Dudok tankstation ESSO - Groningen 1955

Описание: Dudok tankstation Esso
De plek waar, in het oude Dudok-paviljoen, nu (2026) Bakkerij- en Koffie-Kiosk ‘Vandeeg Vandaag’ in zit, is al eeuwenlang in beweging. In de 17de eeuw lag hier een haventje, waar turf, bakstenen en andere goederen op de Diepenring werden overgeslagen. ESSO diende begin jaren 50 een verzoek in tot het bouwen van een Filling Pump Station (benzinepomp) op het langgerekt driehoekig stuk grond aan de Turfsingel. Tegenover dit stuk grond stond, op de kop van het Boterdiep, een prachtig transformatorhuisje van stadsarchitect Mulock Houwer. De gemeente wilde deze echter om verkeerstechnische redenen verplaatsen naar de overzijde en er werd ESSO dan ook geen bouwvergunning verleend. Om toch een bouwvergunning van de gemeente te kunnen krijgen moest ESSO dit beoogde netstation in het nieuw te bouwen vulstation onderbrengen. Na onderhandelingen tussen gemeente en ESSO, is de aardoliemaatschappij akkoord gegaan met een benzinestation met geïntegreerd netstation en kon op 4 aug. 1954 alsnog een bouwvergunning worden verleend voor een combinatie van benzinestation en transformatorhuisje onder één kap. Ivm na-oorlogse materiaalschaarste wilde ESSO een ‘Filling Pump zonder luifel’ bouwen. Het is een ontwerp van architect W.M. Dudok uit Hilversum en de aannemer was Geerdink uit Rotterdam. De bouw startte in 1954 en kwam in 1955 gereed. De bouwkosten bedroegen f. 40.000. Het Groninger ontwerp is het enige met een grote afwijking t.o.v. het standaardmodel, omdat het is ontworpen met een geïntegreerd netstation. De helft van de gevels was hierdoor gesloten, bedekt met stalen platen en dus juist niet transparant. Die wijziging in het ontwerp was zeer tegen de zin van Dudok en dat maakt het extra bijzonder, want juist deze afwijking maakt het gebouw uniek. Op 3 juni 1955 werd het ‘Vulstation’ in gebruik genomen. Voor ESSO werd het geëxploiteerd door J. de Jong en Zonen, die een garagebedrijf in de nabij gelegen Bloemstraat (12) hadden. In totaal bouwde ESSO, tot 1967, 112 gestandaardiseerde Dudok-paviljoens, waarvan er nog maar twee over zijn. Het Dudok-Paviljoen aan de Turfsingel in Groningen is echter de enige die nog op de originele locatie staat. Na een aflopend contract, trok ESSO zich in 1983 terug. ESSO exploiteerde de pomp 27 jaar, van 1955-1982. De gemeente was onderhand eigenaar van het markante gebouw, liet een luifel over de benzinepompen bouwen en verhuurde het benzinestation aan de 'witte pompen' maatschappij BIM. Deze exploiteerde de pomp 25 jaar, van 1983-2008. anaf 2008 werd het benzinestation geëxploiteerd door Gulf. Het Dudok gebouw kreeg in 2010 de status van Rijksmonument. In 2018 is aan de huurperiode van Gulf een einde gekomen. Gulf exploiteerde de pomp 10 jaar, van 2008-2018. Vanaf 2018 werd er gesproken over een horecabestemming van het Dudok gebouw en kreeg de pompluifel een opvallende roze kleur in het kader van het ‘Let’s Gro Festival’. In de loop van 2022 werd het gebied rond het tankstation gewijzigd in een groene plek aan het water. Het pompgedeelte met de luifel werd verwijderd en het terrein gesaneerd. Er werd een prijsvraag uitgeschreven met 3 ontwerpen. Ontwerp C van Marseille Buiten en IRIS werd gekozen tot favoriet. Ooit konden Stadjers bij het Dudok-pomp brandstof tanken. Na herinrichting als ‘pleisterplaats’, kunnen Stadjers bij ‘Dudok aan het Diep’ zelf even bijtanken.


Tekstbronnen:
• Groninger Architectuurmaand: Dudok aan het Diep — Groninger Architectuurmaand
• Monumenten. nl: https://www.monumenten.nl/monument/53...
• 400 jaar Niewe Stadt: www.400jaarniewestadt.nl/8-turfsingel/
• Stadsblog Sikkom: https://sikkom.nl/grunngids/Hoe-staat...
• Binnenstad Groningen: https://ruimtevoorjou.groningen.nl/pr...
• Werk van Dudok: https://www.vanhoogevest.nl/wp-conten...
• Vandeeg Vandaag: https://www.vandeegvandaag.nl/overons
•

Foto- en filmbronnen:
• Groninger Architectuurmaand: Dudok aan het Diep — Groninger Architectuurmaand
• Binnenstad Groningen: https://ruimtevoorjou.groningen.nl/pr...
• 400 jaar Niewe Stadt: www.400jaarniewestadt.nl/8-turfsingel/
• Werk van Dudok: https://www.vanhoogevest.nl/wp-conten...
• RTV Noord
• OOG Groningen
• Stadsblog Sikkom: https://sikkom.nl/grunngids/Hoe-staat...
• IRIS Architecten: https://irisarchitecten.nl/08-03-2022...
• BeeldbankGroningen.nl
• Delpher.nl
• Facebook: https://www.facebook.com/share/g/19aN...
• Facebook: https://www.facebook.com/share/g/1AUm...
• Eigen foto- en filmmateriaal

Muziekbron:
• via YouTube account @NoirJazzCats_Playlist