"Του Μάη ΄ναι τα λουλούδια", ΑΣΠΑΣΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Β. ΑΓΟΡΑΣ, Δρόβιανη, ΑΝΟΙΞ. ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ 2022

Описание: 29 Aπριλίου 2022, πρώτη μέρα του Ανοιξιάτικου Πολυφωνικού Καραβανιού 2022. Αναχώρηση το πρωί από Αθήνα, μεσημέρι πέρασμα από το σύνορο, πρώτος σταθμός στην λίμνη της Άνω Δερόπολης, μετά πάλι στο δρόμο και, κατά τις 7 μμ φτάνουμε στην αγαπημένη Δρόβιανη, ένα παλιό αρχοντοχώρι στην περιοχή του Θεολόγου. Η Δρόβιανη είναι ένα αληθινό στολίδι, κρυμμένο πίσω από τα βουνά, στην άκρη ενός χωματόδρομου που ξεκινά από το δρόμο που ενώνει τη Δερόπολη με τους Άγιους Σαράντα. Οκτώ μαχαλάδες είχε άλλοτε το χωριό, με τα μεγάλα αρχοντικά και τη μεγάλη εξάπλωση. Το χωριό έχει και τη δική του, ξεχωριστή θέση στον χάρτη της ηπειρώτικης πολυφωνίας. Στην πρώτη μας γνωριμία και στις επιστροφές μας στο χωριό της παραστέκει πάντα, έστω και από μακριά, η Γαρουφαλλιά Ζιόγκα και τούτο το βίντεο της το αφιερώνουμε.

Προορισμός μας δεν είναι μόνο η Δρόβιανη αλλά και μια συγκεκριμένη γυναίκα, η κυρία Ασπασία Βασιλείου - Τσίπη, μια ξεχωριστή βιωματική ερμηνεύτρια που αγαπήσαμε από το πρώτο μας αντάμωμα, πριν από πέντε χρόνια, σε ένα Χειμερινό Πολυφωνικό Καραβάνι. Για καλή μας τύχη στο χωριό είναι και ένας άλλος μερακλής του πολυφωνικού τραγουδιού, ο εκλεκτός Bασίλης Αγόρας που με χαρά συνοδεύει γυρίζοντας τα τραγούδια της κυρίας Ασπασίας. Μετά από παράκλησή της, δύο από τους διαχρονικούς συνταξιδιώτες του Πολυφωνικού Καραβανιού, τα μέλη του πολυφωνικού συνόλου "Χαονία" Χρήστος Δίπλας και Γιώργος Τούτσης, ισοκρατούν για να μπορεί το τραγούδι να ακούγεται πιο αρτιμελές. Κάτι τέτοιο συμβαίνει πολλές φορές στην πρακτική του Πολυφωνικού Καραβανιού διαχρονικά, όταν πλαισιώνουμε βιωματικούς ερμηνευτές που δεν έχουν άλλον κοντά τους να τους κρατήσει το ίσο, κάτι όλο και συχνότερο στο πέρασμα του χρόνου και την ερήμωση των χωριών...

Η αγαπημένη κυρία Ασπασία μας καρτεράει με ένα τραγούδι για τον Μάη, όπως το έμαθε από την μάνα της, τιμώντας την παραμονή της Πρωτομαγιάς. Λίγο αργότερα παίρνει ένα εμβληματικό τραγούδι που σμίγει τον Μάη και τον Απρίλη, με τον τρόπο του χωριού της και τον δικό της. "Του Μάη ΄ναι τα λουλούδια", ένα τραγούδι ευρύτερα διαδεδομένο που έχουμε καταγράψει, κατά καιρούς, σε χωριά της Άνω Δερόπολης, κυρίως, ενώ, ως "Κάτω στα λεβαδάκια" του έχουμε μαθητεύσει στον Παρακάλαμο. Πρόκειται για ένα τραγούδι που επικαιροποιείται αλλιώς στις μέρες μας, τώρα που, επιτέλους, η κακοποίηση απασχολεί τον δημόσιο διάλογο, τον κοινωνικό προβληματισμό όλο και περισσότερο. Θεωρούμε σκόπιμο να δημοσιεύουμε παραλλαγές του ίδιου τραγουδιού, από άλλες περιοχές, άλλους ερμηνευτές, αναδεικνύοντας την ποικιλία που χαρακτηρίζει το πολυφωνικό τραγούδι από χωριό σε χωριό, έτσι και τώρα.

