Mari Boine - I Come From The Other Side

Описание: **Samowie są potomkami przedindoeuropejskiego ludu zwanego Lappami, który zamieszkiwał tereny Fennoskandii od czasów ostatniego zlodowacenia (10 tys. lat temu). Ten koczowniczy lud trudnił się głównie myślistwem. Początkowo zamieszkiwali oni obszar współczesnej Finlandii, później zostali zepchnięci na północ przez ludy skandynawskie i ugrofińskie. Genetycznie Samowie są dość odlegli od innych ludów żyjących w Skandynawii, wykazując stosunkowo najbliższe (acz niewielkie) spokrewnienie z Finami przypuszczalnie w efekcie setek lat mieszania się populacji. Zajmują oni najmniej korzystne obszary tundry polarnej. Lud ten nadal trudni się tradycyjnymi zajęciami: myślistwem (Samowie leśni), rybołówstwem (Samowie nadbrzeżni) czy hodowlą reniferów (Samowie górscy). Silne procesy asymilacyjne wymusiły na większości z nich przejęcie osiadłego trybu życia, choć przez długi okres granice poszczególnych krajów nie miały dla koczowniczych Samów większego znaczenia. Wśród Samów ciągle żywy jest folklor, m.in. oryginalny strój ludowy, rytmiczna forma śpiewu tzw. joikowanie oraz zdobnictwo w rogu, kości i drewnie. Ciągle obecne są elementy szamańskich praktyk i animistycznych wierzeń. [wiki] **Sámi, w pełnych tajemniczej symboliki legendach, określają się jako lud słońca i wiatru. Słońca, którego w północnej Skandynawii jest tak mało, że każdy promień to cenny dar bogów, i wiatru, który podczas długiej polarnej zimy reguluje rytm życia. Lapończycy uważają się za jedynych obok Basków rdzennych Europejczyków. Rzeczywiście, żyli we wschodniej i północnej Europie, zanim dotarli tu Słowianie, Germanie i inne ludy indoeuropejskie. Wciąż rozpoznać można ich charakterystyczne, laponoidalne rysy twarzy. W odróżnieniu od wysokich, jasnowłosych sąsiadów rdzenni Skandynawowie są niscy, czarnowłosi, mają szerokie twarze o wystających kościach policzkowych. Trzy, cztery tysiące lat temu przemierzali swymi zaprzęgami całą północno-wschodnią Europę. Ślady paleolitycznego osadnictwa odkryte w Świdrze pod Warszawą pozostawili prawdopodobnie przodkowie Lapończyków lub spokrewnionych z nimi Samojedów. **W grudniu najpopularniejszym człowiekiem na ziemi jest Mikołaj, który mieszka w niewielkiej drewnianej wiosce niedaleko Rovaniemi w Laponii.(!) Prawdziwi gospodarze tej północnej krainy, niewiele mają jednak wspólnego z przesiąkniętą komercją nowoczesną tradycją bożonarodzeniową!
--------------------------------
I Come From The Other Side (Boađán Nuppi Bealde)
Artist: Mari Boine (Mari Boine Persen)
Album: Gávcci Jahkejuogu / Eight Seasons (2002)
--------------------------------- [english translation]
I Come From The Other Side

Your nourishing writings
Silent commands
Eternal traveling back and forth
My ice-departures (?)
Your hard prohibitions
Oh these unmarked paths

If you said my name

Your nourishing writings
Silent commands
Eternal traveling back and forth
My ice-departures (?)
Your cloudy worlds
Oh these unmarked paths

If you said my name

In the shivering shadow
Witnessing the sky of lightning
I confess my love
Under your blanket of stars
I set off with the wind
Here the prince of my heart

If you said my name
--------------------------- [sami]
Boađán Nuppi Bealde
Du álbmás čállosat
Jáhovis gohččumat
Agálaš duohkot deike johtin
Mu jieknavuolgimat
Du garra gildosat
Vuoi dáid dihkkátkeahtes luottaid

Jos don mu nama dajašit

Du álbmás čállosat
Jáhovis gohččumat
Agálaš duohkot deike johtin
Mu jieknavuolgimat
Du mosko máilmmet
Vuoi dáid dihkkákeahtes luottaid

Jos don mu nama dajašit

Soaiggehahtti suoivanis
Álddagasaid albmi vihtanin
Dovddastan ráhkisvuohtan
Du nástegokšasa vuol‘
Luoitilan biekka miel‘
Dá mu váimmu prinsan

Jos don mu nama dajašit
---------------------------