Xolesistit. BBV 29

Описание: Xolesistit – öd kisəsinin iltihabıdır. Xora xəstəliyi ilə yanaşı, həzm orqanlarının xəstəlikləri sırasında aparıcı yerlərdən birini tutur.
Öd kisəsinin kəskin və xroniki iltihabının əmələ gəlməsində bakterial infeksiya və ödün durğunluğu vacib faktorlardandır. İnfeksiya törədicilərinin öd kisəsinə daxil olma yolları – onikibarmaq bağırsaqdan, hematogen (qan vasitəsilə) və limfogen (limfa vasitəsilə) yolla baş verir.

Gedişinə görə kəskin və xroniki; öd kisəsində daşın olub olmamasından asılı olaraq isə kalkulyoz (bax: öd daşı xəstəliyi) və qeyri kalkulyoz (daşsız) xolesistit ayırd edilir.

Kəskin xolesistit sağ qabırğaaltı nahiyədə güclü ağrılarla başlayır. Ağrı belin sağ tərəfinə, sağ çiyinə və kürəyə verə bilər. Ağrı ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət olunur. Bəzən bədən hərarətinin yüksəlməsi qeyd edilir. Ağrı tutması bir neçə gün, hətta 1-2 həftə davam edə bilər. Ağrının intensivliyi tədricən azalır, o, daimi, küt, periodik olaraq güclənən xarakter alır.
Kəskin xolesistiti olan xəstələr hökmən xəstəxana şəraitində, cərrahi şöbədə müalicə olunmalıdırlar. Xəstəliyin erkən stadiyalarında müalicə konservativ (qeyri cərrahi) ola bilər: aclıq, sağ qabırğaaltına soyuq əşyanın qoyulması, spazmolitik vasitələrin və geniş spektrli antibiotiklərin tətbiqi və s. Bütün bunların effekti olmadıqda, elə xəstəliyin ilk saatlarında cərrahi müdaxiləyə - xolesistektomiyaya, ehtiyac duyula bilər.

Xroniki xolesistit sağ qabırğaaltı nahiyədə ağırlıq hissi və ya küt ağrılarla, bəzən ağızda acılıqla biruzə verir. Xəstəlik periodik olaraq kəskinləşmə verə bilər. Kəskinləşmə dövrü kəskin xolesistitin əlamətləri ilə biruzə verir.

Ümumiyyətlə, öd kisəsinin xroniki iltihabının əsas səbəbləri müasir insanın qidalanma və həyat tərzi ilə bağlıdır. Rasionda heyvan mənşəli yağların, şəkər və digər şirniyyat növlərinin miqdarı daha da artmış, bununla bahəm bitki mənşəli qida məhsulları - tərəvəz, meyvə, kobud üyüdülmüş undan çörək və s. xeyli azalmışdır. İnsanların fiziki aktivliyi də kəskin surətdə aşağı enmişdir. Belə hipokineziya (fiziki aktivliyin azalması), sözsüz ki, ödün öd kisəsindən və öd yollarından evakuasiyası (daşınması, hərəkəti) prosesinə öz mənfi təsirini göstərir və bununla da xroniki iltihabın inkişafına şərait yaradır.
Xroniki xolesistit uzun müddət, bəzən illərlə, on illərlə davam edə bilər, və bu zaman remissiya (xəstəliyin əlamətlərinin sönməsi, nisbi sakitlik dövrü) vaxtaşırı kəskinləşmələrlə əvəz olunur.
Kəskinləşmənin qarşısını almaq mümkündürmü? Bəli, mümkündür, və bu, əsas etibarı ilə, xəstənin özündən asılıdır.
Xroniki xolesistitin kəskinləşməsində vacib rol oynayan, ödün öd yollarında durğunluğudur. Deməli, ilk növbədə çox hərəkət etmək, aktiv həyat tərzi keçirmək lazımdır. İş şəraiti oturaq, az hərəkətli olan adamlar gün ərzində, heç olmazsa, qısaca gimnastika üçün vaxt tapmalıdırlar. Lakin, kalkulyoz xolesistiti olan (öd kisəsində daş olan) xəstələr, daşın tərpənərək, öd yollarını tutması təhlükəsi ilə əlaqədar, kəskin hərəkətlərdən imtina etməlidirlər.
Çox vaxt, xroniki xolesistiti olan xəstələr, dərman preparatlarına arxayın olaraq, qidalanma rejimini gözləmirlər. Yeri gəlmişkən, onu qeyd etmək lazımdır ki, ödün öd kisəsindən çıxması yalnız qida qəbuluna cavab olaraq baş verir. Ona görə də, gün ərzində qidanın tez-tez (sutkada 4-5 dəfə) və dəqiq olaraq müəyyən edilmiş saatlarda qəbul edilməsi ödün evakuasiyasını normallaşdırır.
Öd kisəsinin normal funksiyasının təmin olunması üçün vacib şərt qidanın tərkibində olan heyvan və bitki mənşəli zülalların optimal mütanasibliyidir.
Heyvan mənşəli zülalın məmbəyi kimi piysiz əti, quş ətini, süzmə və digər süd məhsullarını, yumurtanı göstərmək olar.
Yeri gəlmişkən, xolesistit zamanı yumurta yemək olar, ya olmaz və nə qədər yemək olar sualı xəstələri çox maraqlandırır. Yumurta sarısı güclü ödqovucu təsirə malikdir. Ona görə də xroniki xolesistiti olan xəstələr rasionlarına həftədə 3-4 yumurta, omlet (unla çalınmış yumurtadan qayğanaq) və ilıq bişirilmiş şəkildə, daxil edə bilərlər.


Çalışın sağlam qalın!

Unutmayın ki, sağlamlığınız öz əlinizdədir!

https://dr-efendiyev.blogspot.com/p/x...