Οι στίχοι που τραγουδά η κυρία Ασπασία:

"Του Μάη ΄ναι τα λουλούδια, μωρ΄ Λένη
τ' Απρίλη ειν΄ οι δροσιές
Έτσι ειν΄ και της Θανάσως, μωρ΄ Λένη
οι αναστεναξιές
Μαύρα ΄ταν τα καρότσια, μωρ΄ Λένη
κι άσπρα τα αλόγατα
Μας κλέψαν την Θανάσω, μωρ΄ Λένη
τα ξημερώματα
Δεν έκρενες Θανάσω, μωρ΄ Λένη
και δεν εφώναζες
Τ΄ αδερφοξάδελφά σου, μωρ΄ Λένη
θα σε κρεμάσουνε
Τι να κανα η μαύρη, μωρ΄ Λένη
και τι είχα για να ειπώ
το στόμα ήταν κλεισμένο, μωρ΄ Λένη
την λάμα στον λαιμό
Αγάλια αγάλια κλέφτες, μωρ΄ Λένη
τι είμαι ξυπόλητη
Όσο να δώσει τ΄ άστρι, μωρ΄ Λένη
να παρει η χαραυγή
να ανοίξουν τα παζάρια, μωρ΄ Λένη
να πάρω ποδεμή

Στην συλλογή του Γρηγόρη Kατσαλίδα "Δημοτικά τραγούδια Boρείου Ηπείρου" περιλαμβάνεται η ακόλουθη στιχουργική παραλλαγή του τραγουδιού:

Του Μάη τα λουλούδια,
τ’ Απρίλη ‘ν’ ο δροσιές,
έτσι και της Θανάσιως
οι αναστεναξιές.

Μας πήραν τη Θανάσιω
‘πο μέσα ‘π’ το μπαξέ,
μας πήραν τη Θανάσιω,
τα ξημερώματα.

Κλέφτες πάησαν την πιάσαν
κρυφά ‘π’ τη μάνα της,
την πήραν και την πήγαν
σ’ ένα ψηλό βουνό.

Δε σ’ το είπα εγώ, Θανάσιω
πως θα μας πιάσουνε;
Τ’ αδερφοξάδερφά σου
θα μας χαλάσουνε;

-Τι να ‘λεγα η καημένη;
Τι είχα να σου πω;
Το στόμα βουλωμένο
μαχαίρι στο λαιμό.
Αγάλια-αγάλια κλέφτες,
τ’ είμαι ξυπόλυτη,
όσο να πάρει η μέρα,
να πάρει η αυγή,
ν’ ανοίξει το παζάρι,
να πάρω ποδεμή.

Στη συλλογική, επιτόπια καταγραφή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι Αλέξανδρος και Ελευθερία στις τρεις κάμερες, η Τώνια στο ημερολογιο /scipte, η Σαβάνα στην κλακέτα και τον ήχο ενώ το μοντάζ έγινε από τον Αλέξανδρο.


Επιμέλεια, έρευνα, παραγωγή

"ΑΠΕΙΡΟΣ" ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΚΑΡΑΒΑΝΙ
Καλή Πρακτική Διαφύλαξης Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Εγγεγραμμένη και αναγνωρισμένη από την UNESCO (2020)

Αλέξανδρος Λαμπρίδης

"20 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ"
Με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού


[email protected], www.polyphonic.gr