Kjötmjölsdreifing á Heiðarlæk Rangárvöllum

Описание: Heiðarlækur er svæði sem tekið hefur verið út úr jörðinni Heiði sem er á Rangárvöllum nokkru ofan Gunnarsholts. Þar hefur landeigandinn, Októ Einarsson, unnið að uppgræðslu í samvinnu við Land og skóg frá árinu 2015 og er einnig með samning við stofnunina um skógrækt á lögbýlum.
Á svæðinu er mikið um sandi orpin hraun. Þar hefur verið borinn á tilbúinn áburður og aðallega birki gróðursett í kjölfarið ásamt nokkru af ösp og stafafuru. Undanfarin ár hefur verið dreift blöndu af kjötmjöli og hænsnaskít á rýra mela ásamt tilbúnum áburði þar sem erfitt er að koma við dreifingu á kjötmjöli. Slík dreifing sést vel í meðfylgjandi myndbandi sem Ævar Leví Pierreson tók.
Sumarið 2024 var dreift tilbúnum áburði á um 20 hektara á Heiðarlæk en kjötmjöli og hænsnaskít á um 60 hektara, samtals um 70 tonnum af tilbúnum og lífrænum áburði. Á þessu svæði sem myndbandið sýnir voru gróðursettar vorið 2024 samtals um 105.000 trjáplöntur, mest af birki eða um 66.000 plöntur, um 15.000 aspir og um 25.000 af stafafuru. Um haustið var svo áformað að gróðursetja 65.000 tré til viðbótar í þetta svæði, megnið birki. Í heildina hafa verið gróðursett um 800.000 tré á jörðunum Heiðarlæk, Heiðarbakka og Heiðarbrekku.
Kjötmjöl hefur reynst afar vel til uppgræðslu á Suðurlandi. Jafnvel þótt gróður sé lengur að bregðast við slíkri áburðargjöf en tilbúnum áburði endast áburðaráhrif kjötmjölsins lengur auk þess sem kjötmjölið ýtir undir aukið jarðvegslíf. Slík áburðargjöf er því mjög gagnleg til að byggja upp gróður- og jarðvegshulu sem dugar til að koma gróðurframvindu í gang, myndar fræset fyrir margvíslegan gróður og eykur líkur á að gróðursettar trjáplöntur komist á legg. Þetta hefur ekki síst komið vel í ljós í Hekluskógaverkefninu sem snýst um endurheimt birkiskóglendis á áhrifasvæði Heklu.
Októ Einarsson fékk Landgræðsluverðlaunin árið 2023 fyrir ötult landbótastarf sitt á Heiðarlæk aðliggjandi jörðum. Umfang starfsins hefur stöðugt aukist með árunum. Heildarstærð þess svæðis sem þegar hefur verið unnið á er nú um 200 hektarar og af nógu er að taka enn.

Heiðarlækur is an area that has been taken out of the land Heiði, located on Rangárvellir, a few blocks above Gunnarsholt. The owner of the land, Októ Einarsson, has been working on excavation in cooperation with Land and Forest since 2015 and also has an agreement with the Institute for Forestry in Rural Areas.
A significant portion of the terrain consists of lava fields partially covered in sand. Artificial fertiliser has been applied, followed by the planting of primarily downy birch seedlings as well as some black cottonwood and contorta pine. Recently, a combination of meat meal and chicken manure has been distributed across gravel areas lacking sufficient nutrients, along with artificial fertiliser, specially in areas where meat meal distribution is challenging. The accompanying video footage captured by Ævar Leví Pierreson illustrates the meat meal distribution procedure.
In the summer season 2024, approximately 20 hectares of Heiðarlækur received artificial fertiliser, while approximately 60 hectares received meat meal and chicken manure, totaling around 70 metric tons of both artificial and organic fertilisers. The video showcases an area where 105,000 trees were planted in the spring of 2024, predominantly birch (66,000 plants), along with approximately 15,000 black cottonwood seedlings and 25,000 contorta pine. An additional 65,000 trees, primarily birch, were intended for planting same autumn within the same area. Notably, a total of approximately 800,000 trees have now been planted across the areas of Heiðarlækur, Heiðarbakki, and Heiðarbrekka.
The application of meat meal has clearly demonstrated its efficacy in soil rehabilitation efforts within the southern region of Iceland. While vegetation exhibits a more pronounced response to the application of synthetic fertilisers, meat meal provides a longer-lasting fertilising effect and facilitates soil biogenesis. Consequently, this organic fertiliser plays a pivotal role in enhancing soil characteristics and promoting the restoration of vegetation, thereby establishing a suitable environment for the germination and growth of diverse plant species, and augmenting the survival prospects of planted tree seedlings. The aforementioned benefits have been particularly evident in the Hekla Forest Project, which is focused on the revitalisation of birch forests across extensive areas surrounding the Hekla Volcano.
Mr. Októ Einarsson was one of the recipients of the annual Land Reclamation Prize in 2023. This award recognises his significant contributions to land reclamation and forestry in Heiðarlækur and neighboring areas. His work has steadily increased over the years, resulting in approximately 200 hectares of land being transformed from a desolate state to a process of steady vegetation improvement. However, there is still considerable potential for further land reclamation in the area.