Kriva Feja - Bosilegrad (Ruski put) / SRPSKI PUTEVI

Описание: Ruta na mapi: https://ridewithgps.com/routes/33666395

Neasfalitirani deo Ruskog puta od skretanja za skijalište i pl. dom u Krivoj Feji do Bosilegrada (raskrsnice za selo Dukat i Trgovište (i ovaj put je neasfaltiran) i Bosilegrad). Iskreno, nisam znao zbog čega se ovaj put naziva Ruski, kasnije sam malo istraživao i saznao mnogo zanimljivih podataka, sledi tekst:

PUT od sela Korbevac kod Vranjske banje, preko Sebevranja, Klisurice i Nesvrte stiže do Krive Feje, a zatim preko Besne kobile, nastavlja ka Bosilegradu, u ukupnoj dužini od 70 kilometara i dalje je poznat kao Ruski put. Iako je građen pre gotovo 100 godina, i dalje je važna saobraćajnica ovog kraja.

Nakon Oktobarske revolucije i Ruskog građanskog rata 1917. godine, hiljade izbeglih Rusa našlo je utočište u Srbiji, i znatno su doprineli razvoju zemlje na polju nauke, kulture i umetnosti. Mnoga njihova dostignuća su s vremenom zaboravljena, ali na jugu Srbije o tome i dalje stoji trajan dokument.

Prema pisanim tragovima i priči meštana, put je gradilo oko 5.000 kozaka sa Dona i Kubanja u periodu od 1921. do 1925. godine. Vrleti južne Srbije krčila je čuvena Kubanska kozačka divizija, čiji je komandant bio belogardejski general Vasiljij Logvinov.

MNOGI od donskih kozaka ovde su položili svoj život radeći na izgradnji. Stare hronike kažu da je rad bio iscrpljujući, a teren nepristupačan i planinski. Ipak, sposobni ruski neimari su uspeli da krvlju i znojem sagrade saobraćajnicu neobično važnu za ovaj slabo razvijeni deo Srbije.

Ruski put bio je u to vreme glavna veza južne Srbije i Bugarske, a nakon kapitulacije, bugarska vojska se upravo njime povukla u jesen 1944. godine.

Tokom godina, iz sela kroz koja prolazi Ruski put, izuzev Korbevca, stanovništvo se iseljavalo u potrazi za boljim životom, te su danas ostala uglavnom malobrojna staračka domaćinstva.

DELO donskih i kubanjskih neimara, ipak, nije zaboravljeno. U selu Korbevac i na Besnoj kobili kozacima su podignuti spomenici, kao večni spomen na ono što su uradili i dali srpskom narodu.

"Kubanska kozačka divizija, braći kozacima stradalim u tuđini 1921-1925. godine" - stoji na spomeniku stradalim Rusima u Korbevcu.

Put je i dalje u upotrebi, ali je deonica preko Besne kobile od tucanika zimi neprohodna, osim za kamione i terenska vozila obližnjeg rudnika "Grot" u Krivoj Feji.

Ruski put i danas posle skoro jednog veka ostaje kao trajno svedočanstvo o umešnosti i istrajnosti graditelja, ali i prijateljstvu koje povezuje ruski i srpski narod.