පැවිද්ද හා උපසම්පදාව

Описание: පැවිද්ද හා උපසම්පදාව
භවභෝග සම්පත්, ඥාති පිරිස් ආදී ගිහි ජීවිතයට අදාළ සියල්ල හැරදමා ගිහිගෙයින් ඉවත් වීමෙන් පැවිද්ද ඇරඹෙන බව.
භික්ෂුව යනු ‘ සිඳුණු බිඳුණු වස්ත්‍ර දරන්නා ය’ එනම් සිවුරු දරන්නා ය, භික්ෂුව යනු ‘ගමෙහි පිඬු පිණිස හැසිරෙන්නා ය’, භික්ෂුව යනු ‘ සසර බිය දකින්නා ය’, ආදි වශයෙන් භික්ෂුව පිළිබඳ නිර්වචන පෙළෙහි දක්නට ඇති බව
‘භික්‍ඛු’ යන වචනය භික්ෂාටන අර්ථයෙන් ප්‍රභවය වී ඇති අතර බුදුදහම එම වචනය භාවිත කරන්නේ සාම්ප්‍රදායික සන්දර්භයෙහි සිටිමින් නොව, ආධ්‍යාත්මික අර්ථයෙන් බව.(“න තෙන භික්ඛකො හොති යාවතා භික්ඛතෙ පරෙ ....”) (භික්ඛක සූත්‍රය- ස.නි.)
ශාස්තෘ ප්‍රසාදයට පත් වන පුද්ගලයා ගිහි ජීවිතය කෙරෙහි කලකිරී සියලු සැපසම්පත් හැර දමා කෙස් රැවුළු කපා පැවිදි බිමට පත් වන බව. (සාමඤ්ඤඵල සූත්‍රය- දී.නි.)
ගිහිගෙය බාධක සහිත, කෙලෙස්වලට ආයතනයක් බව දැක එයින් මිදීම උදෙසා පැවිදි වන බව. (පබ්බජ්ජා සූත්‍රය - සුත්ත නිපාතය)
සියලු දුක් දුරු කර නිර්වාණය සාක්ෂාත් කිරීම බෞද්ධ භික්ෂුවගේ වගකීම හා පරමාර්ථය බව.
බෞද්ධ භික්ෂූව සිවුපසයෙන් තෘප්තිමත් වෙමින් සැහැල්ලු, චාම්, සරල, අල්පේච්ඡ, නිදහස්, සුභරතාවෙන් යුතු ජිවන ප්‍රතිපදාවක් අනුගමනය කරන අතර, පියාපත් බරින් පමණක් යුක්ත වන පක්ෂියකු හා සමාන වන බව. (මහාතණ්හාසංඛය සූත්‍රය - ම.නි.)
සාමණේර දස සීලය, උපසම්පදා සීලය, සතර සංවර සීලය ආදි සීලයන්ගෙන් ශික්ෂණය වන බෞද්ධ භික්ෂුව පරාර්ථය පිණිස කැප කළ ජීවිතයකින් යුක්ත බව.
දසධම්ම සූත්‍රයේ දැක්වෙන පරිදි භික්ෂුවක් මනා සිහි බුද්ධියෙන් ක්‍රියා කරන පරමාදර්ශී චරිතයක් ප්‍රකට කරන බව.
බෞද්ධ පැවිද්ද සාමණේර හා උපසම්පදාව යනුවෙන් දෙයාකාර වන බව.
මුල් කාලයේ දී පැවිද්දත්, උපසම්පදාවත් එකවර ලබා දුන් අතර පසු ව අවස්ථා දෙකක දී ලබා දුන් බව.
භික්ෂු සමාජයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය උපසම්පදාවෙන් ලැබෙන බව.
උප හා සං පූර්ව පද් ධාතු මූලයෙන් නිපන් (උප ූ සං ූ පද්) උපසම්පදාව යන වචනයේ දළ අදහස ‘නිසි තැනට මනා ව පත් වීම’ යන්න බව.
සාමණේර බවින් ඔසවා තැබීම, ‘ මහලු පැවිද්ද ’ ‘අධිශීලයට පත් වීම’ උපසම්පදාව නමින් හැඳින්වෙන බව.
භික්ෂු සංඝ සමාජයේ ආරම්භයේ දී බුදු රජාණන්වහන්සේ විසින් ම ඒහි භික්ඛු ක්‍රමයට නවකයන් පැවිදි උපසම්පදා කරන ලද බව.
සාමණේර සරණාගමන පැවිද්ද පසු ව ඇති වූ අතර එම පැවිද්දට දස සිඛ, දස පරිජි, දස නාසනා ආදිය එක් වූ බව.
මුල් යුගයේ දී පැවිද්ද සඳහා දෙමාපිය අවසරය, වයස් සීමා, නියමිත ආචාර්ය උපාධ්‍යායවරුන් අවශ්‍ය නොවූ අතර පසු ව උපන් ගැටලු නිසා ඒ සියල්ල අනුදන්නා ලද බව.
ආරම්භයේ දී ඕනෑ ම අයකුට පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලැබුණු අතර කලින් කල උපන් ගැටලු හේතුවෙන් පැවිද්ද හා උපසම්පදාව සඳහා සීමා පනවන ලද බව.
උපසම්පදා භික්ෂුවකට අදාළ වගකීම් චුල්ලවග්ගපාළිය, මහාවග්ගපාළිය ආදි විනය මූලාශ්‍රයවල දැක්වෙන අතර නො කළ යුතු දේ පාරාජික හා පාචිත්තිය පාලියේ දක්නට ලැබෙන බව.
උපසම්පන්න භික්ෂූන්ට අදාළ විනය ශික්ෂා 227ක් භික්ෂු ප්‍රාතිමෝක්ෂයේ දැක්වෙන අතර, භික්ෂුණීන්ට අදාළ විනය ශික්ෂා 311ක් භික්ෂුණී ප්‍රාතිමෝක්ෂයේ දැක්වෙන බව.