Układ glimfatyczny w mózgu: ty śpisz, a on robi porządki w głowie

Описание: Układ glimfatyczny w mózgu został opisany w 2012 roku. Jaka jest jego rola? Przede wszystkim oczyszcza nasz mózg ze zbędnych produktów przemiany materii. Można go nieco żartobliwie porównać do... układu kanalizacyjnego. Dlaczego jego praca jest ważna? Przed jakimi problememi ze zdrowiem może chronić układ glimfatyczny? Red. Ewa Kurzyńska pyta prof. Alinę Kułakowską, prezeskę Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Układ glimfatyczny w mózgu - jaka jest jego rola?

W 2012 roku naukowcy odkryli układ glimfatyczny w mózgu. Jego rola w naszym mózgu jest bardzo ważna, to właśnie dzięki niemu zmniejsza się ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych. Dlaczego? Układ glimfatyczny w mózgu dostarcza substancji odżywczych, na przykład glukozy czy lipidów. Jego nie mniej ważną funkcją jest pozbywanie się z mózgu produktów przemiany materii i zanieczyszczeń. Pozostając w naszym mózgu, zapychałyby one nasze centrum dowodzenia, co sprzyjałoby rozwojowi między innymi chorób neurodegeneracyjnych.

-Działanie układu glimfatycznego w mózgu zostało opisane dopiero w 2012 roku. Skąd jego nazwa? Wzięła się z połączenia słów "glej" oraz "limfatyczny". Układ ten został opisany przez profesor Maiken Nedergaard, badaczkę z dziedziny neuroscience. To naukowczyni pochodzenia duńskiego, ale na co dzień pracująca w USA na Uniwersytecie Rochester. Tak się składa, że w mózgu nie ma układu limfatycznego. Tymczasem odpowiada on przede wszystkim za usuwanie zbędnych produktów przemiany materii. Przez wiele lat zastanawiano się więc jak radzi sobie z tym mózg, który stanowi przecież 2 proc. masy ciała człowieka. Zużywa też nawet 20 proc. naszej energii - mówi prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Naukowcy zastanawiali się więc, co dzieje się z metabolitami, czyli zbędnymi produktami przemiany materii. Przez lata pojawiały się zatem różne koncepcje. Jedna z nich głosiła, że mózg jest zdolny do swoistego recyklingu tych substancji, co jednak z czasem okazało się nieprawdą.

-Okazało się, że dzięki krążeniu płyn mózgowo-rdzeniowy wypłukuje zbędne produkty przemiany materii. Następnie płyn ten dociera do układu żylnego, dzięki czemu metabolity mogą opuścić nasz mózg - wyjaśnia ekspertka.

Ja sprzątam, a ty śpisz

Kiedy układ glimfatyczny jest najbardziej aktywny? Jak się okazuje, działa on pełną parą, gdy my odpoczywamy, a mówiąc precyzyjniej, kiedy śpimy.

-W trakcie naszego snu aktywność układu rośnie ponad dwukrotnie. My śpimy, a nasz mózg się regeneruje. Uczestniczy w tym układ glimfatyczny, który mówiąc kolokwialnie "sprząta" nasz mózg. Aktywności układu glimfatycznego sprzyja też aktywność fizyczna - mówi prof. Kułakowska.

Zapraszamy na nasze inne kanały mediów społecznościowych:
Spotyfi: https://open.spotify.com/show/35OicJI...
Instagram: / dlugo_i_szczesliwie_podcast
Facebook: / dlugoiszczesliwie.podcast
Linkedin: /   / posts  


Co ciekawe, dla wydajności układu ważna jest też pozycja w jakieś śpimy.

-W sposób naturalny większość naczelnych, w tym ludzie, najchętniej sypia na boku. Jest to najbardziej fizjologiczna pozycja, która sprzyja aktywności tego układu - mówi prof. Kułakowska.

Badania potwierdzają, że osoby cierpiące na choroby neurodegeneracyjne częściej śpią na plecach.