Her Şeyin Bir Sebebi Mi Var? Hume’un Patlattığı Bomba

Описание: Evreni anlamaya çalışırken en güvendiğimiz varsayım şudur: Her şeyin bir sebebi vardır.
Gündelik hayatta bu ilke sayesinde ayakta kalırız; bilim bu ilkeyle işler, metafizik bu ilkeyle konuşur, teoloji bu ilkeyle Tanrı’ya ulaşmaya çalışır. Duman varsa ateş, hareket varsa kuvvet, evren varsa bir neden… öyle değil mi?

İşte tam bu noktada, 18. yüzyılda David Hume sahneye çıkar ve soruyu acımasızca sorar:
Biz gerçekten “neden”i mi görüyoruz, yoksa sadece olayların peş peşe gelmesine mi alışığız?

Bu video, Hume’un nedensellik anlayışını masaya yatırıyor.
Nedenselliğin evrenin nesnel bir yasası mı, yoksa zihnin pratik bir alışkanlığı mı olduğunu sorguluyor. Bilardo toplarından tümevarım problemine, kozmolojik kanıttan Kant’ın zihinsel kategorilerine kadar uzanan bu tartışma, sadece felsefeyi değil; bilimin ve teolojinin temelini de sarsıyor.

Eğer nedensellik zorunlu değilse:
– Evrenin bir nedeni olmak zorunda mı?
– Kozmolojik kanıt hâlâ ayakta mı?
– “İlk neden” gerçekten bir çözüm mü, yoksa zihinsel bir kaçış rampası mı?

Video boyunca Hume’un şüpheciliğinin modern fizikte, özellikle kuantum belirsizliğinde nasıl yankı bulduğunu da göreceksiniz. Belki de evren, bizim “neden” arama ihtiyacımızdan tamamen bağımsızdır. Belki de varlık, açıklamaya muhtaç olmayan bir brüt gerçekliktir.

Bu içerik rahatlatmak için değil, rahatsız etmek için var.
Çünkü düşünce, ancak alışkanlıklarını kaybettiğinde ilerler.

Daha fazla sorgulama için abone ol,
yorumlarda itiraz et, karşı çık, dağıt çünkü felsefe uzlaşmayla değil çatışmayla ilerler.

Aylaklık zihnin özgürlüğüdür.

#nedensellik #davidhume #felsefe #kozmolojikkanit #metafizik #kant #kuantum #evren #zorunluvarlik