලා ඇත.මීට අමතරව රංගනාථ,මංගලනාථ යන බ්‍රහ්මණයෝ ද නාගර දේවී,වල්ලි දේවී යන දෙදෙනාද දේවාලයේ තේවාවන් කිරීමට‍ පත් කරන ලදී.දේවාලයේ ලේකම් මිටිය අනුව වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන දේවාලය ඉහතින් සදහන් කළ පැරකුම් රජුගේ ඇවෑමෙන් වසර 200කට පසු ඉදිකිරීමට ද මුල් වී ඇත්තේ පස්වන පැරකුම්බා රජුගේ 3න්වන මුණුපුරා වන “යාපා මහා රජු”ය.යාපා මහා රජු සීතාවක රාජසිංහ රජු සමඟ අවස්ථා කීපයකදීම යුධ වැදුණු නමුදු,රජුගේ සේනාවට දැඩි ලෙස ජීවිත හානි සිදු විය.මේ පිළිබද ව මහත් කම්පාවට පත් යාපා මහා රජු,සීතාවක රජු සමඟ නැවතත් යුද්ධයට යන අතරතුර දී මෙම දේවාල භූමියේ ඇති කොස් ගසක පඬුරක් ගැට ගසා මෙවර මාහට ජයක් ලැබෙන්නේ නම්,කඳසුරිදුන් සඳහා අළුත් දේවාලයක් ඉදිකරනවා යැයි භාර වී ගොස්,සීතාවක රාජු සමඟ යුධ වැදී එයින් දිනා ඇත.පසුව,හුණුවල වෙල්යාය මැදින් ගලා යන ඇල අසලට ගොස්,සීතාවක රජු එතැනට ගෙන්වා,තම අත තිබු පේරස් මුද්ද අම ඇලට දමා,එම ඇල “පේරස් ඇල”නමින් නම් කොට,ඇලෙන් බටහිර කොටස සීතාවකත් නැගෙනහිර කොටස යාපා මහා රජුත් අයිති වන සේ ගිවිසුමකට එළඹ ඇත.

රජු ඉතා සතුටින් තම මාලිගාව කරා ගමන ගත අතර,තමන් භාරයක් වූ බව මතකයෙන් ඉවත්ව තිබුණි.එම ගමන අතරතුර විල්බා අඩවියේදී උගුරේ සෑදුනු ගෙඩියක් හේතුවෙන් රජු අපහසුතාවයට ලක් විය.එ පිළිබද පෙර මැදගම් නුවර දී භාරය අමතක වූ බව වල්ලභයන් විසින් පවසන ලදී.එකෙනෙහිම රජු,මයුර වාහන කොඩිය සිටුවා අලුත්නුවර දේවාලය උදෙසා පුජා වශයෙන් ගම් බිම් පුජා කල අතර ,එවිට‍ ක්‍රමයෙන් උගුරේ ඇතිව තිබු ගෙඩිය සමනයට පත් විය.මෙහිදී පුදන ලද ගම උගුරේ ගෙඩිය සුව වූ බැවින්,”සොරගුණය ” ලෙස හඳුන්වන ලදී.ඉන්පසුව පිලිවෙලින් කොස් ගාමින් ගමක් පුදවා,මල්පේ දොළහ අමුණ පුදවමින්,නැදුන්ගමුව කලවල්පේ පුදවමින් මෙගොඩ හත්බාගෙන් කිංචිගුණේ,පීලිපොත,වරකවෙල,තුම්භාගේ පුදවමින් උඩවෙල පනස් පන් අමුණේ හරිය පුදවමින්,දේවාලය තෙක් “මුත්තෙට්ටුවේ භූමි භාගේ “යයි ප්‍රසිද්ධ කර,ප්‍රථමයෙන් ඉදිකර තිබු මැදගම දේවාලයට නුදුරුව මාලගාගොඩ වැඩ හිද ,දෙවියන්වහන්සේට නුවර කරන්නට ගොඩැලි ක් පේ කරන ලදී.