«Τελειώσανε οι ελιές» - Κάτω Γαρούνα Κέρκυρας

Описание: 🟢 Τραγούδι «της δουλειάς» από την Κάτω Γαρούνα Κέρκυρας, το οποίο τραγουδούσαν όταν τελείωναν τις εργασίες του μαζέματος της ελιάς και προετοιμαζόντουσαν για τον «θέρο» (θερισμό). Αποτελεί απόσπασμα ενός μακροσκελέστερου και πασίγνωστου τραγουδιού «Καλή ώρα να 'χουν οι ελιές». Στην παρούσα ιστορική ηχογράφηση ακούγεται ο ιδιαίτερος τύπος πολυφωνίας της Κέρκυρας, μια πολυφωνία με εμφανείς τις Δυτικές επιρροές και κυρίως την επιρροή της Ιταλικής μουσικής παράδοσης (και δη της περιοχής της Βενετίας).

▶️ Η Κάτω Γαρούνα ή ο Κάτω Γαρούνας είναι χωριό της Κέρκυρας. Βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της νήσου, νότια της πόλης της Κέρκυρας σε απόσταση 16,23 χιλιομέτρων και σε υψόμετρο 200 μέτρων. Πρόκειται για το χωριό - κορωνίδα της τοπικής Κερκυραϊκής πολυφωνίας, με δεκάδες καταγεγραμμένα τοπικά τραγούδια ή τοπικές εκδοχές άλλων πανελλήνιων τραγουδιών.

📌 Η πολυφωνία στην κερκυραϊκή, λαϊκή της μορφή αποτελείται από την πρώτη φωνή (πρίμα) που παίρνει τη βασική μελωδία, τη δεύτερη φωνή που τραγουδά ψηλότερα ή χαμηλότερα από την πρώτη, τη μπάσα φωνή που είναι η πιο χαμηλή μελωδική γραμμή και τη φωνή «σουλτάνα», που είναι η πιο ψηλή φωνή στο τραγούδι. Η ομαδικότητα, ο λαϊκός χαρακτήρας της και οι ανημίτονες πεντατονικές κλίμακες που αποτελούν τη μελωδική βάση της πολυφωνίας συνηγορούν στην παλαιότητα της καταγωγής της. Φυσικά η λαϊκή πολυφωνία και η λόγια δυτική πολυφωνία επηρέασαν και επηρεάστηκαν αμφότερες.

📌 Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, παλαιότερα στα περισσότερα χωριά της Κέρκυρας οι άνθρωποι τραγουδούσαν αβίαστα σε λαϊκή πολυφωνία, δηλαδή «έφτιαχναν πολλές φωνές» στο κάθε τραγούδι. Ο όρος «πολυφωνικό» είναι νεότερος. Ακόμα και σήμερα οι άνθρωποι της υπαίθρου προτιμούν να μην τα ονομάζουν πολυφωνικά, αλλά «τραγουδάμε όλοι μαζί». Αναφέρουν «το λέμε αρέκια», που σημαίνει να ξεκινά μία φωνή πρώτα και σε λίγους χρόνους να μπαίνουν οι άλλες, γεμίζοντας σταδιακά το τραγούδι με πολυφωνία.

▶️ ΔΙΣΚΟΣ: Τραγούδια των Επτανήσων
📌 Εκδότης/Παραγωγός: Σύλλογος προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής
Ερευνητής - Συλλέκτης: Σίμων Καράς
Επιτόπιες ηχογραφήσεις της δεκαετίας του 1970

▶️ Τραγούδι: Ομάδα γυναικών Κάτω Γαρούνας

Οι στίχοι:
Αχ, τελειώσανε οι ελιές
και μπήκαμε στο θέρος και μπήκαμε στο θέρος.
Τώρα αγάπη μου γλυκιά,
καδίνα* θα σου φέρω, καδίνα θα σου φέρω.
Ο ήλιος εβασίλεψε
και τα βουνά ισκιάζουν και τα βουνά ισκιάζουν,
χαρά σ' εκείνες τις ελιές
που δεν αναστενάζουν, που δεν αναστενάζουν.
Η ξενιτιά του μ' έκανε
και η ξενιτιά του μ' έχει και η ξενιτιά του μ' έχει
ωσάν 'τανε το λούλουδο,
που μυρωδιά δεν έχει, που μυρωδιά δεν έχει.


*καδίνα = καδένα (αλυσίδα, μενταγιόν)