Wat was het Marshallplan? |

Описание: In 1945 was de Tweede Wereldoorlog voorbij en lag een deel van Nederland in puin. De schade aan de economie was enorm en werd geschat op ongeveer 29% van het nationale inkomen uit die tijd. Nederland was daarmee een van de zwaarst getroffen landen in Europa. Zo waren 86 fabrieken compleet afgevoerd naar Duitsland, net als 28.000 machines. Verder was 200.000 hectare landbouwgrond in Zeeland en Noord-Holland onder water gezet , waren de havens van Amsterdam en Rotterdam voor een groot deel verwoest, konden 92.000 woningen niet meer bewoond worden en hadden in de zomer van 1945 800.000 Nederlanders alleen nog de kleren die ze droegen. Kortom, er moest enorm veel gebeuren om ons land er weer bovenop te helpen. Hiervoor was heel veel geld nodig. Geld dat de Nederlandse regering niet had.

Gelukkig bood de Verenigde Staten de helpende hand. Amerika was van mening dat niet alleen Nederland, maar heel Europa geholpen moest worden. Dat deden ze niet alleen uit liefdadigheid, maar ook om er zelf economisch sterker van te worden. Europa nam door deze hulp immers Amerikaanse goederen af, waardoor de export van de Verenigde Staten toenam. Maar misschien wel een nog doorslaggevender rol om Europa er financieel bovenop te helpen was de angst voor het communisme. De Amerikaanse president Truman (1945-1952) was van mening dat het communisme op allerlei mogelijke manieren bestreden moest worden. Economische hulp speelde daarbij voor hem een belangrijke rol. Een verarmd Europa zou volgens de Amerikanen eerder het gevaar lopen in handen te vallen van het communisme dan een welvarend Europa. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken George Marshall kwam daarom in 1947 met het plan om Europese landen met dollars te steunen om hun economie weer op te bouwen.

Dit Marshallplan werd niet alleen aangeboden aan landen in West-Europa, maar Oost-Europese landen kregen ook een uitnodiging van de Amerikanen om deze hulp te ontvangen. Hoewel sommige Oost-Europese landen daar wel oren naar hadden, verbood de Russische leider Jozef Stalin deze landen de Marshallhulp aan te nemen.

De Nederlandse regering ging net als bijna alle West-Europese landen in op het aanbod van de Amerikanen en vroeg in 1947 de Marshallhulp aan. Honderden miljoenen Amerikaanse dollars kwamen richting ons land in de vorm van geld, goederen en diensten. De Amerikanen gaven het meeste daarvan als een gift. Een ander gedeelte was in de vorm van een lening. De enige echte voorwaarde die de Amerikanen stelden, was dat de Europese landen die de hulp ontvingen een gezamenlijk economisch herstelplan schreven. Het zou het begin zijn van de Europese samenwerking die vanaf de jaren vijftig echt op volle toeren ging draaien.
De Amerikanen kwamen regelmatig naar Europa om te kijken hoe de hulp werd besteed. Het verhaal gaat dat in 1947 twee hoge Amerikaanse ambtenaren tijdens hun rondreis door Europa een bezoek brachten aan het huis van minister-president Willem Drees en zijn vrouw aan de Beeklaan 502 in Den Haag. Mevrouw Drees zou tijdens dit bezoek de Amerikanen Harriman en Hoffman een kopje thee hebben ingeschonken, samen met het aanbieden van een mariakaakje. Hoffman en Harriman zouden daarna tegen elkaar gezegd hebben dat ‘Aan een land waarvan de minister-president zo woont en leeft, ons geld goed besteed is." Het Mariakaakje zou op die manier de Marshallhulp hebben veilig gesteld. Sterker nog, het zou miljoenen extra Marshallmiljoenen hebben opgeleverd. Maar eigenlijk klopt dit verhaal maar gedeeltelijk. Maar hoe dan ook, het Marshallplan zorgde voor een flinke impuls van de Nederlandse economie die er na de oorlog snel weer bovenop kwam. En of het Mariakaakje daar nu een rol in speelde doet eigenlijk niet ter zake.

Afbeeldingen:
Wikimedia Commons Images
Openbeelden.org

Copyright Disclaimer Under Section 107 of the Copyright Act 1976, allowance is made for "fair use" for purposes such as criticism, comment, news reporting, teaching, scholarship, and research. Fair use is a use permitted by copyright statute that might otherwise be infringing. Non-profit, educational or personal use tips the balance in favor of fair use.