AGEs: Ο "κρυφός" λόγος που γερνάμε πιο γρήγορα!

Описание: Ο Στέλιος Πανταζής δέχεται ραντεβού στο ιατρείο του στη Λεωφόρο Μεσογείων 303 στο Χαλάνδρι (κοντά στο μετρό του Χολαργού) και διαδικτυακά μέσω Skype, Zoom, Viber κτλ.

Για να κανονίσετε ραντεβού μπορείτε να καλέσετε στο 2102628639.

Έχετε προσέξει ποτέ πώς ροδίζει η κόρα του ψωμιού στο φούρνο; Ή εκείνη την υπέροχη, καραμελωμένη κρούστα που πιάνει μια μπριζόλα στο τηγάνι; Αυτή η μυρωδιά και το χρώμα είναι το αποτέλεσμα μιας χημικής αντίδρασης που οι επιστήμονες ονομάζουν αντίδραση Maillard. Είναι η χαρά της μαγειρικής. Τι θα γινόταν όμως αν σας έλεγα ότι ακριβώς το ίδιο πράγμα συμβαίνει αυτή τη στιγμή μέσα στο σώμα σας; Ότι τα κύτταρά σας, οι αρτηρίες σας και το δέρμα σας... «ψήνονται» αργά και σταθερά εκ των έσω;
Σήμερα θα μιλήσουμε για τα AGEs, τα Advanced Glycation End Products, ή στα ελληνικά, τα Προχωρημένα Προϊόντα Γλυκοζυλίωσης. Μπορεί το όνομα να ακούγεται περίπλοκο, αλλά η ουσία είναι απλή: είναι οι ουσίες που προκαλούν τη γήρανση και τη φθορά του οργανισμού μας. Και το πιο ενδιαφέρον; Έχουμε τον απόλυτο έλεγχο στο πόσα από αυτά συσσωρεύουμε.
Ας το δούμε απλά. Φανταστείτε τη ζάχαρη που κυκλοφορεί στο αίμα σας. Όταν έχουμε περισσότερη από όση χρειαζόμαστε, αυτή η ζάχαρη γίνεται «κολλώδης». Αρχίζει και προσκολλάται πάνω σε πρωτεΐνες και λίπη του σώματος. Αυτή η ένωση δημιουργεί τα AGEs. Σκεφτείτε τα σαν μια μορφή βιολογικής «σκουριάς». Όπως η σκουριά καταστρέφει το μέταλλο ενός αυτοκινήτου, έτσι και τα AGEs καταστρέφουν τη δομή των κυττάρων μας.
Το πρόβλημα με αυτά τα μόρια είναι ότι το σώμα μας δεν ξέρει πώς να τα ξεφορτωθεί εύκολα. Συσσωρεύονται στους ιστούς και τους κάνουν δύσκαμπτους. Για παράδειγμα, σκεφτείτε το κολλαγόνο. Το κολλαγόνο είναι η πρωτεΐνη που κρατάει το δέρμα μας ελαστικό και νεανικό. Όταν τα AGEs επιτίθενται στο κολλαγόνο, αυτό χάνει την ελαστικότητά του, σπάει και κάπως έτσι εμφανίζονται οι ρυτίδες και η χαλάρωση. Αλλά αυτές οι αλλαγές στο δέρμα φαίνονται εξωτερικά. Το ίδιο συμβαίνει στις αρτηρίες σας, οι οποίες σκληραίνουν, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την καρδιά, και στα μάτια σας ή στα νεφρά σας.
Από πού προέρχονται όμως όλα αυτά; Έχουμε δύο πηγές. Η μία είναι εσωτερική. Αν οι τιμές του σακχάρου σας είναι συνεχώς ανεβασμένες, το σώμα σας μετατρέπεται σε ένα εργαστήριο παραγωγής AGEs. Η δεύτερη πηγή, και ίσως η πιο σημαντική για την καθημερινότητά μας, είναι η διατροφή. Υπάρχουν τροφές που είναι από τη φύση τους πλούσιες σε AGEs, αλλά κυρίως υπάρχουν τρόποι μαγειρέματος που τα εκτοξεύουν στα ύψη.
Και εδώ είναι το πρόβλημα: Οι πιο νόστιμες τροφές είναι συνήθως οι πιο επικίνδυνες. Το τηγάνισμα, το ψήσιμο στα κάρβουνα και το BBQ δημιουργούν τεράστιες ποσότητες AGEs λόγω της πολύ υψηλής θερμοκρασίας και της έλλειψης υγρασίας. Ένα κομμάτι κρέας που έχει ψηθεί στο γκριλ μέχρι να «αρπάξει», μπορεί να έχει έως και 100 φορές περισσότερα AGEs από το ίδιο κομμάτι κρέας αν το είχαμε βράσει ή το είχαμε μαγειρέψει στον ατμό. Τα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα πατατάκια, τα μπισκότα και τα τυριά που έχουν υποστεί μεγάλη ωρίμανση, είναι επίσης πάρα πολύ πλούσια σε αυτές τις ενώσεις.
Ίσως τώρα σκέφτεστε: «Δηλαδή πρέπει να τρώω μόνο στον ατμό για το υπόλοιπο της ζωής μου;». Η απάντηση είναι όχι. Η επιστήμη μας δίνει μερικά πολύ έξυπνα «όπλα» για να απολαμβάνουμε το φαγητό μας μειώνοντας τη ζημιά. Το πρώτο και πιο δυνατό όπλο είναι τα οξέα. Αν μαρινάρετε το κρέας σας σε λεμόνι ή ξίδι πριν το ψήσετε, μπορείτε να μειώσετε την παραγωγή των AGEs ακόμα και στο μισό! Το οξύ δρα σαν ασπίδα που εμποδίζει τη χημική αντίδραση.
Δεύτερον, η θερμοκρασία και η υγρασία. Προτιμήστε το μαγείρεμα σε χαμηλότερη φωτιά για περισσότερη ώρα, ή χρησιμοποιήστε μεθόδους που κρατούν την υγρασία στο φαγητό, όπως η κατσαρόλα ή ο ατμός ή το σου βιτ. Το νερό εμποδίζει το σχηματισμό αυτών των τοξικών ενώσεων.
Τρίτον, τα μπαχαρικά και τα βότανα. Η κανέλα, το κουρκουμάς, το τζίντζερ και η ρίγανη δεν προσθέτουν μόνο γεύση. Είναι γεμάτα αντιοξειδωτικά που βοηθούν το σώμα να εξουδετερώσει τη ζημιά που προκαλούν τα AGEs. Σκεφτείτε τα σαν τους πυροσβέστες που σβήνουν τις μικρές φωτιές που ανάβει η γλυκοζυλίωση μέσα σας.
Και βέβαια, μην ξεχνάτε την κίνηση. Η σωματική άσκηση είναι ο καλύτερος τρόπος να «καίμε» τη ζάχαρη πριν προλάβει να κολλήσει στις πρωτεΐνες μας. Ακόμα και ένας σύντομος περίπατος μετά το φαγητό μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στα επίπεδα των AGEs που θα παραχθούν εκείνη την ώρα.
Κλείνοντας, θέλω να θυμάστε το εξής: Η γήρανση είναι μια φυσιολογική διαδικασία, αλλά ο ρυθμός με τον οποίο γερνάμε είναι, σε μεγάλο βαθμό, στο χέρι μας. Δεν χρειάζεται να είμαστε τέλειοι. Χρειάζεται απλώς να είμαστε συνειδητοποιημένοι.