ABSURDY PRL-u Brakowało wszystkiego oprócz absurdu | Kolejki kartki Pewex cenzura i Bareja 1952-1989

Описание: Absurdy PRL-u w jednej opowieści 45lat kraju, w którym krawat nazywał się urzędowo „zwis męski”, paszport był własnością państwa i oddawało się go do MSW po powrocie z zagranicy, a papier toaletowy był towarem deficytowym zdobywanym za oddaną makulaturę. Film prowadzi przez codzienność Polski Ludowej od poznańskiego Czerwca 1956 (50-80 zabitych, tysiące rannych), przez Grudzień 1970 na Wybrzeżu (Gdynia, Gdańsk, Szczecin), Radom i Ursus czerwca 1976, aż po Sierpień 1980 — 21 postulatów gdańskich i narodziny Solidarności, która w szczycie liczyła 10 milionów członków.

W środku: daty, liczby, konkretne fakty. System kartkowy wprowadzany w PRL trzy razy (1944-1949, 1951-1953, 1976-1989) — trzynaście ostatnich lat na mięso, cukier, masło, mąkę, kaszę, ryż, mydło, proszki, alkohol, benzynę i obuwie. Dni bezmięsne w restauracjach — poniedziałki, potem też środy. Pewex i bony Banku Pekao emitowane w 1960, 1969 i 1979 roku (nominały od 1 centa do 100 dolarów); kurs czarnorynkowy dolara rosnący od 70-80 złotych w latach 60., przez ~400 zł w stanie wojennym, do 7000-7500 zł tuż przed 1989 — przeciętna pensja wynosiła wtedy 15-40 dolarów miesięcznie. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk działał od 1946 do 1990 — 44 lata cenzury, „zapisów”, „półkowników” Wajdy, Kieślowskiego i Holland, i zamiany linii „Polska od morza do morza” na „od gór aż do morza”. 13 grudnia 1981 — stan wojenny gen. Wojciecha Jaruzelskiego, godzina milicyjna 22:00-6:00, internowanych około 10 tysięcy osób; zawieszenie 31 XII 1982, zniesienie 22 VII 1983. 4 czerwca 1989 — wybory kontraktowe, Komitet Obywatelski „Solidarność” zdobywa 99 ze 100 miejsc w Senacie i wszystkie możliwe 161 mandatów w Sejmie.

Film nie jest sentymentalny i nie ma w nim tęsknoty za PRL-em. Jest w nim szacunek dla ludzi, którzy w absurdalnym systemie próbowali żyć normalnie — stali w kolejkach od piątej rano, organizowali listy społeczne i nocne dyżury pod sklepem, drukowali książki w drugim obiegu w piwnicach pod nosem bezpieki, uczyli dzieci prawdziwej historii wbrew podręcznikom. I tłumaczy, czemu czarny humor, nieufność do władzy i odruch „kup, jak jest, bo jutro może nie być” zostały w kulturowym DNA Polaków do dziś.

ROZDZIAŁY:
0:00 Hook — zwis męski, kolejka po nic, paszport nie twój
0:26 Tytuł — Absurdy PRL-u, kraj, w którym brakowało wszystkiego
0:34 Zarys — kolejki, kartki, cenzura, Peweks, szkoła, paszport
1:01 Rozdział I — Kolejka
1:04 Stanie „za czymś” — piąta rano i pytanie „co dają?”
1:26 Lata 80. — listy społeczne, nocne dyżury pod sklepem
1:51 Papier toaletowy — towar deficytowy za makulaturę
2:18 Produkty „czekoladopodobne” — bez kakao, bo kakao deficytowe
2:44 Rozdział II — Kartki na wszystko
2:47 System kartkowy — trzy razy w PRL, 1976-1989 trzynaście lat
3:14 Jak działały kartki — prawo do stania w kolejce
3:38 Dni bezmięsne — poniedziałki i środy lat 80.
3:57 Spod lady — „Miś” Barei i ekonomia znajomości
4:23 Rozdział III — Dwa światy (Pewex)
4:25 Pewex — Przedsiębiorstwo Eksportu Wewnętrznego, Marlboro za dolary
4:56 Bony Banku Pekao — 1960, 1969, 1979; kurs $: 70 zł → 7500 zł
5:34 Cinkciarze — „kupię dolary, sprzedam dolary” pod hotelami
5:57 Rozdział IV — Nożyczki (Cenzura)
6:01 GUKPPiW — 1946-1990, 44 lata kontroli każdego słowa
6:21 Cenzura w praktyce — „od gór aż do morza”, wódka zamieniana na kawę
6:50 Półkowniki — Wajda, Kieślowski, Holland walczą o każdą scenę
7:13 Drugi obieg — podziemne drukarnie i powielacze w piwnicach
7:37 Rozdział V — Nie twoje (Paszport)
7:40 Paszport — własność państwa, oddawany do MSW po powrocie
8:05 Wyjazdy — zezwolenie na Zachód, wkładka do dowodu na demoludy
8:24 Czyn społeczny — Warszawa 1945-1973, 9,3 mln osób, 32,8 mln godzin
8:57 Nowomowa — krawat jako „zwis męski”, walka o czystość języka
9:23 Rozdział VI — Telewizja kłamie
9:27 Propaganda sukcesu — plan pięcioletni w cztery lata vs puste półki
9:56 1 Maja — obowiązkowe pochody, transparenty, portrety przywódców
10:24 Szkoła — Katyń przemilczany, AK oczerniana, przysposobienie obronne
10:51 Stanisław Bareja — „Miś”, „Alternatywy 4”, śmiech jako broń
11:17 Epilog
11:20 45 lat PRL — trzy generacje; instynkt „kup, jak jest, bo jutro może nie być”
11:48 Puenta — szacunek dla ludzi, którzy próbowali żyć normalnie