H.H Thubten_zopa_rimpoche|short biography|

Описание: थुब्तेन जोपा रिन्पोचे (तिब्बती: ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ་, वाइली: Thub-bstan Bzod-pa) एक प्रसिद्ध तिब्बती बौद्ध लामा थिए। उहाँको जन्म नाम दावा छोटार थियो। उहाँ ३ डिसेम्बर १९४५ मा नेपालको सोलुखुम्बु क्षेत्रमा रहेको थामी (थाङ्मे) गाउँमा जन्मनुभएको थियो। यो ठाउँ माउन्ट एभरेस्ट नजिकै छ। उहाँ गेलुग सम्प्रदायका लामा हुनुहुन्थ्यो र महायान बौद्ध परम्पराको संरक्षण तथा प्रसारमा ठूलो योगदान दिनुभयो।
उहाँको जन्मदेखि नै विशेष संकेतहरू देखिएका थिए। सानै उमेरमा, करिब ३-४ वर्षको हुँदा, उहाँलाई लावुडो लामा कुन्साङ येशेको पुनर्जन्मका रूपमा चिनिनुभयो। लावुडो लामा त्यही क्षेत्रका एक महान् योगी थिए, जसले लावुडो गुफामा ध्यान गर्दै बिताएका थिए। बालक दावाले सानैमा लावुडो गुफातिर चढ्न खोज्ने गर्थे, जसले सबैलाई आश्चर्यमा पार्थ्यो।
१० वर्षको उमेरमा उहाँ तिब्बत जानुभयो र डोमो गेशे रिन्पोछेको मठमा अध्ययन तथा ध्यान गर्नुभयो। तर १९५९ मा चीनको आक्रमणपछि उहाँ भुटान हुँदै भारतको बक्सा दुआर शरणार्थी शिविरमा पुग्नुभयो। त्यहाँ उहाँको भेट लामा थुब्तेन येशेसँग भयो, जसले उहाँका मुख्य गुरु बन्नुभयो। लामा येशे र जोपा रिन्पोचेले मिलेर बौद्ध धर्मको प्रसारमा ठूलो काम गर्नुभयो।
१९६० को दशकको अन्त्यतिर उहाँहरूले नेपालमा कोपन मठ स्थापना गर्नुभयो। यो मठ पश्चिमी विद्यार्थीहरूका लागि बौद्ध शिक्षाको प्रमुख केन्द्र बन्यो। १९७५ मा उहाँहरूले फाउन्डेसन फर द प्रिजर्भेसन अफ द महायान ट्रेडिसन (FPMT) स्थापना गर्नुभयो। यो संस्थाले विश्वभरि १६० भन्दा बढी केन्द्र, मठ र परियोजनाहरू सञ्चालन गर्छ। लामा येशेको १९८४ मा देहान्तपछि जोपा रिन्पोचे FPMT को आध्यात्मिक निर्देशक बन्नुभयो र ३९ वर्षसम्म यो जिम्मेवारी वहन गर्नुभयो।
उहाँले अमेरिकाको पोर्टल्यान्ड, ओरेगनमा मैत्रीपा कलेज पनि स्थापना गर्नुभयो, जसले बौद्ध अध्ययन र आधुनिक शिक्षा प्रदान गर्छ। जोपा रिन्पोचेले करुणा, बोधिचित्त, शून्यता र ध्यानका बारेमा धेरै किताबहरू लेख्नुभयो। उहाँका किताबहरू जस्तै "द डोर टु स्याटिस्फ्याक्सन" आदि विश्वभरि लोकप्रिय छन्। उहाँले जनावरहरूको मुक्ति, चिकित्सा र परोपकारका लागि पनि ठूलो काम गर्नुभयो।
उहाँको जीवन सधैं अरूको दुःख निवारण र बौद्ध धर्मको प्रचार-प्रसारमा समर्पित थियो। उहाँले विश्वका विभिन्न देशहरूमा यात्रा गरी लाखौंलाई शिक्षा दिनुभयो। उहाँको हास्य, करुणा र गहिरो ज्ञानले सबैलाई प्रभावित पार्थ्यो।
दुर्भाग्यवश, १३ अप्रिल २०२३ मा काठमाडौंमा उहाँको निधन भयो। उहाँ ७७ वर्षका हुनुहुन्थ्यो। त्यसअघि उहाँ त्सुम उपत्यकामा जानुभएको थियो, जहाँ उचाइका कारण स्वास्थ्य बिग्रियो। काठमाडौं फर्किएपछि उहाँले अन्तिम ध्यान (तुकदम) मा बस्नुभयो। उहाँको देहलाई कोपन मठमा राखियो र विशेष पूजा गरियो।
थुब्तेन जोपा रिन्पोचेले बौद्ध धर्मलाई विश्वव्यापी बनाउन ठूलो भूमिका खेल्नुभयो। उहाँको योगदानले लाखौं मानिसहरूलाई शान्ति र बोधको बाटो देखायो। उहाँको सम्झना सधैं जीवित रहनेछ। उहाँको करुणामय जीवनबाट हामी सबैले प्रेरणा लिन सक्छौं।